Fransiyaning oliy konstitutsiyaviy organi mamlakat parlamenti tomonidan iyul oyida qabul qilingan va prezident Emmanuel Makron sentyabrdayoq kuchga kiritishga va’da bergan – 15 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlovchi qonunni Konstitutsiyaga zid deb topdi.
Konstitutsiyaviy kengash yangi qonun 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarning so‘z va muloqot erkinligini cheklashga olib keladi va bu cheklov «na o‘rinli, na zaruriy, na mutanosib» degan xulosaga keldi.
AFP agentligining xabar berishicha, Yelisey saroyi Konstitutsiyaviy kengash qaroriga javoban, prezident Makron bosh vazir Sebastyan Lekornyuga imkon qadar tezroq yangi, «huquqiy jihatdan puxta» qonun loyihasini ishlab chiqishni topshirganini ma’lum qilgan.
Konstitutsiyaviy kengash an’anaviy ma’nodagi sud emas. Uning tarkibiga lavozimi bo‘yicha Fransiyaning sobiq prezidentlari kiradi, qolgan a’zolar esa respublika prezidenti va parlament palatalari raislari tomonidan tayinlanadi. Kengash qonun hujjatlarining Fransiya Konstitutsiyasiga muvofiqligini baholaydi va uning qarorlari qat’iy hisoblanadi.
Makron ma’muriyati prezident hali ham bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarga taqiq joriy etish niyatida qat’iy ekaniga ishontirdi.
Iyul oyida Senat va Milliy assambleya tomonidan qabul qilingan qonunga ko‘ra, kelasi yilning yanvar oyidan 15 yoshga to‘lmagan shaxslarga ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish taqiqlanishi kerak edi. Aksariyat ommabop ijtimoiy tarmoqlar 13 yoshdan ro‘yxatdan o‘tishga ruxsat beradi, biroq voyaga yetmagan foydalanuvchilar uchun muloqot, aloqa o‘rnatish va ular ko‘radigan kontent borasida qo‘shimcha cheklovlar mavjud.
Sentyabr oyidanoq yangi akkaunt yaratishda yoshni tasdiqlash talab etilardi, yanvardan boshlab esa Fransiyaning har bir fuqarosi ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish uchun 15 yoshdan oshganini tasdiqlashi shart bo‘lardi.
Yoshni tekshirishni platformalarning o‘zi – shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish bo‘yicha Fransiya nazorat organi tomonidan ma’qullangan vositalar yordamida amalga oshirishi lozim edi.
Bunday choralarning zarurligi haqida ko‘plab mamlakatlarda, jumladan, Buyuk Britaniyada ham gap borayotgan bo‘lsa-da, hozircha tegishli qonun faqat Avstraliyada qabul qilinib, kuchga kirgan. Ko‘pgina ekspertlar bu qonun ishlamayapti, aksariyat o‘smirlar esa hamon ijtimoiy tarmoqlardan bemalol foydalanmoqda, deb hisoblaydi.
