O‘zbekistonlik talaba tajribasi: Janubiy Koreya universitetiga to‘liq grant asosida qanday kirish mumkin?
|17:06 / 18.08.20265 66718 min
Samarqandlik Sevinch Alibekova Amerikaning bir nechta universitetiga hujjat topshirdi, ammo hech biridan to‘liq grant ololmadi. Shundan so‘ng u Seuldagi Korea University’ga hujjat topshirdi va universitetning o‘zi unga bakalavriatning to‘rt yili uchun 40 ming dollarlik to‘liq stipendiya taklif qildi. Ushbu maqolada u o‘qishga kirish uchun qanday tayyorlangani, grant olishga nima yordam bergani va Janubiy Koreyada talaba sifatida yashash qanchaga tushishi haqida so‘zlab beradi.
Nega Janubiy Koreyani tanladim?
Korea University meni nafaqat to‘liq stipendiyasi, balki kuchli akademik nufuzi va Global Open Major dasturi bilan ham jalb qildi. Maktabni tugatganimdan keyin qaysi mutaxassislikni tanlashni hali tushunmasdim, bu dastur esa bunday qarorni darhol qabul qilmaslik imkonini beradi. Birinchi yilda talabalar umumta’lim fanlari va koreys tilini o‘rganadilar, mutaxassislikni esa birinchi kurs oxiriga kelib tanlaydilar. Men aynan shu tarzda Business Administration yo‘nalishiga keldim.
Mavjud mutaxassisliklar tilga bog‘liq: ingliz tilida ular kamroq - Business Administration, International Studies, bir nechta muhandislik va tabiiy fanlar yo‘nalishlari. Koreys tilida tanlov kengroq bo‘lib, Computer Science, psixologiya va boshqa yo‘nalishlarni ham o‘z ichiga oladi. To‘liq ro‘yxat - dastur saytida.
Korea University
Qarorimga ta’sir qilgan yana bir omil: Janubiy Koreya eng xavfsiz davlatlardan biri hisoblanadi, ayniqsa qizlar uchun. Oilam uchun bu universitetning nufuzi kabi muhim edi.
O‘qishga kirishga qanday tayyorlandim?
Xorijda o‘qishga kirish uchun tayyorgarlikni 9–10-sinflardayoq boshlaganman. Ota-onam har doim ta’limimga katta e’tibor berishgan, shuning uchun bolaligimdan ingliz tilini o‘rgandim, matematika bilan shug‘ullandim, musiqa maktabini tamomladim va sport seksiyalariga qatnadim.
Xorijiy universitetga hujjat topshirishga qat’iy qaror qilganimdan so‘ng aniq tayyorgarlikka e’tibor qaratdim: IELTS’ga tayyorlandim, hujjatlarni yig‘dim va shu bilan birga volontyorlik loyihalari hamda olimpiadalar, jamoat tashabbuslari, tadbirlarda ishtirok etdim. Keyinchalik aynan shu narsa arizamning ustunliklaridan biri bo‘ldi.
Xorijda faqat attestatdagi baholargagina qaralmaydi. Korea University komissiyasi arizani kompleks tarzda ko‘rib chiqdi: maktabdagi baholar, ingliz tili darajasi, motivatsion xat va darsdan tashqari yutuqlar. SAT sertifikati majburiy emasdi, ammo qo‘shimcha ustunlik berishi mumkin edi.
Mavzuga oid
Korea University’ga o‘qishga kirish uchun quyidagi hujjatlarni tayyorlash kerak:
● maktab attestati va baholar ko‘rsatilgan ilova
● IELTS sertifikati
● motivatsion xat
● darsdan tashqari yutuqlarni tasdiqlovchi hujjatlar
● pasport nusxasi
IELTS’dan necha ball kerak?
Universitet ariza topshirish uchun minimal ballni e’lon qilmaydi. Ammo birinchi kurs oxiriga kelib til darajasi ikkinchi kursda qaysi mutaxassislikka tushishingizni belgilaydi. Bu yerda uchta ssenariy bor:
● IELTS 7.0 va undan yuqori - tanlangan mutaxassislikka to‘liq kirish imkoniyati
● IELTS 6.5–7 - mutaxassislik beriladi, ammo bir semestrda profil fanlar soni cheklanadi
● IELTS 6.0 va undan past - mutaxassislikka kirib bo‘lmaydi, ikkinchi kurs odatdagidek boshlanmaydi
Til imtihoniga oldindan tayyorlanish kerak, birinchi kurs davomida o‘zlashtirib olishga umid qilmaslik lozim.
Motivatsion xat
Eng ko‘p vaqtni motivatsion xat yozish oldi. Aynan shu yerda o‘zingizni baholar va sertifikatlar orqali emas, balki inson sifatida ko‘rsatishingiz mumkin. Korea University’da motivatsion xat har biri 800 belgidan iborat bo‘lgan uchta alohida essedan iborat:
● nima uchun aynan shu mutaxassislikni tanlaganingiz va qaysi fanlar sizga yaqinligi
● madaniy yoki boshqa farqlar tufayli yuzaga kelgan qiyinchiliklarni qanday yengganingiz
● nima uchun universitet aynan sizni tanlashi kerakligi va o‘qishga kirganingizdan keyingi rejalaringiz
Bu bitta umumiy xat emas, balki uchta aniq javob va har biriga alohida tayyorlanish kerak. Menimcha, aynan kuchli motivatsion xat va darsdan tashqari yutuqlarim to‘liq grant olishimga yordam berdi.
Agar bu yo‘lni yana bir bor bosib o‘tganimda, bitta mamlakatga e’tiborimni qaratgan va bir vaqtning o‘zida bir nechta universitetga hujjat topshirmagan bo‘lardim. Bir nechta yetarlicha puxta ishlanmagan arizadan ko‘ra, bitta kuchli ariza yaxshiroq. Yana bir narsa: natija haqida kamroq xavotirlangan bo‘lardim, chunki o‘ziga bo‘lgan ishonch ham rol o‘ynaydi.
Hujjatlarni qanday topshirdim?
Barcha hujjatlarni ingliz tiliga tarjima qilish, notarial tasdiqlatish va Janubiy Koreyaga qog‘oz ko‘rinishida yuborish kerak. Bu bosqich kutilganidan ko‘ra ko‘proq vaqt oladi, shuning uchun dedlayndan ikki-uch oy oldin boshlagan ma’qul.
Hujjat topshirish jarayoni quyidagicha: avval oia.korea.ac.kr saytida ro‘yxatdan o‘tasiz, onlayn arizani to‘ldirasiz va hujjatlarni yuklaysiz. Keyin xuddi shu hujjatlar to‘plamini chop etib, xalqaro pochta orqali universitetga yuborish kerak.
Muddatlar: onlayn ariza avgust oxirigacha qabul qilinadi, qog‘oz hujjatlar esa sentyabr boshigacha yetib borishi kerak. Natijalar noyabr oxirida e’lon qilinadi. Aniq sanalar har yili o‘zgarib turadi - taqvimni oia.korea.ac.kr saytida ko‘rish mumkin.
Hujjatlarni yuborganimdan keyin faqat kutish qoldi. Bu men uchun eng hayajonli bosqich bo‘ldi: hujjatlar universitetda edi va menda natijaga ta’sir o‘tkazish imkoniyati qolmagandi.
Korea University’ga o‘qishga kirish qancha turadi?
Ko‘chishimdan oldin o‘qishga kirish uchun alohida byudjet ajratishimga to‘g‘ri keldi. Xarajatlar faqat ro‘yxatdan o‘tish to‘lovi bilan cheklanmadi: IELTS imtihoni, hujjatlarni tarjima qilish, ularni notarial tasdiqlatish va universitetga xalqaro pochta orqali yuborish uchun ham to‘lov qilish kerak edi.
Xarajat
Taxminiy narx
Arizani ko‘rib chiqish uchun badal
$110*
IELTS imtihoni
$180–250
Hujjatlar tarjimasi va notarial tasdiqlash
$50–150
Hujjatlarni yuborish (DHL, FedEx yoki EMS)
$40–100
Fotografiya, hujjatlar nusxasi va boshqa xarajatlar
$20–50
*150 000 von ($110). Dollardagi summa o‘zgarishi mumkin, to‘lov vonda amalga oshiriladi.
Jami: hujjatlarni tayyorlash va topshirishning o‘zi 400–650 dollarga tushadi. Bu summaga viza, aviachipta va ko‘chib borgandan keyingi dastlabki xarajatlar kirmaydi.
Qanday qilib to‘liq grant oldim?
Menga to‘liq grant ajratilganini universitetga qabul qilinganim haqidagi xat bilan birga bildim. Grant Korea Universityʼdagi o‘qish xarajatlarini to‘liq qoplaydi, shuning uchun o‘qishga to‘lov qilmayman.
Stipendiya uchun alohida ariza topshirmadim. Korea University barcha xorijlik abituriyentlarni grant olish imkoniyati bo‘yicha avtomatik ravishda ko‘rib chiqadi va kimga moliyaviy yordam berishni mustaqil belgilaydi.
Grant doimiy berilmaydi, uni har semestr tasdiqlab turish kerak. Shartlari: bir semestrda kamida 12 kredit to‘plash va o‘rtacha GPA balli 3,5 dan kam bo‘lmasligi kerak. Keyingi kurslardan boshlab esa talablar qat’iylashadi: bir semestrda kamida 15 kredit to‘plash va GPA ballini 4,5 dan kam bo‘lmagan darajada saqlash talab etiladi. Agar har ikki shart bir vaqtning o‘zida bajarilmasa, moliyalashtirish keyingi semestrga uzaytirilmaydi. Shuning uchun dastlabki yillarda qo‘shimcha ishlashdan ko‘ra, asosiy e’tiborni o‘qishga qaratish ma’qul.
Universitet bu qarorni qanday mezonlar asosida qabul qilishini oshkor qilmaydi. Mening tajribamga ko‘ra, ariza muhim ahamiyatga ega: maktabdagi baholar, ingliz tili darajasi, motivatsiya xati va darsdan tashqari yutuqlar. Shuning uchun faqat IELTSʼdan yuqori ball olishning o‘zi yetarli emas, o‘zingizni kuchli nomzod sifatida ko‘rsata olish muhim.
To‘liq grantsiz Business Administration dasturida o‘qish bir semestr uchun 7 million koreys voni - qariyb 5 ming dollar turadi. Bu yashash, ovqatlanish va kundalik boshqa xarajatlardan tashqari yiliga taxminan 10 ming dollar degani.
Janubiy Koreyada talabaning yashashi qanchaga tushadi?
Korea University’dagi to‘liq grant faqat o‘qish xarajatlarini qoplaydi. Turar joy, ovqatlanish, transport, tibbiy sug‘urta va kundalik xaridlar uchun xarajatlarni talaba o‘z hisobidan qoplaydi. Shuning uchun ko‘chib borishdan oldin yashash uchun qancha byudjet kerak bo‘lishini oldindan hisoblab chiqishga harakat qildim.
Xarajat
Taxminiy narx
Tibbiy sug‘urta
oyiga $17–58
Yotoqxona
oyiga $250–500
Kvartira ijarasi
oyiga $400–900 + depozit
Ovqatlanish, transport va shaxsiy xarajatlar
oyiga $350–400
Faol ovqatlanish, transport va shaxsiy xarajatlar
oyiga $800
Tajribamga ko‘ra, agar ovqat uyda tayyorlansa, jamoat transportidan foydalanilsa va ko‘ngilochar tadbirlarga ko‘p pul sarflanmasa, ovqatlanish, transport va kundalik boshqa xarajatlar uchun oyiga 350–400 dollar yetarli bo‘ladi.
Agar esa kafega tez-tez borilsa, mamlakat bo‘ylab sayohat qilinsa va bo‘sh vaqt faol o‘tkazilsa, turar joy xarajatlaridan tashqari oylik xarajatlar 800 dollarga yetishi mumkin.
Eng katta xarajat - turar joy. Dastlab ko‘plab xorijlik talabalar yotoqxonani tanlaydi: u kvartira ijarasiga qaraganda arzonroq va yangi mamlakatdagi hayotga tezroq moslashishga yordam beradi. Agar kvartira ijaraga olinsa, oylik ijara haqidan tashqari, depozit va kommunal xizmatlar uchun ham to‘lash kerak bo‘ladi.
Talabaning taxminiy byudjeti
Yashash shakli
Oylik byudjet
Yotoqxona + tejamkor hayot
$600–900
Kvartira ijarasi + faol hayot
ot $1 200–1 700
Talaba uchun qaysi biri yaxshi: yotoqxona yoki kvartira?
Janubiy Koreyaga endigina kelganimda, yotoqxonani tanladim. O‘qishning birinchi yili uchun bu eng qulay variant bo‘lib chiqdi: kampus yaqin joyda edi, kommunal xizmatlar to‘lovi narxga kiritilgan, maishiy masalalar haqida bosh qotirishimga to‘g‘ri kelmasdi.
Biroq butun o‘qish davomida yotoqxonada yashashning imkoni bo‘lavermaydi. Birinchi semestr yoki bir yildan keyin joy olish qiyinlashadi, chunki ko‘plab universitetlar avvalo birinchi kurs talabalarini joylashtiradi. Shuning uchun vaqt o‘tishi bilan ko‘plab talabalar kvartiraga ko‘chib o‘tadi.
Hozir dugonam bilan Korea University bosh kampusidan taxminan uch daqiqalik masofada joylashgan kvartirada yashayapmiz. Bunday variant shaxsiy makon va erkinlikni ko‘proq beradi, ammo qimmatroqqa tushadi. Oylik ijara haqidan tashqari kommunal xizmatlar uchun ham to‘lov qilish kerak, ko‘chib kirishda esa depozit ham to‘lanadi.
Yotoqxona yoki kvartira
Yotoqxona
Kvartira
Kommunal xizmatlar
Odatda kiritilgan bo‘ladi
Alohida to‘lanadi
Depozit
Odatda talab qilinmaydi
Ko‘pincha shart
Joylashuv
Kampus hududida yoki yaqinida
Mustaqil tanlash mumkin
Qulaylik
Bazaviy sharoitlar
Shaxsiy erkinlik ko‘proq
Kimga mos?
Endigina kelganlarga
Anchadan beri yashayotganlarga
Agar ortga qaytsam, yana yotoqxonadan boshlardim. U yangi mamlakatga tezroq o‘rganishimga, boshqa talabalar bilan tanishishimga va o‘qishga xotirjam moslashishimga yordam berdi. Koreyada yashash qanday ekanligini tushunib olganingizdan keyin kvartira izlash va maishiy masalalarni hal qilish ancha oson bo‘ladi.
Janubiy Koreyadagi ta’lim O‘zbekistondagi ta’limdan nimasi bilan farq qiladi?
Korea Universityʼda semestr uchun tayyor dars jadvalini hech kim bermaydi. Fanlar, o‘qituvchilar, dars vaqti va kreditlar miqdorini o‘zim tanlayman. Ta’lim shakli ham boshqacha: ma’ruzalardan tashqari, deyarli har bir kursda guruhli loyihalar, taqdimotlar va jamoaviy topshiriqlar bo‘ladi. Darslarga shunchaki qatnashishning o‘zi yetarli emas - faol ishtirok etish va jamoada ishlash kerak.
Baholash tizimida nafaqat imtihonlar, balki davomat, uy vazifalari, darslardagi faollik va semestr davomida bajarilgan loyihalar ham hisobga olinadi. O‘qituvchilar xorijlik talabalarga ham mahalliy talabalar kabi munosabatda bo‘lishadi va doimo yordam berishga tayyor.
Har bir talaba dars jadvalini o‘zi shakllantirgani uchun guruhdoshlar tarkibi har semestrda o‘zgarib turadi - o‘qish davomida turli mamlakatlardan kelgan ko‘plab insonlar bilan tanishishga ulgurasiz.
O‘qish nimasi bilan farq qiladi?
O‘zbekiston
Janubiy Koreya
Tayyor dars jadvali
Talaba fanlar, o‘qituvchilar va dars vaqtlarini mustaqil ravishda tanlaydi
Asosiy e’tibor ma’ruzalar va imtihonlarga qaratiladi
Ta’limning katta qismi loyihalar, taqdimotlar va jamoaviy ishlar orqali olib boriladi
Yakuniy baho imtihon natijasiga bog‘liq
Semestr davomida davomat, uy vazifalari, loyihalar va darslardagi faollik baholanadi
Doimiy akademik guruh
Kursdoshlar tanlangan fanlarga qarab o‘zgarib turadi
O‘qish davrida ishlash mumkinmi?
Janubiy Koreyada xorijlik talabalar rasmiy ravishda ishlashlari mumkin, ammo buning uchun universitet va immigratsiya xizmati ruxsatini olish, shuningdek, ishlash soati bo‘yicha belgilangan cheklovlarga rioya qilish kerak.
Koreys tilini bilmasdan ish topish osonmas. O‘qish uchun ingliz tili yetarli, lekin talabalar uchun mo‘ljallangan ish o‘rinlarining aksariyati - kafe, do‘kon va xizmat ko‘rsatish sohalarida hech bo‘lmaganda boshlang‘ich darajada koreys tilini bilish talab qilinadi.
Men dastlabki yillarda asosiy e’tiborni o‘qishga qaratishni tavsiya qilgan bo‘lardim. Grantni saqlab qolish uchun GPA kamida 3,5 bo‘lishi va bir semestrda kamida 12 kredit to‘plash talab etiladi - ish o‘qishga xalaqit bermasligi kerak. Avvalo o‘qish va yangi hayotga moslashib olish, keyin esa pul topish haqida o‘ylagan ma’qul.
Meni eng ko‘p hayratga solgan narsalar
Kampusda nafaqat kutubxonalar va kafelar bor. Birinchi haftaning o‘zidayoq darslar orasida uxlash mumkin bo‘lgan xonalar, film tomosha qilish va musiqa tinglash uchun alohida xonalar borligini bildim. Universitet shunday tashkil etilganki, talaba butun kunni kampusda o‘tkazishi va biror joyga borishga ehtiyoj sezmasligi mumkin.
Talabalik hayoti men kutganimdan mazmunliroq bo‘lib chiqdi. Har bahorda katta festival o‘tkaziladi, unda mashhur koreys san’atkorlari chiqish qiladi, talabalar uchn kirish bepul yoki deyarli bepul. Yilning yana bir muhim voqeasi - Korea University va Yonsei University o‘rtasidagi raqobat: bir necha kun davomida kampus haqiqiy bayramga aylanadi, minglab talabalar o‘z jamoalarini qo‘llab-quvvatlaydi va universitet qo‘shiqlarini kuylaydi. Universitetlar o‘rtasidagi musobaqalar bunchalik katta miqyosda bo‘lishi mumkinligini tasavvur ham qilmagandim.
Birinchi semestrda har bir xorijlik talabaga mentor biriktiriladi. U o‘qish, kampus va kundalik masalalarda yordam beradi. Bu men uchun dastlabki oylarni ancha osonlashtirdi: hamma narsani o‘zim tushunishga harakat qilish o‘rniga shunchaki so‘rashim mumkin edi.
Jamoat transporti alohida taassurot qoldirdi. Koreya bo‘ylab metro va avtobuslarda harakatlanish juda qulay. Qishda bekatlarda isitkichlar, yozda esa konditsionerlar ishlaydi. Bu yerda hamma narsa qanchalik puxta o‘ylanganiga hayron qolasiz.
O‘qishga kirish haqida o‘ylayotganlar uchun maslahatlar
Agar Koreyada o‘qish haqida o‘ylayotgan bo‘lsangiz, mening maslahatlarim quyidagilar:
1. Tayyorgarlikni imkon qadar ertaroq boshlang. Ingliz tili, baholar va darsdan tashqari faoliyatlar bilan qancha erta shug‘ullansangiz, arizangiz shunchalik kuchli bo‘ladi.
2. Ovqat tayyorlashni o‘rganing. Bu kutilmagan maslahatdek tuyulishi mumkin, lekin mustaqil ovqat tayyorlash pulni tejaydi va dastlabki oylarda kafelarga bog‘lanib qolmaslikka yordam beradi.
3. Kelganingizdan keyin darhol koreys tilida gapirishni boshlang, xatolar bilan bo‘lsa ham. Men shunday qilganman va bu menga moslashish, do‘stlar orttirish hamda o‘zimni ancha tezroq ishonchli his qilishimga yordam berdi.
4. Koreyada o‘qishga yangi tajribalarga ochiq va boshqa madaniyatni qanday bo‘lsa shundayligicha qabul qilishga tayyor bo‘lganlar borishi kerak. Hamma narsani o‘z yurti bilan taqqoslaydigan va o‘z qulaylik doirasidan chiqishni istamaydiganlarga qiyin bo‘ladi. Koreya va O‘zbekiston juda farqli va aynan shu jihat uning eng katta afzalliklaridan biri.
Korea University’da O‘zbekistondan borgan talabalar ko‘proq bo‘lishini juda istardim. Yildan-yilga ularning soni ortib borayotgani juda quvonarli. Ayniqsa, sifatli ta’lim olish va o‘zini rivojlantirishga intilayotgan o‘zbek qizlarini ko‘proq ko‘rish juda yoqimli bo‘lardi.
