Özbekistonlik talaba tajribasi: Janubiy Koreya universitetiga töliq grant asosida qanday kiriş mumkin?
|17:06 / 18.08.202610 50616 min
Samarqandlik Sevinç Alibekova Amerikaning bir neçta universitetiga hujjat topşirdi, ammo heç biridan töliq grant ololmadi. Şundan söng u Seuldagi Korea University’ga hujjat topşirdi va universitetning özi unga bakalavriatning tört yili uçun 40 ming dollarlik töliq stipendiya taklif qildi. Uşbu maqolada u öqişga kiriş uçun qanday tayyorlangani, grant olişga nima yordam bergani va Janubiy Koreyada talaba sifatida yaşaş qançaga tuşişi haqida sözlab beradi.
Kun.uzKun.uz
Nega Janubiy Koreyani tanladim?
Korea University meni nafaqat töliq stipendiyasi, balki kuçli akademik nufuzi va Global Open Major dasturi bilan ham jalb qildi. Maktabni tugatganimdan keyin qaysi mutaxassislikni tanlaşni hali tuşunmasdim, bu dastur esa bunday qarorni darhol qabul qilmaslik imkonini beradi. Birinçi yilda talabalar umumta’lim fanlari va koreys tilini örganadilar, mutaxassislikni esa birinçi kurs oxiriga kelib tanlaydilar. Men aynan şu tarzda Business Administration yönalişiga keldim.
Kun.uz
Mavjud mutaxassisliklar tilga boğliq: ingliz tilida ular kamroq - Business Administration, International Studies, bir neçta muhandislik va tabiiy fanlar yönalişlari. Koreys tilida tanlov kengroq bölib, Computer Science, psixologiya va boşqa yönalişlarni ham öz içiga oladi. Töliq röyxat - dastur saytida.
Korea University
Qarorimga ta’sir qilgan yana bir omil: Janubiy Koreya eng xavfsiz davlatlardan biri hisoblanadi, ayniqsa qizlar uçun. Oilam uçun bu universitetning nufuzi kabi muhim edi.
Öqişga kirişga qanday tayyorlandim?
Xorijda öqişga kiriş uçun tayyorgarlikni 9–10-sinflardayoq boşlaganman. Ota-onam har doim ta’limimga katta e’tibor berişgan, şuning uçun bolaligimdan ingliz tilini örgandim, matematika bilan şuğullandim, musiqa maktabini tamomladim va sport seksiyalariga qatnadim.
Xorijiy universitetga hujjat topşirişga qat’iy qaror qilganimdan söng aniq tayyorgarlikka e’tibor qaratdim: IELTS’ga tayyorlandim, hujjatlarni yiğdim va şu bilan birga volontyorlik loyihalari hamda olimpiadalar, jamoat taşabbuslari, tadbirlarda iştirok etdim. Keyinçalik aynan şu narsa arizamning ustunliklaridan biri böldi.
Kun.uz
Xorijda faqat attestatdagi baholargagina qaralmaydi. Korea University komissiyasi arizani kompleks tarzda körib çiqdi: maktabdagi baholar, ingliz tili darajasi, motivatsion xat va darsdan taşqari yutuqlar. SAT sertifikati majburiy emasdi, ammo qöşimça ustunlik berişi mumkin edi.
Mavzuga oid
Korea University’ga öqişga kiriş uçun quyidagi hujjatlarni tayyorlaş kerak:
● maktab attestati va baholar körsatilgan ilova
● IELTS sertifikati
● motivatsion xat
● darsdan taşqari yutuqlarni tasdiqlovçi hujjatlar
● pasport nusxasi
IELTS’dan neça ball kerak?
Universitet ariza topşiriş uçun minimal ballni e’lon qilmaydi. Ammo birinçi kurs oxiriga kelib til darajasi ikkinçi kursda qaysi mutaxassislikka tuşişingizni belgilaydi. Bu yerda uçta ssenariy bor:
● IELTS 7.0 va undan yuqori - tanlangan mutaxassislikka töliq kiriş imkoniyati
● IELTS 6.5–7 - mutaxassislik beriladi, ammo bir semestrda profil fanlar soni çeklanadi
● IELTS 6.0 va undan past - mutaxassislikka kirib bölmaydi, ikkinçi kurs odatdagidek boşlanmaydi
Til imtihoniga oldindan tayyorlaniş kerak, birinçi kurs davomida özlaştirib olişga umid qilmaslik lozim.
Motivatsion xat
Eng köp vaqtni motivatsion xat yoziş oldi. Aynan şu yerda özingizni baholar va sertifikatlar orqali emas, balki inson sifatida körsatişingiz mumkin. Korea University’da motivatsion xat har biri 800 belgidan iborat bölgan uçta alohida essedan iborat:
● nima uçun aynan şu mutaxassislikni tanlaganingiz va qaysi fanlar sizga yaqinligi
● madaniy yoki boşqa farqlar tufayli yuzaga kelgan qiyinçiliklarni qanday yengganingiz
● nima uçun universitet aynan sizni tanlaşi kerakligi va öqişga kirganingizdan keyingi rejalaringiz
Kun.uz
Bu bitta umumiy xat emas, balki uçta aniq javob va har biriga alohida tayyorlaniş kerak. Menimça, aynan kuçli motivatsion xat va darsdan taşqari yutuqlarim töliq grant olişimga yordam berdi.
Agar bu yölni yana bir bor bosib ötganimda, bitta mamlakatga e’tiborimni qaratgan va bir vaqtning özida bir neçta universitetga hujjat topşirmagan bölardim. Bir neçta yetarliça puxta işlanmagan arizadan köra, bitta kuçli ariza yaxşiroq. Yana bir narsa: natija haqida kamroq xavotirlangan bölardim, çunki öziga bölgan işonç ham rol öynaydi.
Hujjatlarni qanday topşirdim?
Barça hujjatlarni ingliz tiliga tarjima qiliş, notarial tasdiqlatiş va Janubiy Koreyaga qoğoz körinişida yuboriş kerak. Bu bosqiç kutilganidan köra köproq vaqt oladi, şuning uçun dedlayndan ikki-uç oy oldin boşlagan ma’qul.
Hujjat topşiriş jarayoni quyidagiça: avval oia.korea.ac.kr saytida röyxatdan ötasiz, onlayn arizani töldirasiz va hujjatlarni yuklaysiz. Keyin xuddi şu hujjatlar töplamini çop etib, xalqaro poçta orqali universitetga yuboriş kerak.
Kun.uz
Muddatlar: onlayn ariza avgust oxirigaça qabul qilinadi, qoğoz hujjatlar esa sentyabr boşigaça yetib borişi kerak. Natijalar noyabr oxirida e’lon qilinadi. Aniq sanalar har yili özgarib turadi - taqvimni oia.korea.ac.kr saytida köriş mumkin.
Kun.uz
Hujjatlarni yuborganimdan keyin faqat kutiş qoldi. Bu men uçun eng hayajonli bosqiç böldi: hujjatlar universitetda edi va menda natijaga ta’sir ötkaziş imkoniyati qolmagandi.
Kun.uz
Korea University’ga öqişga kiriş qança turadi?
Köçişimdan oldin öqişga kiriş uçun alohida byudjet ajratişimga töğri keldi. Xarajatlar faqat röyxatdan ötiş tölovi bilan çeklanmadi: IELTS imtihoni, hujjatlarni tarjima qiliş, ularni notarial tasdiqlatiş va universitetga xalqaro poçta orqali yuboriş uçun ham tölov qiliş kerak edi.
Xarajat
Taxminiy narx
Arizani körib çiqiş uçun badal
$110*
IELTS imtihoni
$180–250
Hujjatlar tarjimasi va notarial tasdiqlaş
$50–150
Hujjatlarni yuboriş (DHL, FedEx yoki EMS)
$40–100
Fotografiya, hujjatlar nusxasi va boşqa xarajatlar
$20–50
*150 000 von ($110). Dollardagi summa özgarişi mumkin, tölov vonda amalga oşiriladi.
Jami: hujjatlarni tayyorlaş va topşirişning özi 400–650 dollarga tuşadi. Bu summaga viza, aviaçipta va köçib borgandan keyingi dastlabki xarajatlar kirmaydi.
Qanday qilib töliq grant oldim?
Menga töliq grant ajratilganini universitetga qabul qilinganim haqidagi xat bilan birga bildim. Grant Korea Universityʼdagi öqiş xarajatlarini töliq qoplaydi, şuning uçun öqişga tölov qilmayman.
Kun.uz
Stipendiya uçun alohida ariza topşirmadim. Korea University barça xorijlik abituriyentlarni grant oliş imkoniyati böyiça avtomatik ravişda körib çiqadi va kimga moliyaviy yordam berişni mustaqil belgilaydi.
Grant doimiy berilmaydi, uni har semestr tasdiqlab turiş kerak. Şartlari: bir semestrda kamida 12 kredit töplaş va örtaça GPA balli 3,5 dan kam bölmasligi kerak. Keyingi kurslardan boşlab esa talablar qat’iylaşadi: bir semestrda kamida 15 kredit töplaş va GPA ballini 4,5 dan kam bölmagan darajada saqlaş talab etiladi. Agar har ikki şart bir vaqtning özida bajarilmasa, moliyalaştiriş keyingi semestrga uzaytirilmaydi. Şuning uçun dastlabki yillarda qöşimça işlaşdan köra, asosiy e’tiborni öqişga qaratiş ma’qul.
Universitet bu qarorni qanday mezonlar asosida qabul qilişini oşkor qilmaydi. Mening tajribamga köra, ariza muhim ahamiyatga ega: maktabdagi baholar, ingliz tili darajasi, motivatsiya xati va darsdan taşqari yutuqlar. Şuning uçun faqat IELTSʼdan yuqori ball olişning özi yetarli emas, özingizni kuçli nomzod sifatida körsata oliş muhim.
Töliq grantsiz Business Administration dasturida öqiş bir semestr uçun 7 million koreys voni - qariyb 5 ming dollar turadi. Bu yaşaş, ovqatlaniş va kundalik boşqa xarajatlardan taşqari yiliga taxminan 10 ming dollar degani.
Janubiy Koreyada talabaning yaşaşi qançaga tuşadi?
Korea University’dagi töliq grant faqat öqiş xarajatlarini qoplaydi. Turar joy, ovqatlaniş, transport, tibbiy suğurta va kundalik xaridlar uçun xarajatlarni talaba öz hisobidan qoplaydi. Şuning uçun köçib borişdan oldin yaşaş uçun qança byudjet kerak bölişini oldindan hisoblab çiqişga harakat qildim.
Xarajat
Taxminiy narx
Tibbiy suğurta
oyiga $17–58
Yotoqxona
oyiga $250–500
Kvartira ijarasi
oyiga $400–900 + depozit
Ovqatlaniş, transport va şaxsiy xarajatlar
oyiga $350–400
Faol ovqatlaniş, transport va şaxsiy xarajatlar
oyiga $800
Kun.uz
Tajribamga köra, agar ovqat uyda tayyorlansa, jamoat transportidan foydalanilsa va köngiloçar tadbirlarga köp pul sarflanmasa, ovqatlaniş, transport va kundalik boşqa xarajatlar uçun oyiga 350–400 dollar yetarli böladi.
Agar esa kafega tez-tez borilsa, mamlakat böylab sayohat qilinsa va böş vaqt faol ötkazilsa, turar joy xarajatlaridan taşqari oylik xarajatlar 800 dollarga yetişi mumkin.
Kun.uz
Eng katta xarajat - turar joy. Dastlab köplab xorijlik talabalar yotoqxonani tanlaydi: u kvartira ijarasiga qaraganda arzonroq va yangi mamlakatdagi hayotga tezroq moslaşişga yordam beradi. Agar kvartira ijaraga olinsa, oylik ijara haqidan taşqari, depozit va kommunal xizmatlar uçun ham tölaş kerak böladi.
Talabaning taxminiy byudjeti
Yaşaş şakli
Oylik byudjet
Yotoqxona + tejamkor hayot
$600–900
Kvartira ijarasi + faol hayot
ot $1 200–1 700
Talaba uçun qaysi biri yaxşi: yotoqxona yoki kvartira?
Janubiy Koreyaga endigina kelganimda, yotoqxonani tanladim. Öqişning birinçi yili uçun bu eng qulay variant bölib çiqdi: kampus yaqin joyda edi, kommunal xizmatlar tölovi narxga kiritilgan, maişiy masalalar haqida boş qotirişimga töğri kelmasdi.
Kun.uz
Biroq butun öqiş davomida yotoqxonada yaşaşning imkoni bölavermaydi. Birinçi semestr yoki bir yildan keyin joy oliş qiyinlaşadi, çunki köplab universitetlar avvalo birinçi kurs talabalarini joylaştiradi. Şuning uçun vaqt ötişi bilan köplab talabalar kvartiraga köçib ötadi.
Hozir dugonam bilan Korea University boş kampusidan taxminan uç daqiqalik masofada joylaşgan kvartirada yaşayapmiz. Bunday variant şaxsiy makon va erkinlikni köproq beradi, ammo qimmatroqqa tuşadi. Oylik ijara haqidan taşqari kommunal xizmatlar uçun ham tölov qiliş kerak, köçib kirişda esa depozit ham tölanadi.
Kun.uz
Yotoqxona yoki kvartira
Yotoqxona
Kvartira
Kommunal xizmatlar
Odatda kiritilgan böladi
Alohida tölanadi
Depozit
Odatda talab qilinmaydi
Köpinça şart
Joylaşuv
Kampus hududida yoki yaqinida
Mustaqil tanlaş mumkin
Qulaylik
Bazaviy şaroitlar
Şaxsiy erkinlik köproq
Kimga mos?
Endigina kelganlarga
Ançadan beri yaşayotganlarga
Agar ortga qaytsam, yana yotoqxonadan boşlardim. U yangi mamlakatga tezroq örganişimga, boşqa talabalar bilan tanişişimga va öqişga xotirjam moslaşişimga yordam berdi. Koreyada yaşaş qanday ekanligini tuşunib olganingizdan keyin kvartira izlaş va maişiy masalalarni hal qiliş ança oson böladi.
Janubiy Koreyadagi ta’lim Özbekistondagi ta’limdan nimasi bilan farq qiladi?
Korea Universityʼda semestr uçun tayyor dars jadvalini heç kim bermaydi. Fanlar, öqituvçilar, dars vaqti va kreditlar miqdorini özim tanlayman. Ta’lim şakli ham boşqaça: ma’ruzalardan taşqari, deyarli har bir kursda guruhli loyihalar, taqdimotlar va jamoaviy topşiriqlar böladi. Darslarga şunçaki qatnaşişning özi yetarli emas - faol iştirok etiş va jamoada işlaş kerak.
Kun.uz
Baholaş tizimida nafaqat imtihonlar, balki davomat, uy vazifalari, darslardagi faollik va semestr davomida bajarilgan loyihalar ham hisobga olinadi. Öqituvçilar xorijlik talabalarga ham mahalliy talabalar kabi munosabatda bölişadi va doimo yordam berişga tayyor.
Kun.uz
Har bir talaba dars jadvalini özi şakllantirgani uçun guruhdoşlar tarkibi har semestrda özgarib turadi - öqiş davomida turli mamlakatlardan kelgan köplab insonlar bilan tanişişga ulgurasiz.
Öqiş nimasi bilan farq qiladi?
Özbekiston
Janubiy Koreya
Tayyor dars jadvali
Talaba fanlar, öqituvçilar va dars vaqtlarini mustaqil ravişda tanlaydi
Asosiy e’tibor ma’ruzalar va imtihonlarga qaratiladi
Ta’limning katta qismi loyihalar, taqdimotlar va jamoaviy işlar orqali olib boriladi
Yakuniy baho imtihon natijasiga boğliq
Semestr davomida davomat, uy vazifalari, loyihalar va darslardagi faollik baholanadi
Doimiy akademik guruh
Kursdoşlar tanlangan fanlarga qarab özgarib turadi
Öqiş davrida işlaş mumkinmi?
Janubiy Koreyada xorijlik talabalar rasmiy ravişda işlaşlari mumkin, ammo buning uçun universitet va immigratsiya xizmati ruxsatini oliş, şuningdek, işlaş soati böyiça belgilangan çeklovlarga rioya qiliş kerak.
Koreys tilini bilmasdan iş topiş osonmas. Öqiş uçun ingliz tili yetarli, lekin talabalar uçun möljallangan iş örinlarining aksariyati - kafe, dökon va xizmat körsatiş sohalarida heç bölmaganda boşlanğiç darajada koreys tilini biliş talab qilinadi.
Men dastlabki yillarda asosiy e’tiborni öqişga qaratişni tavsiya qilgan bölardim. Grantni saqlab qoliş uçun GPA kamida 3,5 bölişi va bir semestrda kamida 12 kredit töplaş talab etiladi - iş öqişga xalaqit bermasligi kerak. Avvalo öqiş va yangi hayotga moslaşib oliş, keyin esa pul topiş haqida öylagan ma’qul.
Meni eng köp hayratga solgan narsalar
Kampusda nafaqat kutubxonalar va kafelar bor. Birinçi haftaning özidayoq darslar orasida uxlaş mumkin bölgan xonalar, film tomoşa qiliş va musiqa tinglaş uçun alohida xonalar borligini bildim. Universitet şunday taşkil etilganki, talaba butun kunni kampusda ötkazişi va biror joyga borişga ehtiyoj sezmasligi mumkin.
Kun.uz
Talabalik hayoti men kutganimdan mazmunliroq bölib çiqdi. Har bahorda katta festival ötkaziladi, unda maşhur koreys san’atkorlari çiqiş qiladi, talabalar uçn kiriş bepul yoki deyarli bepul. Yilning yana bir muhim voqeasi - Korea University va Yonsei University örtasidagi raqobat: bir neça kun davomida kampus haqiqiy bayramga aylanadi, minglab talabalar öz jamoalarini qöllab-quvvatlaydi va universitet qöşiqlarini kuylaydi. Universitetlar örtasidagi musobaqalar bunçalik katta miqyosda bölişi mumkinligini tasavvur ham qilmagandim.
Kun.uz
Birinçi semestrda har bir xorijlik talabaga mentor biriktiriladi. U öqiş, kampus va kundalik masalalarda yordam beradi. Bu men uçun dastlabki oylarni ança osonlaştirdi: hamma narsani özim tuşunişga harakat qiliş örniga şunçaki söraşim mumkin edi.
Jamoat transporti alohida taassurot qoldirdi. Koreya böylab metro va avtobuslarda harakatlaniş juda qulay. Qişda bekatlarda isitkiçlar, yozda esa konditsionerlar işlaydi. Bu yerda hamma narsa qançalik puxta öylanganiga hayron qolasiz.
Öqişga kiriş haqida öylayotganlar uçun maslahatlar
Agar Koreyada öqiş haqida öylayotgan bölsangiz, mening maslahatlarim quyidagilar:
1. Tayyorgarlikni imkon qadar ertaroq boşlang. Ingliz tili, baholar va darsdan taşqari faoliyatlar bilan qança erta şuğullansangiz, arizangiz şunçalik kuçli böladi.
2. Ovqat tayyorlaşni örganing. Bu kutilmagan maslahatdek tuyulişi mumkin, lekin mustaqil ovqat tayyorlaş pulni tejaydi va dastlabki oylarda kafelarga boğlanib qolmaslikka yordam beradi.
3. Kelganingizdan keyin darhol koreys tilida gapirişni boşlang, xatolar bilan bölsa ham. Men şunday qilganman va bu menga moslaşiş, döstlar orttiriş hamda özimni ança tezroq işonçli his qilişimga yordam berdi.
4. Koreyada öqişga yangi tajribalarga oçiq va boşqa madaniyatni qanday bölsa şundayligiça qabul qilişga tayyor bölganlar borişi kerak. Hamma narsani öz yurti bilan taqqoslaydigan va öz qulaylik doirasidan çiqişni istamaydiganlarga qiyin böladi. Koreya va Özbekiston juda farqli va aynan şu jihat uning eng katta afzalliklaridan biri.
Korea University’da Özbekistondan borgan talabalar köproq bölişini juda istardim. Yildan-yilga ularning soni ortib borayotgani juda quvonarli. Ayniqsa, sifatli ta’lim oliş va özini rivojlantirişga intilayotgan özbek qizlarini köproq köriş juda yoqimli bölardi.