Husiychilar Saudiya aeroportlariga zarbalar berdi: 3 kishi halok boʻldi, oʻnlab kishi yaralandi

AQSH armiyasining Pokistondagi sobiq attashesi va razvedka idoralarining sobiq yetakchi tahlilchisi Devid Smit Saudiya Arabistoniga 8 mingga yaqin pokistonlik harbiy joylashtirilgan boʻlishi mumkinligini aytmoqda. Uning soʻzlariga koʻra, bu kuchlar tarkibida Pokiston harbiy-havo kuchlari va armiyaning havo hujumidan mudofaa qismlari kontingenti bor. Ular qirollik neft infratuzilmasini himoya qilishga koʻmaklashish uchun ishlatilishi mumkin. Polkovnik Smit qoʻshimcha qilishicha, pokistonlik askarlarning husiychilar bilan bevosita jangga kirishishi ehtimoldan yiroq, chunki Islomobod Eron bilan munosabatlarini saqlab qolish uchun nozik muvozanatni saqlashga harakat qilmoqda.

Nashr bilan gaplashgan yana bir amaldorning aytishicha, Pokistonning mojarodagi roli – Yamanda quruqlikdagi hujumdan koʻra, havodan koʻmak berish orqali husiychilarning dron va raketa tahdidlarini zaiflashtirishga qaratilishi kutilmoqda.

Pokiston harbiy idorasi Yamandagi urushda ishtiroki boʻyicha xabarlarga izoh bermagan. NATO aʼzosi boʻlgan Turkiya ham qirollikka mudofaa va texnik yordam yubormoqda.

Reuters'ning AQSH va suriyalik rasmiyga tayanib yozishicha, husiychilarga qarshi urush kuchayib borayotgan bir paytda Suriya ham ittifoqchisi Saudiya Arabistoniga harbiy yordam koʻrsatish masalasini puxta oʻrganmoqda.

Koʻrib chiqilayotgan variantlar ikkita. Birinchisi – qirollikni hujumlardan himoya qilish uchun mudofaa yordami. Ikkinchisi – Yaman qoʻshinlariga husiychilarga qarshi jangda koʻmaklashish uchun kuchlar yuborish. AQSH rasmiysining soʻzlariga koʻra, Saudiya Arabistoni Suriyadan husiychilarga qarshi jang qilish uchun kuchlar yuborishni soʻragan.

Suriya tashqi ishlar vazirligi esa nashrga Saudiya yonida qatʼiy turishini, ammo hukumatning asosiy eʼtibori “fuqarolar urushidan keyingi tiklanish kabi ichki ustuvor vazifalarga” qaratilganini bildirgan.

Husiychilarning hujumlari

Husiychilar bu vaqtda qirollikdan tashqari Yaman janubida – hukumat nazoratidagi Adan shahri aeroportiga ham raketa va dronlar uchirdi. Yaman transport vazirligi maʼlum qilishicha, husiychilar chorshanba kuni Adan xalqaro aeroportiga ballistik raketalar va portlovchi moddalar oʻrnatilgan dronlar bilan hujum qilgan.

Rasmiylarga koʻra, raketalardan biri Qohiradan kelayotgan reys qoʻnishiga bir necha daqiqa qolganda uchish-qoʻnish yoʻlagi yaqiniga tushgan. Bu aeroport Yamanning husiychilar nazoratidan tashqaridagi hududlari uchun asosiy xalqaro havo darvozasi hisoblanadi.

Yaman shimolining katta qismini nazorat qiluvchi bu guruh iyul oyida Saudiya nefti uchun muqobil tashish yoʻli boʻlgan Qizil dengizda blokada eʼlon qilib, kemalarga hujum qila boshladi. Oʻtgan oy husiychilar tezkor hujum bilan Yamanning Qizil dengiz sohilini egallab, hukumat kuchlarini tor-mor keltirdi va ushbu suv yoʻli ustidan taʼsirini yanada kuchaytirdi.

Husiychilarning bu gʻalabasi Saudiya Arabistoni uchun jiddiy zarba boʻldi. Husiychilarning bu yutugʻi – ular bilan urushga qaytish masalasini koʻrib chiqayotgan Saudiya hukumati uchun hal qiluvchi omil boʻlgan.

Boz ustiga, aeroportlarga hujumlar nozik paytga toʻgʻri kelmoqda. Saudiya rasmiylari shu oy Ar-Riyodda bir qator yirik xalqaro tadbirlarni oʻtkazishni rejalashtirgandi. Ular orasida odatda dunyoning turli burchaklaridan milliarderlar va kompaniya rahbarlarini jalb qiladigan valiahd shahzodaning yillik investitsiya forumi ham bor.

Ogʻir gumanitar vaziyat

Qayta boshlangan janglar oʻn yildan ortiq vaqtdan beri raqib boʻlib kelayotgan Saudiya Arabistoni va husiychilarni yana ochiq urush holatiga qaytardi. 2015-yilda Saudiya Arabistoni boshchiligidagi koalitsiyaning Yamandagi vaziyatga harbiy aralashuvi uzoq davom etgan ogʻir urushga aylanib ketgandi, ammo husiychilar yengilmagan. 2022-yilda tuzilgan sulh mojaro qayta alangalanguniga qadar moʻrt tinchlik kelishuvini oʻrnatgan edi.

Xalqaro migratsiya tashkiloti chorshanba kuni janglarning soʻnggi bosqichi boshlanganidan buyon uylarini tark etishga majbur boʻlganlar soni 200 mingdan oshganini maʼlum qildi.

"Odamlar jonini saqlab qolish uchun qochmoqda va borishga xavfsiz joy topa olmayapti", dedi XMT bosh direktori Emi Poup. U oziq-ovqat va boshpanaga ehtiyoj ortib borayotgani sababli koʻproq mablagʻ ajratishga chaqirdi.

Har ikki tomon janglarda yuzlab odam halok boʻlganini daʼvo qilmoqda, biroq tafsilotlarni keltirmayapti. BMT maʼlumotiga koʻra, Yamanning ayrim hududlarida har toʻrt oiladan uchtasi och qolmoqda.