«Davlat pul tikmasa oʻzbek futboli oʻladi» - Oʻtkir Yusupov bilan suhbat
|14:051 01327 min
Oʻzbekiston milliy jamoasi darvozaboni – Oʻtkir Yusupov Kun.uz uchun intervyu berdi.
«105 ming dollarim qolib ketdi, yana transfer uchun 150 ming dollar toʻlandi»
- Suhbatimizdan oldin Erondan qaytishingiz bilan bogʻliq qiziq voqeani aytib berayotgandingiz. Adashmasam, siz Erondan chiqib ketganingizdan bir necha kun oʻtib urush boshlangan. Avvalo, Erondan ketishga nima sabab boʻlganini tushuntirsangiz. U yerda oʻz oʻrningizni topgan, yaxshi formaga kirgan edingiz.
- Milliy jamoaning Eronga qarshi oʻyinida jarohat oldim. Keyin operatsiya boʻldim, tiklanish jarayonidan oʻtdim. Klubga qaytganimdan keyin zaxirada qolib ketdim. Jahon chempionati yaqinlashayotgani uchun menga oʻyin amaliyoti juda zarur edi. Shu sababli ketishga qaror qildim.
Murabbiyimiz Yahyo Gulmuhammadiy juda yaxshi inson. Uning oldiga borib, vaziyatni tushuntirdim. «Yoʻq, sen bizga keraksan, qol, oʻynaysan», dedi. Lekin ich-ichimdan ketishni xohlayotgandim.
Oʻzbekistondan ham turli jamoalar qoʻngʻiroq qilib, takliflar bildirayotgandi. Ayniqsa, Namangan tomonidan qiziqish katta boʻldi. Ularga hali Eron klubi bilan hujjatlarimni hal qilmaganimni aytsam ham, «Kelaver, shartnoma qilamiz, oʻxshamasa, yirtib tashlaymiz», deyishdi.
Keyin klub prezidentining oldiga kirib, vaziyatni tushuntirdim. Jahon chempionatiga tayyorlanishim, muntazam oʻynashim kerakligini aytdim. U esa «Murabbiy ruxsat bersa, qoʻyib yuboraman», dedi.
Murabbiyning oldiga borsam, rozi boʻladi. Prezidentning oldiga qaytsam, «Murabbiy ruxsat bermadi», deydi. Shu tariqa ancha ovora boʻldim. Na pulimni berishyapti, na qoʻyib yuborishyapti.
- Qancha maoshingiz qolib ketgandi?
- 105 ming dollar.
- Demak, ketish uchun 105 ming dollardan voz kechdingiz?
- Ha. Prezidentning oldiga kirib, shu pullarim qolishini, «Navbahor» ham transfer uchun maʼlum miqdorda pul toʻlashini aytdim. Lekin ular «Biz seni sotib olganmiz, tekinga qoʻyib yubora olmaymiz», deyishdi.
Oxiri murabbiydan yozma ruxsat oldim. Keyin transfer pulini Toshkentdan oʻtkazishdi.
Mavzuga oid
Milliy jamoa darvozaboni Oʻtkir Yusupov Eron klubidan ketish uchun 105 ming dollarlik maoshidan voz kechgani, «Navbahor»ga qaytish qarori va superligadagi moliyaviy muammolar haqida gapirdi. U Fabio Kannavaro nega uni milliy jamoaning soʻnggi yigʻiniga chaqirmaganini shaxsan tushuntirgani, mundialdagi muvaffaqiyatsizlik sabablari va Ignatiy Nesterov bilan raqobat haqidagi savollarga javob berdi.
- Transfer summasi qancha edi?
- 150 ming dollar.
- Demak, 105 ming dollar maoshingizdan kechdingiz, yana 150 ming dollar transfer puli toʻlandi.
- Ha. Hujjatlarimni olganimdan keyin Komil akaga yubordim. Hammasi hal boʻldi. Ertasi kuni sumkalarimni yigʻib, klubga bordim. Administratorlardan qaytish uchun aviachipta olib berishlarini soʻrasam, prezident chipta olib bermaslikni buyurganini aytishdi.
Juda jahlim chiqdi. Oʻzimning haydovchim bor edi, undan yordam soʻradim. Aeroportga borib, Dubay orqali Toshkentga chipta oldim. Ertasi kuni uchib ketdim.
Dubayda 12 soatcha qolib, keyin Toshkentga uchdim. Oradan uch-toʻrt kun oʻtib Eronda urush boshlandi.
Jaloliddin Masharipov, Rustam Ashurmatovlarga qoʻngʻiroq qilib, qayerdaligini soʻradim. Rustam bir kun oldin Dubayga kelganini aytdi. Boshqa futbolchilarimiz esa Eronda qolib ketishgandi. Keyin ular ham turli yoʻllar bilan qaytishdi.
«Navbahorga qaytaman deb vaʼda berganman»
- «Navbahor»ga qaytishingiz Namangan muxlislari uchun katta voqea boʻldi. Siz ketishdan oldin qaytsangiz, faqat shu klubda oʻynashingizni aytgandingiz. Bu prinsip masalasimidi yoki «Navbahor» eng yaxshi moliyaviy taklifni berdimi?
- Yoʻq, moliyaviy jihatdan yaxshiroq takliflar ham boʻldi. Lekin Eronga ketayotganimda viloyat hokimi Shavkat Shakirjonovichga «Qaytsam, faqat “Navbahor”ga qaytaman», deb vaʼda bergandim.
Men uchun vaʼda muhim. Lafz berganman, shuning uchun ham «Navbahor»ga qaytdim.
- Lekin siz ketgan paytdagi «Navbahor» bilan qaytganingizdagi jamoa oʻrtasida katta farq bor edi. Klubda moliyaviy muammolar, tarkibda oʻzgarishlar yuz bergandi.
- Eronda yurganimda ham Shavkat Shakirjonovich oʻzlari qoʻngʻiroq qilib, «Kel, yana birga harakat qilaylik», dedilar. U kishining taklifini rad eta olmadim.
Hozir, Xudoga shukr, ishlarimiz yaxshi ketyapti. Jamoa avvalgi mavqeini tiklayapti. Oldimizga qoʻygan maqsadlarga erishib, Namangan xalqini xursand qilish niyatidamiz.
«Superligada adolat 80 foiz»
- Oʻzbekiston Superligasi rivojlanyaptimi yoki bir joyda turib qolganmi?
- Rivojlanyapti.
- Buni nimada sezyapsiz?
- Masalan, media sohasida. Ilgari oʻyinlarni toʻrt-beshta kamerada tasvirga olishardi. Hozir darvozalar ortida ham kameralar bor, ayrim oʻyinlarda yetti-sakkizta kamera ishlayapti.
Professional kameralar olib kelingan. Takroriy vaziyatlarni sifatli koʻrsatish imkoniyati paydo boʻldi.
Agar futbolimizning media yoʻnalishini yanada kuchaytirsak, chempionatimiz televizor orqali ham maroq bilan tomosha qilinadigan musobaqalar qatoriga kiradi. Hozir ham shu yoʻnalishda rivojlanish bor.
- Lekin hakamlik masalasida hamon muammolar koʻp. Deyarli har turda eʼtirozlar, janjallar. Nega 30 yildan beri bu muammoni hal qila olmayapmiz?
- Buni hakamlarning oʻzidan soʻrash kerak. Nima sababdan bunday boʻlayotganini bilmayman.
- Har holda, hakamlik sifati yaxshilanyapti deb oʻylaysizmi?
- Oldingidan biroz yaxshiroq boʻlishi mumkin. Chunki VAR bor.
- Lekin VARni koʻrib ham toʻgʻri qaror chiqara olishmayapti-ku?
- Endi buni oʻzlari bilishadi. Men ularning ishiga aralasha olmayman.
- Unda Superligadagi adolatga necha foiz baho berasiz?
- 80 foiz.
- Demak, 20 foiz adolatsizlik bor?
- Bor. Baʼzan hakamlar, maydon holati va boshqa omillar xalaqit beradi.
Masalan, yaqinda televizorda «Qoʻqon» bilan Samarqand jamoasining oʻyinini koʻrdim. Maydonda futbol oʻynab boʻlmaydigan ahvol edi. «Bunyodkor» stadionida ham maydonning ikki cheti yaxshi, oʻrtasi yomon.
Bunday maydonda qanday qilib sifatli futbol oʻynaysiz? Bizning maydonimiz ham taʼmirdan chiqdi, lekin hali ideal holatga kelgani yoʻq.
Futbolning sifatiga faqat futbolchilar emas, maydon va boshqa sharoitlar ham taʼsir qiladi.
«Klublarni moliyalashtirish kamaysa, futbol orqaga ketadi»
- Superligada pul qanchalik muhim?
- Albatta, juda muhim. Qancha koʻp mablagʻ boʻlsa, raqobat shuncha kuchli boʻladi, chempionat qiziqarliroq oʻtadi.
- Lekin davlat futbol klublarini moliyalashtirishni bosqichma-bosqich kamaytirmoqchi. Bizning klublarimiz esa hozircha oʻzini oʻzi boqa olmaydi. Bu holatda nima boʻladi?
- Menimcha, bu notoʻgʻri. Futbolni maʼlum darajaga olib chiqib, keyin moliyalashtirishni kamaytirish yaxshilikka olib kelmaydi.
Masalan, har yili 35 milliard, keyin 30 milliard, keyin 25 milliard soʻm ajratiladigan boʻlsa, bu oxir-oqibat futbolning orqaga ketishiga sabab boʻladi.
Katta yoshli futbolchilar bilan gaplashganimizda, ilgari ayrim klublarda maosh oʻrniga zavoddan paypoq berishganini aytishardi. Yana shunday davrlarga qaytishni istamayman.
Futbolchiga yaxshi maosh, gʻalaba uchun mukofot puli berilsa, uning ishtiyoqi ham oshadi. Chunki u shu mehnati ortidan oilasini boqadi.
- Davlat, hokimliklar, yirik korxonalar klublarni moliyalashtirishni toʻxtatsa, jamoalar qanday yashaydi?
- Hozirning oʻzida ayrim jamoalar oylab maosh ololmayapti. Internetda Pro-liga klublari futbolchilarining ham maosh berilmayotgani haqidagi chiqishlarini koʻryapmiz.
Superligada ham uch-toʻrt oylab maosh olmagan jamoalar boʻldi. «Bunyodkor» qanday qiynalganini koʻrdik. Elektr energiyasi, suv bilan bogʻliq muammolar ham boʻldi.
Bu juda katta salbiy holat.
- Shu ketishda davom etsa, klublar yopilib ketishi mumkinmi?
- Albatta, futbolga katta zarar yetadi. Qancha-qancha xodimlar ishsiz qoladi.
Qashqadaryoda qancha katta korxonalar bor. «Mashʼal», «Shoʻrtan» kabi jamoalar qanday ahvolga tushganini koʻrdik.
«Nasaf» ham yil boshida katta qiyinchiliklarga duch keldi. Ayrim futbolchilar ketish haqida oʻylashdi. Keyin hokimlik jamoani saqlab qolishga harakat qildi.
Hozir ham vaziyatni juda yaxshi deb boʻlmaydi. Klublar ajratiladigan mablagʻlarni kutib yashayapti.
- Bu vaziyatdan chiqish yoʻlini koʻryapsizmi?
- Toʻgʻrisi, bu haqda chuqur oʻylab koʻrmagan ekanman. Aniq bir yechim ayta olmayman.
- Oʻzingizda katta mablagʻ boʻlsa, futbol klubini boshqararmidingiz?
- Ha, katta pulim boʻlsa, boshqarardim. Futbol ham yaxshi biznes boʻlishi mumkin.
- Foyda keltirmasa-chi?
- Toʻgʻri yoʻlga qoʻyilsa, foyda keltirish mumkin. Masalan, vodiyda futbolni juda yaxshi koʻrishadi. Har bir oʻyinga kamida 10 ming muxlis kelishi mumkin.
Marketingni yaxshi yoʻlga qoʻyish, chiptalar narxini barqaror saqlash, muxlislar uchun turli tadbirlar tashkil qilish orqali daromad topsa boʻladi.
Vodiyda bunday imkoniyat bor. Chunki bu yerda futbolga munosabat boshqacha.
«Temur Kapadze yosh futbolchilarni himoya qiladi»
- Oʻzbekiston futboliga yangi avlod kirib kelyapti. Hozirgi yoshlar taktik va texnik jihatdan avvalgi avloddan kuchliroqmi?
- Hozir yaxshi futbolchilar koʻp. Chunki yoshlarga yaratilgan sharoitlar biz oʻynagan davrdagidan ancha yaxshi.
Bizning paytimizda bunday imkoniyatlar yoʻq edi. Hozir har bir detalga eʼtibor berilyapti. Zamonaviy texnologiyalar, maxsus jihozlar, yaxshi murabbiylar bor.
Yosh futbolchilarda xorijga chiqish imkoniyati ham kengaygan. Jahon chempionatidan keyin bu imkoniyat yanada oshdi. Skautlar, agentlar oʻzbek futbolchilarini kuzatyapti.
- Temur Kapadze «Navbahor»ga kelganidan keyin hamma jamoa yana kuchayadi deb kutgandi. Lekin start unchalik yaxshi boʻlmadi. Sababi nimada?
- Toʻgʻri, biz kutilganidek yaxshi boshlay olmadik. Lekin buning sabablari bor.
Temur aka bilan birga ishlashga kelishgandik. Stadionimiz taʼmirda boʻlgani uchun oʻyinlarni Toshkentda oʻtkazishga toʻgʻri keldi.
Oʻz uyingizda, oʻz muxlislaringiz qarshisida oʻynash butunlay boshqacha. Toshkentga Namangan muxlislaridan 200–300, baʼzan 400–500 kishi borardi. Raqib jamoa uchun ham bosim kam boʻlardi.
Namanganda esa stadion toʻla muxlis. Ularni xursand qilish uchun bor kuchingizni berasiz. Gʻalaba qozonsangiz, minglab odamlar uyiga xursand boʻlib qaytadi. Bunga biz sababchi boʻlamiz.
Albatta, oʻzimiz ham xatolar qildik. Kerakli vaziyatlarda ochkolar yoʻqotdik. Oʻsha xatolar boʻlmaganida, menimcha, birinchi yoki ikkinchi oʻrinda borayotgan boʻlardik.
- Demak, chempionatning qolgan qismida oʻsha xatolarni gʻalabalar bilan qoplash kerak.
- Albatta. Oldimizda AGMK, «Paxtakor» bilan oʻyinlar bor. Kubok bahslari ham kutyapti. Yaxshi tayyorgarlik koʻrib, avvalgi xatolarni toʻgʻrilashga harakat qilamiz.
- Temur Kapadze bilan ishlashni boshladingiz. Siz Roʻziqul Berdiyev, Vadim Abramov kabi murabbiylar bilan ham ishlagansiz. Yangi avlod murabbiylarining farqi nimada?
- Temur aka yoshlarga koʻproq eʼtibor beradilar.
Masalan, yosh futbolchi xato qilsa, biz kattalar baʼzan qattiqroq gapiramiz. Temur aka esa chaqirib, «Urishmanglar, tushuntiringlar», deydilar. Yoshlarni himoya qiladilar.
Bizning paytimizda boshqacha edi. Kattalar qattiqqoʻl boʻlishardi. Baʼzan urishardi, tinch qoʻyishmasdi. Biz shu muhitdan oʻtganmiz.
Hozirgi yoshlarga bunday munosabatda boʻlib boʻlmaydi.
- Demak, yoshlar uchun sharoit ham, munosabat ham oʻzgargan.
- Ha. Lekin boshqa tomoni ham bor. Hozirgi ayrim yoshlarda kattalarga hurmat, jamoadagi tartib-intizom biroz sustroq.
Biz yoshligimizda administratorlarga, massajchilarga yordam berardik. Suv tashirdik, yuk koʻtarardik. Hozir ayrim yoshlar oʻz sumkasini olib, ketib qoladi. Qolgan xodimlar qiynalayotganiga qaramaydi.
Men oʻzim yordam beraman. Keyin avtobusga chiqib, yoshlarga tanbeh beraman. Chunki jamoada hamma bir-biriga yordam berishi kerak.
«Darvozabonning faoliyati 30 yoshdan keyin boshlanadi»
- Hozir futbolchilik faoliyatingizning qiziq bir bosqichidasiz. Endi yosh futbolchi emassiz, lekin faoliyatni yakunlash yoshiga ham yetmagansiz. Bu yoshda futbolga munosabat oʻzgaradimi?
- Menda oʻzgarmagan. Avval qanday shijoat bilan oʻynagan boʻlsam, hozir ham shunday. Hech qanday pasayish sezmayapman.
Faqat yosh oʻtgan sari tajriba oshadi. Ilgari qilgan xatolaringizni takrorlamaslikka harakat qilasiz. Bilganlaringizni yoshlarga oʻrgatasiz.
Sizlar meni qaritib yuboryapsizlar-ku!
Sergey Ignatovning bir gapi bor, haligacha esimda: «Darvozabonning faoliyati 30 yoshdan keyin boshlanadi».
Men ham shu fikrdaman.
- Demak, Oʻtkir Yusupovni yana kamida besh yil katta futbolda koʻramiz?
- Sogʻ-salomat boʻlsak, oʻynaymiz.
- Faoliyatingizni uzaytirish uchun maxsus mashqlar, parhez yoki boshqa usullardan foydalanasizmi?
- Albatta. Vitaminlar qabul qilamiz, parhezga amal qilishga harakat qilamiz.
Masalan, Edvin van der Sarni olaylik. Uning eng yaxshi davrlari katta yoshida boʻlgan. Manuel Noyer ham shunday.
Darvozabon uchun eng qiyin narsa - barqarorlikni saqlash.
Ikki-uchta oʻyinda yaxshi oʻynaysiz, hamma maqtaydi. Keyin bitta xatoga yoʻl qoʻysangiz, tanqid boshlanadi.
Shuning uchun har doim bir xil yuqori saviyada oʻynashga harakat qilish kerak.
«Mendan kuchli uchta darvozabon? Uchinchisini topish qiyin ekan»
- Hozir Superligada oʻzingizdan kuchli darvozabonlar bor deb hisoblaysizmi?
- Bor, koʻp.
- Uchtasini sanab bering.
- Sanjar Quvvatov yaxshi oʻynayapti. Botirali Ergashev ham yaxshi.
- Uchinchisi?
- Uchinchisi… Oʻzim. Uchtalikda yuribmiz-ku!
- Yoʻq, savolni boshqacharoq beraman. Oʻtkir Yusupov oʻzidan kuchli deb hisoblaydigan uchta darvozabon bormi?
- Sanjar Quvvatovni oʻzimdan kuchli deb hisoblayman. Uning ayrim jihatlari mendan kuchli.
Botirali Ergashevning ham kuchli tomonlari bor.
- Uchinchisi-chi?
- Uchinchisi… Yoʻq ekan.
- Abduvohid Neʼmatov-chi?
- Abduvohid ham yaxshi oʻynayapti. Jamoasini koʻp vaziyatlarda qutqaryapti, yaxshi seyvlar qilyapti. Mayli, uchinchisi Abduvohid boʻla qolsin.
Men Sanjar Quvvatovga havas qilib katta boʻlganman. Undan koʻp narsa oʻrganganman.
Botiralida ham, Abduvohidda ham menda yoʻq ayrim kuchli jihatlar bor. Toʻpni ushlash, tepish, texnika boʻyicha ulardan nimadir oʻrganishga harakat qilaman.
«Darvozabon gol urmasligi, golni qaytarishi kerak»
- Faoliyatingiz davomida hali gol urmagansiz. Hech boʻlmasa, penalti tepib koʻrish niyatingiz yoʻqmi?
- Yoʻq.
- Faoliyatingizni gol urmasdan yakunlasangiz, armon boʻlmaydimi?
- Nimaga armon boʻladi? Darvozabon gol urishi shart emas, darvozabon golni qaytarishi kerak.
Har kim oʻz ishini qilgani yaxshi.
- Masalan, «Navbahor» futbolchilari bir kuni penalti tepishni sizga taklif qilishsa-chi?
- Bilmadim. Lekin men tepmagan boʻlardim.
- Nima uchun?
- Menimcha, bu raqib darvozabonga nisbatan hurmatsizlik boʻlib qolishi mumkin.
Abduvohid Neʼmatov penalti tepganidan keyin ham bu haqda koʻp gap-soʻz boʻldi. Ayrim darvozabonlar norozilik bildirishdi.
Men Abduvohidni ayblamoqchi emasman. Bu uning xohishi, oʻzi bilgan ishni qildi.
Lekin shaxsan men raqib darvozabonni past baholagandek boʻlib qolmaslik uchun penalti tepmagan boʻlardim.
- Raqib xorijiy darvozabon boʻlsa hammi?
- Farqi yoʻq. Afrikadanmi, Yevropadanmi - darvozabon baribir darvozabon.
- Xayrulla Hamidovning bir gapi bor: «Darvozabonlar futbolchilardan boshqacha, ular alohida olam». Rostdan ham shundaymi?
- Ha, shunday. Darvozabonlar yolgʻizlikni yaxshi koʻradi. Men ham yolgʻizlikni yaxshi koʻraman.
«Superliga chempioni boʻlolmasam, armon boʻladi»
- Faoliyatingizda xalqaro musobaqalar, Osiyo chempionlar ligasi, jahon chempionati bor. Lekin hali Oʻzbekiston Superligasida chempion boʻlmagansiz. Bu armon boʻlib qolmaydimi?
- Boʻladi.
Toʻgʻrisi, avvallari chempionlikning ortidan qattiq quvmagan ekanman. Ich-ichimdan unga kuchli ishtiyoq boʻlmagan.
Endi esa harakat qilamiz. Alloh nasib qilsa, chempion boʻlishni xohlayman.
- Osiyo chempionlar ligasidagi oʻyinlaringiz ham juda yorqin boʻlgan. «Al Hilol», «Al Ayn», «Al Ittihod»ga qarshi bahslar…
- Ha, juda yaxshi oʻyinlar boʻlgan. Osiyo chempionlar ligasida seyvlar soni boʻyicha eng yaxshi darvozabonlar qatorida boʻlganman.
«Al Hilol» bilan safardagi oʻyin, «Al Ayn», «Al Ittihod» bilan uchrashuvlar - hammasi esda qolarli.
- Agar darvozabonlik haqida kitob yozsangiz, faoliyatingizdagi xatolaringizning qancha qismini yoshlarga oʻrgata olasiz?
- 90 foizini.
- Qolgan 10 foizi-chi?
- U talant. Alloh tomonidan berilgan qobiliyat. Uni kitob orqali oʻrgatib boʻlmaydi. Har kimga har xil beriladi.
«Yoshligimdayoq Nesterovdan kuchliman, derdim»
- Sizni Ignatiy Nesterov bilan koʻp taqqoslashadi. Ijtimoiy tarmoqlarda ham bu haqda bahslar koʻp. Sizdan keyin milliy jamoada sizning darajangizga chiqadigan yosh darvozabonni koʻryapsizmi?
- Albatta, chiqadi. Lekin buning uchun vaqt kerak.
Hozircha unday darvozabonni koʻrmadim.
Nesterov haqida bir voqeani aytib beraman. «Paxtakor»ning dubl tarkibida oʻynagan paytimizda biz birinchi maydonda, asosiy jamoa esa ikkinchi maydonda mashgʻulot oʻtkazardi.
Oʻsha paytda Suroj, Doniyor degan darvozabonlar bor edi. Ularga «Men Ignatdan zoʻrman», derdim.
Ular esa «Jinnimisan, nima deyapsan?» deb kulishardi.
Oʻsha paytdayoq oʻzimga ishonganman.
- Hozir Nesterovdan oʻtib ketdim deb ayta olasizmi?
- Yoʻq. Ignat aka baribir afsona.
U kishining mehnatkashligiga havas qilganmiz. Xuddi Krishtianu Ronaldu kabi juda koʻp mehnat qilgan.
Beshta Osiyo kubogida qatnashish hammaga ham nasib qilmaydi. Har birida asosiy darvozabon boʻlgan. Necha yil barqaror oʻynab, butun Oʻzbekiston xalqining mehrini qozongan.
Bizning ustunligimiz - jahon chempionatiga chiqqanimiz.
Ignat aka har bir oʻyinimizdan keyin ham qoʻngʻiroq qilib, xatolarimizni aytib berardilar. «Nimaga bunday qilding?» deb tanbeh berardilar.
Men u kishini juda hurmat qilaman.
- Hozir Oʻzbekistonning biror chekka hududida dubl tarkibda oʻynayotgan yosh darvozabon «Men Oʻtkir Yusupovdan kuchliman», desa, bunga qanday qaraysiz?
- Aytaversin. Kuchlidan kuchli chiqaveradi.
Qancha koʻp yaxshi darvozabon yetishib chiqsa, shuncha yaxshi.
- Hozir shunday katta maqsad qoʻygan, oʻziga ishongan yosh darvozabonlarni koʻryapsizmi?
- Hozircha koʻrmadim. Agar chiqmasa, 45 yoshgacha oʻynaymiz!
Lekin chiqsin, albatta. Bizga kuchli yosh darvozabonlar kerak.
«Kannavaro shaxsan qoʻngʻiroq qilib, nega chaqirmaganini tushuntirdi»
- Milliy jamoaning soʻnggi yigʻiniga chaqirilmaganingizdan xafa boʻlmadingizmi?
- Yoʻq. Nega xafa boʻlishim kerak?
Fabio Kannavaroning oʻzi menga qoʻngʻiroq qildi. Shaxsan oʻzi.
Tarjimon Davron bilan birga telefon qilib, bu yigʻinda yosh darvozabonlarni sinab koʻrmoqchi ekanini tushuntirdi.
«Xafa boʻlmagin, hozir yoshlarni koʻrmoqchimiz. Oʻyinlaringni kuzatyapman, yaxshi oʻynayapsan, shu ruhda davom et», dedi.
Men ham xafa emasligimni aytdim.
Milliy jamoa butun Oʻzbekistonniki. Kim tayyor boʻlsa, oʻsha chaqiriladi. Kannavaroning oʻzi ham «Milliy jamoa xalqniki, kim tayyor boʻlsa, oʻsha oʻynaydi», dedi.
Shaxsan qoʻngʻiroq qilib, vaziyatni tushuntirganidan juda xursand boʻldim.
- Demak, Kannavaro uchun futbolchining yoshi muhim emas?
- Ha, u yoshga qarab ajratmasligini aytdi. Hozir ayrim futbolchilarni sinab koʻrmoqchi.
Meni chaqirmagani haqida ijtimoiy tarmoqlarda koʻp gap-soʻz boʻldi. Kimdir tanqid qildi, kimdir chaqirilishim kerakligini aytdi.
Lekin menda hech qanday xafagarchilik yoʻq.
Hozir ham tayyorman. Chaqirishsa, bor kuchim bilan borib, Vatan sharafini himoya qilishga tayyorman.
- Besh-olti yil ichida birinchi marta milliy jamoaga chaqirilmadingiz, shundaymi?
- Ha. Ilgari jarohat sababli qatnashmagan paytlarim boʻlgan.
- Milliy jamoaning oʻyinini televizor orqali tomosha qilish qanday ekan?
- Bir tomondan yaxshi. Oʻyinni chetdan kuzatib, xatolarni koʻrasiz.
Lekin biroz noqulay ham boʻldi. Chunki maydonda oʻynab, muxlislarning qoʻllab-quvvatlashini his qilib yurgansiz. Uning muhiti butunlay boshqacha. Buni soʻz bilan tushuntirish qiyin.
«Jahon chempionatida muxlislar kutgan natijani bera olmadik. Uzr soʻraymiz»
- Jahon chempionatidan keyin milliy jamoa koʻp tanqid qilindi. Hozirgi oʻyinlardan kelib chiqib, jamoa oʻzining avvalgi kuchli holatiga qaytdi deb oʻylaysizmi?
- Albatta, mundialdan keyin tanqidlar koʻp boʻldi. Natijamiz yaxshi boʻlmadi.
Lekin endi buni ortda qoldirib, Osiyo kubogiga tayyorlanish kerak.
Osiyo kubogi - hammasini toʻgʻrilash uchun juda katta imkoniyat.
- Mundialda ishtirok etib, shaxsan oʻzingiz qanday saboq oldingiz?
- Jahon chempionati xatolarni kechirmas ekan. Shuni tushundim.
Biz birinchi marta bunday musobaqada qatnashdik. Muxlislar bizdan juda koʻp narsa kutishgandi. Afsuski, ular kutgan natijani amalda koʻrsata olmadik.
Buning uchun muxlislarimizdan uzr soʻraymiz.
Menimcha, tayyorgarlik uchun vaqtimiz ham kamroq boʻldi. Chempionatdan keyin yigʻinga bordik. Oʻn kuncha tayyorgarlik koʻrib, jahon chempionatiga kirishdik.
Bunday katta musobaqaga nafaqat jismoniy, balki psixologik jihatdan ham tayyor boʻlish kerak ekan.
- Yaʼni katta bosimga tayyor boʻlish kerak?
- Ha, aynan shunday.
- Hozirgi milliy jamoamizning kelajakda Osiyoning eng kuchli jamoasi boʻlishga salohiyati yetadimi? Yaponiya, Janubiy Koreya kabi jamoalar bor.
- Albatta, yetadi. Nimaga yetmasin?
Yaxshi tayyorgarlik koʻrsak, taktik jihatdan kuchli boʻlsak, istalgan jamoa bilan oʻynay olamiz.
«Kannavaro jamoaning oʻyin uslubini oʻzgartiryapti»
- Sizningcha, hozirgi milliy jamoa Srechko Katanetsning oʻyin uslubidan butunlay voz kechib, Kannavaroning jamoasiga aylandimi?
- Biz Katanets davrida toʻrt yil davomida besh himoyachili tizimda oʻynadik.
Kannavaro kelib, bu tizimni birdaniga tubdan oʻzgartirishi qiyin edi. Vaqt ham yetarli emasdi.
Shuning uchun avvalgi tizim saqlanib qoldi.
Hozir esa 4-3-3 sxemasida oʻynayapmiz. Bu hujumkor futbol. Agar tizimni yaxshi yoʻlga qoʻysak, juda yaxshi natija berishi mumkin.
- Kannavaroning futbolchilarga ruhiy taʼsiri haqida koʻp gapiriladi. Baribir jahon chempioni, «Oltin toʻp» sohibi. Uning obroʻsi jamoaga taʼsir qildimi?
- Albatta.
Biz televizorda koʻrib, oʻyinlariga muxlislik qilgan afsonaviy futbolchi kelib, Oʻzbekiston milliy jamoasini boshqardi.
Buning oʻzi katta voqea.
Jahon chempioni, «Oltin toʻp» sohibi boʻlgan insonning jamoaga kelishi, albatta, futbolchilarga ruh beradi.
- U bilan birinchi uchrashganingizda nima haqida gaplashgansiz?
- Birinchi marta koʻrishganimizda Germaniyaga operatsiyaga ketish arafasida edim. Viza hujjatlarimni tayyorlayotgandim.
Milliy jamoa bazasida uchrashdik. Oʻzimni tanishtirdim, Oʻtkir Yusupov ekanimni, darvozabonligimni aytdim. Uning kelganidan xursandligimni bildirdim.
Keyin bir kuni kechqurun bazada biz bilan bir soatcha suhbatlashib oʻtirdi.
Oʻshanda unga «Sizni ilgari televizorda koʻrib, muxlislik qilardik. Hozir esa bizga murabbiylik qilayotganingizga ishonish qiyin», deganman.
- U qanday munosabat bildirdi?
- U hissiyotlarini koʻp koʻrsatmaydi.
- Murabbiy sifatida Kannavaroning uslubi qanday? Eski avlod murabbiylariga oʻxshaydimi yoki zamonaviymi?
- Zamonaviy murabbiy.
Taktik jihatlarga katta eʼtibor beradi. Kim qayerda oʻynashi, toʻpni qanday qabul qilishi, qanday uzatma berishi kerakligini tushuntiradi.
Koʻp narsani maydonning oʻzida koʻrsatib beradi. Har bir harakatni aniq tushuntirishga harakat qiladi.
«Oʻzim haqimdagi tanqidiy videolarni koʻrmayman»
- Hozir oʻzbek futbolida media juda rivojlandi. Instagram, Telegram, YouTube’da futbol haqidagi kanallar koʻpaydi. Har kimning oʻz fikri bor. Masalan, sizning milliy jamoaga chaqirilmaganingiz haqida ham qancha videolar tayyorlandi. Bularni koʻrasizmi?
- Yoʻq, toʻgʻrisi, koʻrmayman.
Instagram’da chiqib qolsa ham, oʻtkazib yuboraman.
- Nima uchun?
- Chunki koʻrganingizdan keyin baribir oʻylaysiz. «Nega chaqirishmadi?», «Balki shunday qilishim kerakmidi?» degan fikrlar xayolingizdan oʻtadi.
Xohlaysizmi-yoʻqmi, bu narsalar miyangizda qoladi.
Shuning uchun umuman koʻrmaslikka harakat qilaman. «Qiziq emas» degan tugmani bosib, oʻtkazib yuboraman.
- Oʻzbek futbol jurnalistikasi haqida qanday fikrdasiz?
- Ayrim jurnalistlar koʻproq intriga qilishga harakat qiladi. Turli kanallarda shov-shuvli gaplar tarqatishadi.
- Futbolchilik faoliyatingiz tugaganidan keyin oʻzingizni qayerda koʻrasiz?
- Bilmadim. Agar hammasi yaxshi boʻlsa, Namanganda qolib ishlash niyatim bor.
- Murabbiy sifatidami yoki klub rahbariyatida?
- Vaqt koʻrsatadi. Balki murabbiy, balki sport direktori boʻlarman.
Bu ham rejalarimda bor.
- Tasavvur qilaylik, siz «Navbahor»ning sport direktori boʻldingiz. Istalgan uchta futbolchini jamoaga olib kelish imkoniyatingiz bor. Kimlarni tanlardingiz?
- Hozirgi paytda Diyor Xolmatovni olib kelardim. Oʻng qanotga Xojiakbar Alijonovni.
- Xorijda oʻynayotgan futbolchilarni ham tanlashingiz mumkin.
- Rustam Ashurmatovni ham olib kelardim. Jaloliddin Masharipovni ham.
- Unda juda kuchli tarkib yigʻilarkan.
- Ha, jangovor tarkib boʻladi.
- Faqat bunday transferlar uchun yaxshi homiy kerak.
- Viloyat hokimimiz bor. Futbolni juda yaxshi koʻradilar. U kishiga ishonamiz.
«Bolashak» bilan oʻyindagi seyv - reaksiya va xalqimizning duosi»
- Milliy jamoa libosida oʻtkazgan oʻyinlaringizni qayta tomosha qilasizmi?
- Yoʻq. Faqat oʻyindan keyin xatolarimni koʻrib chiqaman.
Qayerda notoʻgʻri harakat qildim, nimani boshqacha qilishim kerak edi - shularni tahlil qilaman. Keyin qayta-qayta koʻrib oʻtirmayman.
- «Bolashak» bilan oʻyinni ham qayta koʻrmaganmisiz?
- Oʻyindan keyin mehmonxonada ayrim vaziyatlarni koʻrib chiqqanman. Keyin boshqa tomosha qilmadim.
- Oʻsha oʻyindagi oxirgi zarbani qaytargan vaziyatingizni qayta koʻrdim. Siz toʻp qayerga ketayotganini ham koʻrmagan ekansiz-a?
- Ha, koʻrmaganman.
Bu reaksiya edi. Qolgani Allohdan. Xalqimizning, ota-onamizning duosi bilan oʻsha toʻpni qaytardim deb oʻylayman.
«Yosh futbolchilar mehnat qilsin, ota-onasini eshitsin»
Suhbat yakunida Oʻtkir Yusupovga bir qator qisqa savollar berildi.
- Samvel Babayan yoki Vadim Abramov?
- Samvel Babayan.
- Mirjalol Qosimov yoki Roʻziqul Berdiyev?
- Mirjalol aka bilan ishlamaganman. Roʻziqul Berdiyev.
- «Neftchi» yoki «Nasaf»?
- «Navbahor».
- Kamoliddin Tojiyev yoki Islom Usmonov?
- Kamoliddin Tojiyev.
- Anzur Ismoilov yoki Abduqodir Husanov?
- Abduqodir Husanov.
- «Bunyodkor» stadioni yoki «Paxtakor» stadioni?
- «Bunyodkor» stadioni.
- Server Jeparov yoki Odil Ahmedov?
- Odil Ahmedov.
- Davron Fayziyev yoki Xayrulla Hamidov?
- Xayrulla Hamidov.
- Suhbat yakunida futbol muxlislari va kelajakda futbolchi boʻlishni orzu qilayotgan yoshlarga nima degan boʻlardingiz?
- Muxlislarimizga oʻz jamoalarini doim qoʻllab-quvvatlab turishlarini tilayman.
Futbolga kirib kelayotgan yoshlarimiz esa yaxshi mashgʻulot qilishsin, ota-onalarining gapiga quloq solishsin, koʻp mehnat qilishsin.
Mehnatning mevasini, Xudo xohlasa, albatta koʻrishadi.
Oʻtkir Yusupov haqida
Oʻtkir Davlatbekovich Yusupov 1991-yil 4-yanvarda tugʻilgan. Oʻzbekiston milliy jamoasining tajribali darvozabonlaridan biri. Faoliyati davomida «Paxtakor», «Mashʼal», «Qoʻqon-1912», «Nasaf», «Navbahor» kabi klublarda toʻp surgan. Eron chempionatida ham legioner sifatida faoliyat yuritgan. Ayniqsa, «Navbahor» tarkibidagi oʻyinlari orqali muxlislar eʼtiborini qozongan. Milliy jamoada uzoq yillar davomida asosiy darvozabonlardan biri boʻlib kelgan Yusupov Oʻzbekistonning tarixda ilk bor jahon chempionatiga yoʻl olishida ishtirok etgan futbolchilar qatoriga kiradi.
Uning milliy jamoa safidagi yorqin oʻyinlari orasida 2024-yilgi Osiyo kubogi bahslari, shuningdek, JCH–2026 saralash bosqichidagi uchrashuvlar alohida oʻrin tutadi. 2024-yil 5-sentabrda KXDRga qarshi bahsda penaltini qaytarib, Oʻzbekistonning 1:0 hisobidagi gʻalabasiga hissa qoʻshgan. Oʻsha yilning 10-oktabrida Eronga qarshi 0:0 hisobida yakunlangan uchrashuvda toʻrtta, 15-oktabrda BAAga qarshi 1:0 hisobidagi gʻalabada esa beshta seyv amalga oshirgan. 19-noyabrda KXDRga qarshi safar bahsida yana bir penaltini qaytargan. Klublar miqyosida esa «Navbahor» bilan Osiyo chempionlar ligasidagi ishtirokida, xususan, Saudiya Arabistonining «Al Hilol» va «Al Ittihod» klublariga qarshi oʻyinlardagi harakatlari bilan yodda qolgan.
