«Öquvçining tuğilgan kuni bölmagan» – Qaşqadaryodagi maktab qizlari bilan nimalar bölyapti?

Viloyat maktabgaça va maktab ta’limi boşqarmasi mas’uli maktab öquvçisi bilan boğliq videoda tuğilgan kun nişonlanmaganini ta’kidladi. Biroq u buning unaştiruv marosimi ekanini tasdiqlamadi. Hokim Murodjon Azimov esa Koson tumanida katta yiğiliş ötkazib, bunday holatlar örganilişi, mas’ullarga çoralar körilişini bildirgan.

«Qizning tuğilgan kuni 22 mayda, endi bu oilaviy tadbirni qanday mazmunda ötkazgani menga qoronği. Boşqarmaning pozitsiyasi şunday, bitta şu xabar asoslantiradi. Boşqa ma’lumotda nima degan, nima qöygan, bizning mas’ullar örganmaydiyam, örganişga majburiyati ham yöq. Ammo bu jarayondagi holat böyiça şaxsiy fikrim, haqiqatan öquvçining tuğilgan kuni bölmagan», – deydi u.

Kun.uz sörovidan söng vazirlik rasmiylari e’lon qilgan yana bir rasmiy munosabatda yuqoridagi izoh inkor etilib, unda qizning may oyida tuğilgani ma’lum qilingan va mutasaddilar lavhadagi jarayon yuzasidan soha mas’ullaridan izoh berişni talab qilgan.

«Kökdala tumanidagi 68-maktabning 8»a»-sinf öquvçisi Q.D. hozirda majburiy ta’limga asosan uşbu maktabdagi öquv jarayonida iştirok etmoqda. Qaşqadaryo MMTB erta nikoh jarayonlarini keskin qoralaşini va bu borada hududlarda taşviqot jarayonlari ötkazilayotganini ma’lum qiladi», – deyiladi xabarda.

Yana bir öquvçi qiz unaştirildimi?

Tarmoqlarda bir videoning muhokamalari tugamasidan yana boşqalari rezonanslarga sabab böla boşladi. Xususan, 21 dekabr kuni tarqalgan videoda yoş qiz ayollar töla xonaga olib kirilib, quloqlariga zirak taqilganini köriş mumkin.

Qaşqadaryo MMTBga köra, videodagi qiz hali voyaga yetmagan, Kökdala tumani 68-maktabning 8«b»-sinf öquvçisi ekani aniqlangan. Ammo holat aynan unaştiruv yoki boşqa tadbir ekani böyiça aniq ma’lumot mavjud emas.

Kun.uz buni suriştiriş uçun qiz yaşaydigan «Töqmor» MFY raisi, IIB xodimi bilan boğlandi, ammo javob ololmadi. Oila va xotin-qizlar qömitasi vakiliga aloqaga çiqişning iloji bölmadi.

Telegram-kanallarda aylanayotgan yana bir videoda esa Samarqandda 7 yoşli qizaloqni ham «belgili» qilişayotgani haqidagi xabarlar tarqalmoqda. Tasdiqlanmagan ma’lumotlarga köra, bu holat Urgut tumanida bölgan, u yerda qizlarni yoş unaştirib erga beriş odatga aylangani aytilmoqda.

Mas’ullar va ota-onalar javobgarlikka tortiladi

Qaşqadaryodagi holatlar tarmoqlarni junbişga keltirib, köplab tanqidlarga uçragaç, 21 dekabr kuni viloyat hokimi Murodjon Azimov iştirokida Koson tumanida erta va qarindoşlar örtasidagi nikohning oldini oliş borasida yiğiliş bölib ötgan.

Manbalarga köra, unda vaqtli turmuşga oid yana 8 ta holat aniqlangan va bir qança mas’ullar işdan böşatilgan. Ammo viloyat matbuot kotibi Ahror Sodiqov buni rad etib, örganiş işlari endi boşlanişini, bir qança mutasaddilarga qonun doirasida çora körilişi haqida gap ketganini ma’lum qildi.

Rasmiy munosabatda ham holatlarni bartaraf etiş uçun erta oila qurgan şaxslar, şuningdek, bunga yöl qöygan ota-onalar, ta’lim va diniy muassasa xodimlari javobgarlikka tortilişi qayd etilgan.

Qizlarni yoş turmuşga beriş

Kun.uzʼning hududlardagi manbalariga köra, ba’zi hududlarda qizlarning erta turmuş qilişi yoki unaştirilişi an’anaga aylangan. Juda vaqtli qilingan oilalardagi bosimlar, muammolar sabab esa kelinçaklarning öz joniga qasd qilişi ham ortgani gapirilmoqda.

«Bir oy içida 3 nafar yoş kelinçak öz joniga qasd qildi. [Ular yaşaydigan mahalla har xil bölişi mumkin, lekin bir joyda, Daştobod qişloğidan. 2 nafardan bolasi bor yoş kelinçaklar öz joniga qasd qildi, prokuratura esa «samoubiystvo» deb [işni] yopib yuboryapti, buni heç kim tekşirmayapti.

Kimdir uni majburlagandir, öz özidan 2 nafar bolasi bor ayol özini osib yubormaydi. Hatto, bizda özidan özi osmagan degan ma’lumotlar ham bor, qandaydir oilaviy bosimlar bor deyilgan», – deydi u.

Eslatib ötamiz, Oila kodeksining 15-moddasiga köra, nikoh yoşi erkaklar va ayollar uçun 18 yoş deb belgilangan. Uzrli sabablar bölganida, alohida hollarda (homiladorlik, bola tuğilişi, voyaga yetmagan şaxsning töla muomalaga layoqatli deb e’lon qilinişi (emansipatsiya), nikohga kirişni xohlovçilarning iltimosiga köra nikoh davlat röyxatidan ötkaziladigan joydagi tuman, şahar hokimi nikoh yoşini köpi bilan bir yilga kamaytirişi mumkin.

Jinoyat kodeksining 125 prim 1-moddasida nikoh yoşi töğrisidagi qonunçilikni yoki nikoh tuziş tartibini buzganlik uçun jinoiy javobgarlik belgilangan. Bunday qilmiş BHMning 20 baravaridan 150 baravarigaça jarima yoki 400 soatgaça majburiy jamoat işlari yoxud 2 yildan 3 yilgaça axloq tuzatiş işlari bilan jazolanişi mumkin. Ammo qonun hujjatlarida voyaga yetmagan şaxsning unaştiruviga oid heç qanday javobgarlik belgilanmagan.