Фермерларга муайян миқдордаги ходимларни расмий тарзда ишлатиш мажбурий қилиниши мумкин. Агробизнес ассоциациясига кўра, бундай талаб кучга кирган тақдирда фермерларга солиқ юки ошади, иш жараёнини механизациялашга рағбат йўқолади.
15 май куни “Қишлоқ хўжалиги соҳасида аҳоли бандлигини таъминлашни рағбатлантиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги ҳукумат қарори лойиҳаси бўйича жамоатчилик муҳокамаси якунланади.
Лойиҳада фермер хўжаликлари ва бошқа қишлоқ хўжалиги корхоналарида ходимлар сонининг энг кам меъёрларини белгилаш кўзда тутилган. Бундан мақсад – бандлиги расмийлаштирилмаган ходимларни яширин иқтисодиётдан расмий секторга олиб ўтиш.
Энг кам меъёрлар – деҳқончилик ва балиқчиликда 1 гектар ҳисобига, чорвачиликда эса ҳайвонларнинг бош сонига нисбатан белгиланади. Масалан, 50 гектар майдонда пахта етиштирувчи фермер март-сентябр ойларида ҳар бир гектарга 0,33 нафардан, жами 50 гектарга камида 16-17 нафар ходимни расман иш билан таъминлаши керак.
Агробизнес ассоциацияси раҳбари Камолиддин Икромов Kun.uz'га бу лойиҳа борадасиги ўзининг танқидий фикрларини билдирди. Қуйида унинг сўзлари келтириб ўтилади.
— Бу лойиҳа қабул қилинса, ҳар бир фермер йилига қўшимча гектарига 500 минг сўмдан 1,5 млн сўмгача солиқ тўлашига тўғри келади. Лойиҳа бўйича фермер қўшимча ишчи олса ҳам, олмаса ҳам, норматив бўйича ҳисобланган ишчилар сони учун солиқ тўлаши керак бўлади.
Ривожланган дунё қишлоқ хўжалигини сунъий интеллект билан роботлаштираётган ва шу йўл билан маҳсулот таннархини пасайтириб, рақобатбардош қилаётган бир пайтда, бизда ишчиларни кўпайтиришимиз учун комбайнлардан кечиб, керак бўлса буғдойни ҳам қўлда ўришимизни таклиф қилишаётгандай тасаввур ҳосил бўляпти.
Фермерларга қўшимча сунъий ишчи олдириш амалиёти аслида ҳозир ҳам бор, айрим ҳудудларда фермерларни ёки уларнинг бухгалтерларини турли идораларга чақириб, солиқ ҳисоботини қайтадан топширтириш учун босимлар қилинмоқда. Лекин бу ноқонуний эканини Солиқ қўмитаси 2021 йилдаёқ билдирган, Kun.uz'да ҳам чиққан эди бу хабар. Энди шуни легаллаштириб қўйиш ҳаракати бўляпти.
Бу лойиҳа қабул қилинса, фермерчилик институтига жиддий зарар етиши мумкин:
