2016 йил 1 июнда Швейцарияда Готард темир йўл туннели очилиши бўлиб ўтади.

Туннел Швейцария Альпларидаги Сен-Готард тоғ массиви (баландлик 2,1 км) остидан очилган. Бу туннелни қуриш ғояси 1947 йилдаёқ пайдо бўлган, лойиҳанинг биринчи варианти эса 1962 йилда яратилган. Дастлаб туннелнинг узунлиги 45 км ни ташкил қилиши керак эди.

Туннелни қуриш учун 20 йил кетди. Биринчи скважиналарни бурғилаш 1993 йилда, тайёргарчилик ишлари 1996 йилда, асосий ишлар 2001 йилда, тупроқнинг олиниши 2003 йилда бошланган. Туннелни қуриш учун 12 млрд доллар сарфланди.

Готард туннели дунёдаги энг узун туннел бўлади, унинг узунлиги 57 км ни ташкил қилади. Ҳозиргача энг узун туннел Япониядаги Сэйкан туннели (53,85 км) ҳисобланарди. 2-ўринда Буюк Британия ва Францияни боғловчи Евротоннел (51 км) турарди, энг чуқур туннел эса Норвегияда Эйксунн туннели (287 м) ҳисобланарди.

Қуйидаги дунёдаги энг узун ва чуқур 5 та туннели ҳақида қисқача маълумот келтирилган.

1. Готард туннели (Швейцария)


Туннел ички диаметри 8,2 метрли бир йўналишли параллел иккита туннелдан иборат. Ғарбий туннелнинг узунлиги 56,9 км, шарқийники — 57 км. Туннелнинг хизмат ва йўловчилар юриши учун мўлжалланган йўлаклари билан умумий узунлиги 153,4 км ни ташкил қилади. Трасса минимал сондаги кўтарилишлар, тушишлар ва кескин бурилишларсиз лойиҳаланган. Бу поездларга 250 км/соат тезлик билан юришга имкон беради. Туннел ичида иккита кўп вазифали темир йўл станцияси мавжуд бўлиб, улар авария, таркибларни алмаштириш вақтида ишлатилиши мумкин. Туннел бўйлаб юриш вақти 20 дақиқани ташкил қилади. 

Бу туннел чуқурлик бўйича ҳам рекорд кўрсаткичга эга. Унинг баъзи жойларини тоғ юзасидан 1,6 км лик масофа ажратиб туради. Туннел тоғ дарёлари ва ҳаттоки гидроэлектростанциялар тагидан ўтади.

1 июнда туннел орқали биринчи поездлар ўтади, 2017 йил январдан эса тўлиқ фойдаланишга киритилади.
Туннел Альп тоғи ҳудудида ҳавонинг ифлосланиши даражасини камайтиришга ёрдам беради ва йўлларда тирбандлик келтириб чиқарувчи юк транспорти муаммосини ҳал қилади. Кунига туннел бўйлаб 200-250 та йўловчи ва юк поезди ўтади. 

2. Сэйкан туннели (Япония)