Фото: Squawka

«Эвертон» энди Премьер Лигада оддий декоратив клуб эмас. 80-йиллардан буён мамлакат чемпиони бўла олмаган ва сўнгги ўн йилда бешинчи ўриндан юқорига кўтарила олмаган клубнинг ёзги трансферлар бозоридаги ишлари кўпчиликнинг эътиборини тортди. 142.38 миллион фунт ишлатилди – катта (КАТТА) фарқ билан клуб рекорди, лигадаги тўртинчи  кўрсаткич. Фақат Манчестер клублари ва «Челси»да сал кўпроқ холос.

Рўйхат ҳам ёмон эмас: Таърифлашнинг ҳожати бўлмаган Уэйн Руни, «Аякс» сардори Дэйви Классен, иқтидорли дарвозабон Жордан Пикфорд, ўша машҳур Исландия терма жамоаси етакчиси Гулфи Сигурдссон, терма жамоада ўйнаб улгурган марказий ҳимоячи Майкл Кин. Эркин агент сифатида ўтган Рунини ҳисобга олмаганда, энг арзон трансфер 24.3 миллион фунтни ташкил этди. Бу трансферлар билан «Эвертон» гўёки ўз мақсадини маълум қилди. «Барселона» мактабини кўрган Сандро Рамиресни ҳам унутмаслик лозим.  

ДАСТЛАБКИ ҚАДАМЛАР

«Эвертон»ни «Манчестер Юнайтед» даражасидаги топ клубга айлантириш ибтидоси 2016 йилнинг март ойига тўғри келади. Келиб чиқиши эронлик бўлган ишбилармон Фарҳод Мошири клубнинг 49.9 фоиз акцияларини сотиб олиб, асосий акционерига айланиб олади. Эски хўжайинлар Билл Кенрайт ва Жон Вудзда умумий 21.1 фоиз қолганди холос.  

Бу келишув кутилганди. Билл Кенрайт анчадан бери юқори амбицияларга эга бўлган инвесторни кутиб юрганди. Кенрайт 1999 йилда клубнинг 68% акциясини атиги 20 миллионга сотиб олган. 2016 йилга келиб эса, 13% акциясини сотган Кенрайт 22.75 миллионлик бўлиб олди. Иккинчи катта акционер америкалик Роберт Эрл эса, қўлидаги ҳамма пакетни (23%) 40.25 миллион фунтга сотди. Яна 13% нинг пули эса, Жон Вудсга берилди. Жон Вудс оиласи 1892 йилда «Гудисон Парк»нинг биринчи трибунасини қуриш учун 1000 фунт қарз беришган ва шу орқали клуб акциядорига айланишган. Бу ҳисоб-китоблардан «Эвертон»нинг нархи 175 миллион фунтга баҳоланганини билиш мумкин. 

«Эвертон»нинг собиқ хўжайинларининг бошқарув услуби ўзини оқламади, деб айтиш мумкин. Улар буни тушуниб ҳам етдилар. Аввалдан. «Эвертон»ни топ клублардан бирига айлантириш режаси учун пул етмаган. Натижада Ливерпуль клуби лиганинг энг барқарор ўртамиёналаридан бирига айланиб қолди. Жамоа бир неча бор Европа Лигасида ва бир марта Чемпионлар Лигасида саралаш босқичида ўйнади холос. 

Айни палладаги бошқа клублар хўжайинлари сингари Кенрайт ва унинг шериклари клубга пул сарфлашмади. Оқибатда, юлдузларни жамоада ушлаб қолишнинг иложи бўлмаган, қилинаётган сарф-харажатлар амбицияларга мос келмасди. Кенрайт бундай муносабат хато эканини англаган заҳотиёқ, клубга бойроқ, инглиз футболига бегона бўлмаган, клубни ривожлантиришга тайёр бўлган номзод излай бошлади.