Ўқувчилари Россияда ишлаб юрган Деновдаги мактаб директори фақат «ҳайфсан» олди, аризачи ўқитувчи эса ишдан ҳайдалмоқда: ким ҳақ?

Ж.Эшқулованинг айтишича, улар бу масалада таълим ва фан ходимлари касаба уюшмаси вилоят бирлашмасига ҳам мурожаат қилишган. Касаба уюшмаси Ф.Тошбоевни ҳимоя қилиш ва ишга тиклаш учун ҳаракат қилганда М.Турдиева «барибир бир ой ишлатиб ҳайдаб юбораман», деган.

Бундан ташқари, Ж.Эшқуловага кўра, мактаб директори ўз қўл остидаги ўқитувчиларни Ф.Тошбоевга қарши қайраб, «барчамизнинг устимиздан ёзиб юрибди, бу бола ҳаммаларингнинг маошларингиздан кесилишига сабабчи бўлади», деб ёш ўқитувчини меҳнат жамоаси босими остида қолдирмоқда.

Биз мазкур масала юзасидан Денов туманидаги 75-ўрта мактаб директори Марҳабо Турдиевага ҳам савол бердик.

«Фарҳод Тошбоев — ўзи номутахассис, нопедагог. Жуда характери оғир бола. Мактабда икки йилдан буён ишлаб келаётган эди. Иш ҳужжатларини юритишни билмас экан. Текширишлар жадвалига кўра, текшириш ўтказилгач, 2019 йилнинг январида мен уларни бошқа бир ўқитувчи юритиб келаётганини билиб қолдим.

Мактаб ўқувчиларининг дарсларга келиш масаласида айбим йўқ, деб айтолмайман. Мактабимиз Деновнинг қоқ марказида жойлашгани сабабли, туманнинг ўша пайтдаги ҳокими, ҳозирги вилоят прокурори томонидан тумандаги 100та мактабнинг янги парта ва стуллари бизнинг мактабга туширилиб, тақсимланди. Ўша ишларга чалғиб, эътиборсизлик қилганман. Мактабнинг моддий техника базасини янгилайман, янги мактаб қурдираман деб, ўқувчиларнинг давомати масаласига беэътибор бўлганман. Лекин шу ўқитувчининг ўзи билан ўша дарсга келмаган болаларнинг уйига бирга бориб келганмиз. Ота-оналари «Болам касал, даволанишда», дейишганига эътиборсиз қолдирганмиз, айрим ўқитувчилар баҳо ҳам қўйишган. Лекин у ўқувчиларга ҳеч қандай ҳужжат берилмаган.

Ҳозир Россияга кетган 11-синфнинг икки ўқувчиси қайтарилди. Халқ таълими вазирлигининг 13-N-экс сонли қарорини ўрганиб чиқиб, уларни қўшимча тарзда ўқитдик ва улар мактабни битиришди.

10-синфда ўқийдиган, гайморит билан касалланган олимпиадачи ўқувчимизга чуқурроқ таълим олиш учун имконият яратган эдик. Лекин фанларни яхши ўзлаштиришини билганимиз учун маълумотнома талаб қилмаганмиз. У ҳам қайтиб келиб ўқиди.

Текшириш ишлари олиб борилиши асносида биз ички ишлар бўлимига хат чиқариб, болаларни қайтариш ҳаракатини бошлаганимизда, яна бир-иккитаси Россияга чиқиб кетиб қолди. Мактабдан ташқарида, оиладаги ҳаётида ўқувчиларнинг орқасидан муттасил кузатиб, назоратга олиш имкониятимиз йўқ-ку? Болани ота-онаси назоратга олиши керак. Бундай ўқувчилар албатта синфдан-синфга қолдирилади.

Прокуратура бу борада текшириш ўтказгач, йигирма нафар ўқитувчига, жумладан, менга ҳам совуққонлик қилганимиз учун «ҳайфсан» интизомий жазоси қўлланди.

Лекин кошки эди Ф.Тошбоевнинг нияти дарсга келмаган ўқувчиларнинг тақдири қизиқтираётган бўлса эди. Мен фақат хурсанд бўлар эдим. Унинг ўзи ҳам Тошкентга ишга кетиб қолган, ўзига тегишли уч нафар ўқувчининг имтиҳон баҳосини қўйиб берасан, деб ўқитувчига зуғум ўтказган. Ўқитувчининг мазаси қочиб, мактабга «тез ёрдам» машинаси чақиришга мажбур бўлдик. Кўр ҳам ҳассасини бир марта йўқотади. Биз унинг талабини бажармадик.

Чақириққача ёшларни тайёрлаш фанидан дарс бериш учун захирадаги офицерлар жалб этилиши керак. Ўзбекистон Республикаси ХТВнинг буйруғи чиқди. Янги ўқув йилидан бошлаб бу фанни ўқитиш мутлақо номутахассисларга берилмайди. Ф.Тошбоев Термиз Давлат университетини кимё-технологияси йўналиши бўйича тугатган. Қонунда белгиланган тартибда огоҳлантириш хати ва компенсация бердим. «Йигит кишисан, бошқа жойдан иш топ. Мен сенга иш беролмайман», деб айтдим. Бу фанни ўқитиш қўлидан келадиган захирадаги офицерлардан 10 нафар номзодни ўрганиб чиқяпмиз. Ҳозир Ф.Тошбоевни шундай бўшатсак, туман ХТБдан ҳам номзодлар тинимсиз келиб турибди. Танлов катта.

Касаба уюшмаси Ф.Тошбоевни нотўғри ишдан бўшатилган, деган хулоса берди. Лекин меҳнат биржаси барчаси тўғри амалга оширилган, огоҳлантириш хати икки ҳафта олдин тўғри берилган, деб топди. Энди, душанба (24 июнь) куни бу йигитга сўнгги ҳисоб-китоб берилади ва у ишдан кетади.

У мени меҳнат жамоамиз олдида «мени ишдан ҳайдадингми ҳали», деб ҳақорат ҳам қилди ва мен ички ишлар органига ёзиб беришга мажбур бўлдим. Унинг ўқувчиларни калтаклагани масаласини ҳам прокуратура ўрганмоқда.

Мен республика даражасидаги тренер-ўқитувчиман. Давлат мукофоти соҳибиман. Мактабимиз ва бу йигитнинг шаънини ўйлаб, кўп нарсаларга кўз юмиб келаётган эдим», — дейди 75-мактаб директори М.Турдиева.

Ф.Тошбоевнинг саъй-ҳаракатлари билан «ҳайфсан» интизомий чораси қўлланилган мактаб директори ҳам жим турмоқчи эмас. Нима ҳам дердик, директор ҳақ бўлса, ҳар ким қилган қилмишига яраша жазосини олиши керак.

Лекин мурожаатчи — онаизор Ж.Эшқулова мактабнинг тажрибали директори ёш ва тажрибасиз кадрни бу тарзда синдирмоқчи бўлаётганидан йиғлаб ёзғирди. Ўлиб-тирилиб, ягона ўқитган фарзандимнинг адолатга бўлган ишончи тамомила сусайиб кетди, деди онаизор. Она мактаб директори ўқув жараёнидаги тартибсизлик учун арзимас ва енгилгина жазо билан қутулиб қолаётганидан ҳайрон.

Бундай вазиятда ким ҳақ-у ким ноҳақ? Мактабдаги айрим қоида бузилиши хусусида огоҳ этган ёш ва номутахассис ўқитувчими ёки хизмат ваколатидан унумли фойдаланиб, ундан қутулишга ҳаракат қилаётган тажрибали директорми?

Вилоят ва туман ХТБнинг вазиятга қандай баҳо берганини кўрдик. Халқ таълими вазирлиги мазкур вазиятга қандай муносабат билдирар экан? Ўзи бундай ҳолатда қандай чоралар кўрилиши керак?

Шуҳрат ШОКИРЖОНОВ,
Kun.uz мухбири.