«Бузилишни бошлашдан олдин компенсация масаласи ҳал қилиниши керак» — «Ергеодезкадастр» қўмита раиси билан суҳбат

Бугунги кунда олиб борилаётган кўплаб қурилиш ишлари натижасида аҳоли ва ҳокимликлар ўртасида турли тушунмовчиликлар учраб турибди. Бундан ташқари, ерларни ноқонуний эгаллаб олиш ҳолатлари ҳам кузатилмоқда. Умуман, соҳада қилиниши керак бўлган ишлар талайгина.

Шу муносабат билан сайт таҳририяти Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси (Ергеодезкадастр) ҳамда унинг фаолияти, соҳада олиб борилаётган ишлар ва ечимини кутаётган муаммолар тўғрисда Ўзбекистон Республикаси «Ергеодезкадастр» давлат қўмитаси раиси Абдушукур Хамидович Абдуллаев билан суҳбат қилди.

Видео: Youtube

Видео: Mover (tas-ix)

Суҳбат давомида қўмита раиси қўмитанинг асосий фаолияти ва вазифалари, кўчмас мулк кадастри, бинонинг кадастр қиймати, «снос»лар вақтида бинони ҳисоблаш, тизимдаги коррупция ва бошқалар ҳақида маълумот бериб ўтди.

«Қўмитанинг асосий тўртта муҳим йўналиши бор: Ер ресурсларини бошқариш ҳамда ер ресурсларидан фойдаланишни назорат қилиш, Давлат кадастрларини бошқариш, Геодезия ва картография йўналиши ҳамда Дронлардан фойдаланиш.

Кадастр деганда кўпчилик уйнинг бир ҳужжатини тушунади. Кадастр - доимий сақланиши, ҳисобга олиб борилиши, лаёқатли деб топилган идоралар томонидан рўйхатга олиб борилиши ва керакли вақтда уни тасдиқлаб берадиган фаолиятдир.

Қонунчиликда 21та давлат кадастри белгиланган. Бу 21та давлат кадастрини 17та вазирлик, идора олиб боради. Улар қандай фаолият олиб бораётганини назорат қилиш эса қўмитамизнинг вазифаси ҳисобланади.

Кейинги пайтларда бир нечта терминлар юрибди. Бинонинг инвентар, бозор ва кадастр баҳолари бор. Агар турар жой олди-сотди қилинадиган бўлса, албатта, бозор нархи бўйича қилинади. Кадастр қиймати ўша жойнинг конструктураси, тузилмаси ҳамда унинг туридан келиб чиққан ҳолда алоҳида формула асосида ҳисобланади. Тошкент шаҳридаги 3 хонали уйни оладиган бўлсак, унинг инвентар қиймати 1,8 млн сўм чиққан. Табиийки, ҳозир унақа нарх-наво йўқ. Кадастр қиймати ҳисобланганда эса республика бўйича оладиган бўлсак амалдагига нисбатан 8,6 баравар кўтарилди. Кўпчилик буни солиқларни ошириш учун қилинган деб тушунади. Аслида бундай эмас. Тўлов ҳар қандай нарсадан солиқ тўланадиган бўлса, солиқ миқдори унинг реал ҳолатидан келиб чиққан ҳолда белгиланади. Кадастр қийматига ўтиш бозор қийматига ўтишга яқинликни таъминлади.

Ҳозирги кунда адабий тилимизга «снос» деган сўз кириб келди. Ўзбекистонда ер чексиз эмас. Бизда экин ерлар қаттиқ муҳофаза қилинади. Экин ерларга ўзбошимчалик билан уйлар қурилмасин деган мазмунда ҳозирги кунда шаҳар фақат четга кенгаймасин, балки юқорига ҳам ўссин деган талаб қўйиляпти. «Снос» ишлари олдин ҳам бўлган, бундан кейин ҳам бўлади. Лекин белгиланган талаблар бор. Шу талаблар айрим ҳолатларда бузилмоқда. Энг муҳими нима? Олдиндан огоҳлантирилади, тўловлар миқдори бозор нархида ҳисоблаб чиқилади, компенсацияси қилинади. Ана шундан сўнг бузилиш ишларини бошлаш керак.

Кадастр соҳаси ходимлари орасида ер бериш бўйича коррупциянинг олдини олиш мақсадида ҳар хил усулларни қўлладик. Қаттиқ гапириб ҳам кўрдик. Вилоятларга чиқиб қарасангиз, ҳаммасининг компьютерининг олдида оилавий тушган расмлари бор. Бундан мақсад ходимни ёмон йўлга юришдан сақлаб туриш. Бир икки қинғир ҳаракат қилганларни кўпчиликнинг олдида шармандаларча ишдан ҳайдадик. Лекин, агар унинг юрагини тозаламаса, ўзининг онгини тозаламаса коррупциядан тозалаб бўлмайди.

Олдинлари ерни ажратишда номига бир аукцион бўларди. Бир фуқаро келади. Унга бир валломати айтади: «сиз 3-4 одам олиб келинг. Сиз билан баравар аукционда қатнашсин ва маълум жойга келганда тушиб қолсин, ўзингиз чиқиб кетаверасиз». Ҳозир ерлар электрон аукцион орқали бериляпти. Бу эса шаффофликни таъминлайди», дейди қўмита раиси.

Қўмита раиси суҳбат давомида ерларни ноқонуний эгаллаб олиш ва ноқонуний ҳужжатлаштириш, Вазирлар Маҳкамасининг 461-қарорига асосан олиб борилган ишлар ва акцияда иштирок эта олмаган фуқароларнинг ерлари тақдири, Сурхондарё вилоятининг Сариосиё туманида 1700 гектардан ошиқ экин экиладиган ер майдонлари томорқа ва бошқа объектлар қуриш учун аҳолига пуллаб юборилган ҳолатлар ҳамда қўмита фаолиятининг келажакдаги режа ва мақсадлари ҳақидаги фикрларини ҳам билдириб ўтди.

Суҳбатни тўлиқ шаклда юқоридаги видео орқали томоша қилишингиз мумкин.