Турли рақамлар билан бошингизни қотирмай, бўладиган гапдан гаплашсак. Демак, Буюк Британиянинг Европа Иттифоқидан чиқиш хроникаси қуйидагича бўлди: ажойиб кунларнинг бирида инглиз аслзодалари улар «энг буюк» деб ҳисоблайдиган Британиянинг Европа Иттифоқи аталмиш ташкилот таркибида бўлишини мантиқсизлик деб ўйлаб қолишди. Тереза Мэй бошлиқ сиёсатчилар «brexit» (Britain exit) деган терминни ўйлаб топишди ва Британия иттифоқдан чиқиши кераклиги ҳақида бонг ура бошланди. Кейин бу борада референдум ўтказилди, унда қатнашганларнинг 51 фоизи Британиянинг Европа Иттифоқидан чиқиб кетишини қўллаб овоз берди. Бу эса брексит амалга ошади дегани эди.
Оқибатда брекситни қўлламаган бош вазир Дэвид Кэмерон истеъфога чиқиб, унинг ўрнини Тереза Мэй эгаллади. Британияда Маргарет Тэтчердан сўнг илк марта аёл киши бош вазир бўлди. Мэй ва унинг жамоаси икки йил уриниб ҳам Британияни ЕИдан олиб чиқиб кетишни уддалай олмади. Мэйнинг иттифоқ раҳбарлари билан тинимсиз музокаралари ҳам томонларнинг бир тўхтамга келишига ёрдам бермади.
Британия Европа Иттифоқидан радикал ўзгаришларсиз чиқиб кета олмаслиги ойдинлашгач, Мэй кўзда ёш билан лавозимини тарк этди. Унинг ўрнини Лондон мэри бўлган вақтида ноодатий ва бироз ножиддий ҳаракатлари билан ёдда қолган, сўнгги йилларда мамлакат ташқи ишлар вазири сифатида фаолият кўрсатган Борис Жонсон эгаллади.
Жонсон олдинги ҳамкасби каби музокаралар йўлини танламади ва парламентни тарқатиб юборишга эришди. Шу тариқа, 2017 йилда таркиб топган Британия парламенти 2019 йил охирида яна овоз бериш орқали янги таркибга эга бўлди.
Янги парламент эса Жонсон кутгани каби Британиянинг Европа Иттифоқидан автоматик тарзда (қўпол қилиб айтганда ҳеч қандай келишувларсиз) чиқиб кетиши борасида ҳужжатни мақуллади. 23 январь куни Британия қироличаси Елизавета II ҳужжатни имзолади. Ҳазрати олиялари тасдиқлаган ҳужжат ўз-ўзидан расмий кучга кирди. Охирги босқичда Европарламент брексит тўғрисидаги ҳужжатни маъқуллади.
Европарламент депутатлари ҳам бу ғавғолардан чарчаганди десак, хато бўлмайди. Мана, бир неча сатрда «Британияни Европа Иттифоқидан чиқариб юбордик», аммо ишонаверинг, қироллик бу жараённи уч йил ичида босиб ўтиб силласи қуриди.
«Энди хавфсиз кўчаларда яшаймиз...»
Борис Жонсон қиролликнинг нега Европа Иттифоқидан чиқиб кетаётганини икки оғиз гапда жуда аниқ тушунтирди-қўйди: «Сўнгги уч йилда брексит охири йўқ жараёндек кўриниб қолганди, аммо кўриб турибсиз, финишга етиб келдик. Энди нафас ростлагач бутун эътиборимизни ёрқин келажак тузишга, мактаб, касалхоналарни яхшилашга қаратишимиз мумкин. Энди хавфсизроқ кўчаларда юрамиз».
