– Оллоберган ака, сиз бутун фаолиятини юқумли касалликларга қарши курашга йўналтирган инсонсиз ва тажрибангиз катта. Коронавирусга қарши Ўзбекистонда кечаётган курашда ҳам олд сафда бўлдингиз ва маълум хулосаларга эгасиз. Айтинг-чи, биздаги беморлар билан хориждаги беморлар ўртасида касалликнинг кечиши бўйича қандай тафовутлар бор?
– Бу касаллик ирқ, ёш, жинс ва ҳудуд танламайди. Коронавирус инфекциясига хос белгилар – иситма, йўтал, нафас етишмаслиги бизнинг беморларда ҳам қайд этилмоқда. Диарея (ич кетиши) ҳам кам учрамайдиган аломатлардан. Яна бошқа аломатлар – ҳид ва таъм билишнинг йўқолиши ҳам касалликнинг бошланишидаёқ кузатилмоқда. Умуман олганда, бизнинг ҳудуддаги кечиши деярли фарқ қилмайди.
– Худога шукр, бизда ўлим кўрсаткичи жуда паст. Балки бу жиҳатдан етакчилардан биримиз. Фикрингизча, бунга эришишда асосий омил нима бўлмоқда?
– Буни бир эмас бир неча омилларнинг йиғиндиси деб биламан. Ҳаммамизга маълумки, бу инфекция айрим давлатларда юқори ўлим кўрсаткичлари билан кечди ва кечмоқда. Касалликнинг оғир асоратларидан бири пневмония(ўпканинг яллиғланиши)дир. Ўпкада фиброз тўқиманинг шаклланиши нафас етишмаслигига олиб келади. Пневмониянинг оғир шаклларида ўлим хавфи ошади.
Беморларни эрта аниқлаш, айниқса мулоқотдагиларни карантинга олиб, касаллик белгилари пайдо бўлмасданоқ аниқланиб, шифохонага ётқизилиши, ўз вақтида ЖССТ тавсиялари асосида даволаш жараёнини бошлаш катта роль ўйнаяпти. Германия, Жанубий Корея, Хитой, Япония тажрибаларидан фойдаланиш, зарур замонавий тиббий даволаш-ташхислаш асбоб-ускуналари, махсус дори-дармонлар билан таъминланиш, етакчи тиббий муассасалари мутахассисларининг жалб этилиши, Соғлиқни сақлаш вазирлиги (ССВ) ва Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) ҳамкорлигида яратилган ва шифокорларимизга қурол сифатида ўз вақтида етказиб берилган миллий қўлланма, давлатимиз томонидан қисқа муддатда клиника ташкил қилиниши ўзининг ижобий самарасини бермоқда, деб биламан.
Халқимиз қилаётган дуолар, давлатга кўмакчи бўлган ҳомийларнинг қўллаб-қувватлашлари беморларнинг тузалишига, профилактика чоралари инфекция тарқалишининг барҳам топишига сабаб бўлади, деган умиддаман. Илоҳим тез кунларда бу касаллик тугатилиб, Ўзбекистонда ўтказилаётган тадбирлар ўзининг самарадорлигини кўрсатсин.
– Янги касаллик бўлгани ва ҳаддан ортиқ ортиқ муҳокамалар беморларга психологик таъсир қилмадими? Уларда тушкунлик кузатилганда, қандай чоралар кўрилди?
