Ислом Хушвақтовнинг сўзларига кўра, «Сардоба» сув омборининг ҳажми Тошкент денгизидан тўрт баравар катта.
«Сардоба сув омборининг умумий ҳажми 920 млн метр кубни ташкил этади. Тасаввур қилиш учун айтиш мумкинки, бу Чорвоқ сув омборидан 42 баравар кичик, Тошкент денгизидан эса 4 баравар катта ҳажмга тенг.
Ҳисоб-китоблар ҳали якунлангани йўқ. Ҳозиргача маълум бўлишича, омборда сақланган сувнинг тахминан 35 фоизи (яъни 322 млн метр куб сув) техноген фалокат туфайли оқиб чиқиб кетган», – дейди у.
Сувнинг тақдири нима бўлади?
«Табиатнинг ўз қонунлари бор. Омбордан оқиб чиққан сувнинг маълум бир қисми атмосфера ҳавосига буғланиб кетадиган бўлса, яна бир қисми ерга сингиб кетади. Қолган қисми эса зовур ва каналлар орқали Айдар-Арнасой кўллар тизимига йўналтирилади.
Сувнинг тарқалиш географиясини кўрадиган бўлсак, Сирдарёнинг уч тумани – Сардоба, Мирзаобод, Оқолтинга ва Қозоғистоннинг баъзи ҳудудларига етиб борган. Бу ҳудудларда қанчадан-қанча каналлар, коллекторлар бор. Сув уларни ҳам тўлдиради, улар қайсидир ҳудудларни сув билан таъминлайди. Сув омборларига уланган канал ва коллекторлар орқали сув бошқа омборларга тушади.
Физика қонунларига кўра, сув бир турдан иккинчи турга ўтади, яъни ерга сингган сувдан ерости сувлари бойиши, атмосферага буғлангани эса ёмғир билан тушиши мумкин. Чиқиб кетган сувнинг маълум қисми омборга қайтарилади. Йўқотиш деярли сезилмайди. Аммо, ачинарлиси, тайёр йиғилган сувнинг йўқотилиши бўлди», – дейди Ислом Хушвақтов.
Нобуд бўлган жониворлар касаллик тарқатиши мумкин
Экопартия вакили офатда нобуд бўлган жониворларнинг жасадлари тезда йиғиб олиниши ва бу ҳудудлар дезинфекция қилиниши кераклигини таъкидлади.
«Офатдан энг биринчи зарарни омборга энг яқин ҳудуд – Сардоба тумани «Юртдош» маҳалласи кўрган. Дамба очилиши билан сув аввал баландликдан катта босим билан ўтади. Кейинчалик сув ёйилиб кетиши туфайли тезлик ҳам пасаяди. Оқолтин, Мирзаобод туманлари, Қозоғистон ҳудудига боргунча, Абай каналига сув бориб тушгунча бўлган ҳудуд катта зарар кўрган. Хусусан, уй ҳайвонлари ҳам.
Биринчи офат кўрган жойларда аҳоли зудлик билан эвакуация қилингани учун одамлар уй ҳайвонларини оғилхонадан чиқаришга, молларнинг ипини бўшатиб қўйишга ҳам улгурмаган. Кейинги босқичларда эвакуация қилинган аҳоли эса уй ҳайвонларини ҳайдаб чиқишга улгурган.
