Қосим Сулаймоний ким эди?

1979 йил Эроннинг бугунги ҳаёт тарзига асос ўлароқ ислом инқилоби содир бўлади. Даъвога кўра, ҳукумат империалистлар билан ҳамкорлик қилиб, жамиятни фаҳш ва уятсизликка ботираётганига ортиқ чидай олмаган эронликлар инқилоб қилишади. Натижада Эрон ўз номига кўра ислом давлатига айланади.

Инқилоб амалга ошгач, Эронда инқилоб муҳофизлари корпуси аталмиш чек-чегарасиз ваколатга эга қўшин тузилади. Бу корпуснинг бирламчи вазифаси инқилоб орқали шаклланган ҳукуматни ҳимоя қилиш эди. Кейин бу қўшиннинг ваколати шунчалик кенгайдики, 84 миллион киши яшайдиган Эронда кўнгиллиларни ҳам инобатга олганда, инқилоб муҳофизлари корпуси зобитлари сони 10 миллиондан ошиб кетди. Ана шу қўшиннинг «Ал Қудс» номли махсус бўлинмаси бор. Қосим Сулаймоний ўша бўлинма қўмондони эди.

«Ал Қудс» қилган ишлар ҳақида афсоналар жуда кўп ва улар ҳақида юзлаб фильмлар ишлаш мумкин. Дарвоқе, Қосим Сулаймоний образи бир неча фильмларда ҳам келтирилган, жумладан, Исроил фильмларида ҳам. Қосим Сулаймоний Эронда оятуллоҳ Али Хоминаийдан кейинги иккинчи одам сифатида эътироф этиларди. Президент Ҳасан Руҳонийга ҳурматни сақлаган ҳолда айтиш мумкинки, Қосим Сулаймонийга бўлган муносабат бу фактни исботлайди.

Бир неча кундан буён Эрон телеканалларида генерални эслаб жуда кўп кўрсатувлар берилмоқда. Уларни кўриб шундай хулоса килиш мумкин: Эрон халқи Қосим Сулаймонийни онгли равишда яхши кўрган. Чунки уни фақат ҳарбий сифатида эмас, маънавий етакчи сифатида ҳам билишарди. Сулаймоний ҳалок бўлганида халқ кўчаларга чиқиб АҚШдан қасос олиш кераклиги ҳақида бақираётганда Трамп аслида эронликлар хурсанд эканини, кўчалардаги бир гуруҳ одамлар эронлик сиёсатчилар томонидан бошқарилаётганини айтганди. Бироқ ўшанда Трамп айтганидек бир гуруҳ одам эмас, бутун бошли мамлакат АҚШни лаънатлаб кўчаларга чиққанди. Чунки эронликларнинг ҳам ҳаётда ўзлари ишонадиган даъволари бор ва Американи ёмон кўришлари учун уларни бошқариш шарт эмас.

Фото: EPA/Vostock-photo

Хуллас, Қосим Сулаймоний мана шундай машҳур, нафақат Эрон халқи орасида, балки бутун дунёдаги шиалар орасида обрўси баланд одам эди. У ўлдирилгач, ҳатто Кашмирдаги шиалар ҳам намойишга чиқиб, қасос талаб қилишди.

Генерал нега ўлдирилганди?

АҚШ президентларининг тарихга кириш учун қиладиган ҳаракатлари доим ҳам яхши оқибатларга олиб келмайди. Айниқса Трамп тарихга кириш учун ҳаддан ташқари кўп ҳаракат қилиб юборди. ИШИД етакчиси Абубакр Бағдодийнинг ўлдирилиши худди Обама давридаги Усама бин Лодиннинг ўлдирилишига ўхшаб кетди ва бу учун Трампни олқишлашди. Чунки Бағдодий бутун дунёда  биринчи рақамли террорчи сифатида тан олинганди.