“Бошқалар билан қандай зиддияти бўлса, туркий давлатлар бир-бирининг ёнида туради” — Боғдод Амреев билан суҳбат

Яна 4 кундан кейин, 11 ноябр куни Самарқанд навбатдаги йирик тадбир – Туркий давлатлар ташкилотининг биринчи саммитига мезбонлик қилади.

Ҳозирда ташкилот расмийлари ва аъзо давлатларнинг бир қатор вакиллари Ўзбекистонга етиб келиб, саммит олдидан ташкил этилган турли тадбир ва учрашувларда қатнашмоқда. Жумладан, ташкилот Бош котиби Боғдод Амреев айни кунларда Тошкентда бўлиб турибди.

Kun.uz мухбири имкониятдан фойдаланиб, Боғдод Амреевни интервью учун Kun.uz студиясига таклиф қилди.

— Туркий давлатлар ташкилотидан аввалги бирликда асосан мамлакатлар ўртасидаги маданий алоқаларга эътибор қаратиларди. Аммо биласиз, давлатларни фақат маданият ва тарих билан боғлаб туриш ривожланишини таъминлаш қийин.

Шу маънода, ўтган йилдан бошлаб, Туркий кенгаш энди катта бир ташкилотга айланди. Хўш, унинг фаолияти аввалгисидан аниқ қайси йўналишларда фарқ қилади ва ўзгариб бориши мумкин?

— Туркий тилли давлатлар ҳамкорлик кенгаши 2009 йилдан фаолиятини бошлаган. У аъзолар ўртасида сиёсий, иқтисодий, маданий, спорт ва ёшлар масалалари бўйича яқин ҳамкорликни таъминлаш мақсадида ташкил қилинган. 2021 йилда бу ташкилотнинг номи ўзгариб, Туркий давлатлар ташкилотига айланди. У бу ўзгариш билан янги бир куч олди, чунки ташкилот кенгашдан кўра кенгроқ тузилма. Бунда шунингдек, мен юқорида айтган ҳамкорлик йўналишлари ҳам бирмунча кенгайди. Янги аъзоларни қабул қилдик. Бунда масалан, 12 йил аввал биз тўрт аъзодан иборат эдик. Бугун эса кузатувчилар билан бирга етти аъзойимиз бор. ИншаАллоҳ, яқин орада биз саккизинчи давлат билан кенгаямиз.

— Ўтган йиллар давомида мазкур тузилма ҳамкорликни чуқурлаштириш асоси бўлмиш институционал механизмларни яратиш билан кўпроқ шуғулланди.

Ташкилот қачон ва қай ҳолатда реал интеграцион жараёнга айланиши мумкин?

— Туркий давлатлар ташкилотининг энг биринчи мақсади туркий дунёнинг интеграцияси. Биз бу йўлдаги ҳаракатларни 13 йил аввал бошлаганмиз, бир йил аввал эса бу йўлда янги қадамни қўйдик. Ўйлайманки, ташкилот йил сайин ўз доирасини кенгайтириб бормоқда.

Бизнингча, ташкилот доирасида бугун энг муҳими иқтисодий интеграция кучайиши керак. Бу йўлдаги ишлар давом этмоқда.

— Бағдод Қултоевич, бу ташкилот ҳақида Марказий Осиёдаги кўпчилик одамлар туркий дунё ғояси, бирлигининг кучайишига хизмат қилувчи бир ташкилот орзуси билан қарайди.

Туркий давлатлар ташкилотида коллектив фикрлаш, ҳаракат потенциали қандай? Масалан, фараз қилайлик, Россия ва Қозоғистон ўртасида қандайдир зиддият бошланди. Хўш, бундай ҳолатда ташкилот ўзини қандай тутиши керак ва қандай тутади? Аъзо давлатларга қандай маслаҳатлар беради?

— Туркий давлатлар ташкилоти аъзолари ўртасидаги алоқалар тарихдан қардошчилик ва дўстликка асосланади. Биз барчамиз бир халқмиз. Бизнинг тақдиримиз бир. Ўйлашимча, қандай масала бўлмасин, туркий давлатлар доим бир-бирининг ёнида бўлади. Масалан, Озарбойжоннинг Қорабоғни озод этишида Туркия катта кўмак берди.

ИншаАллоҳ туркий давлатларнинг бошқа давлатлар билан зиддиятлари бошқа бўлмайди. Агарда шундай бўлса, бизнинг қардош туркий давлатлар бир-бирининг ёнида бўлади. Бунга ҳеч бир шак-шубҳа йўқ.

Мен бунга юқорида мисол келтирдим. Озарбойжон урушаётганда туркий давлатлар унинг ёнида бўлди. Қайтараман, туркий давлатларнинг бошқалар билан қандай зиддияти бўлса, бизнинг давлатлар қардошлари ёнида туради.

Интервьюни тўлиқ ҳолда юқоридаги видео орқали томоша қилишингиз мумкин.

Илёс Сафаров суҳбатлашди.
Тасвирчи ва монтаж устаси – Жавоҳир Ғайратов.