Икромжон Тўхтасинов – Тошкентдаги Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети бакалаври. Магистратурани эса АҚШдаги машҳур Нотр Дам университетида тамомлаган. Айни пайтда Иллиноис университетида докторантура қилмоқда.
— Ўзбекистонда сиёсатшунослик масаласи қандай, сизнинг-ча?
— Ўзбекистонда ташқи сиёсатни ўрганувчи мутахассислар жуда кўп ва кучли. Ўзбекистоннинг ташқи сиёсатда мақтовга лойиқ томонлари бор. Ички фуқаролар билан бўладиган жараёнлар – бошқа масала. Ижтимоийлик томондан эса даража паст. Бошқа давлатларнинг ички сиёсатини ўрганиб хулоса берувчи кадрлар ҳам кам. Демократия, сайлов борасида мутахассис йўқ.
Ижтимоий илмни ривожлантириш учун эркинлик зарур. Кимдир Ўзбекистонда демократияни ривожлантириш тўғрисида қизиқиш билдирар, лекин эркинлик масаласи қийин. Бундан ташқари, маблағ масаласи ҳам бор. Илм-фанга кўп пул ажратилиши – муҳим омил. Илмий ишлар учун кўпроқ грантлар ажратиш керак.
— Америкадаги сиёсатшуносларнинг таъминоти қандай? Уларнинг ишлари амалиётда қўлланадими?
— Давлат илмий иш ёки изланишлар борасида ҳеч қандай тўсиқ қўймайди. Ишнинг маъно-мазмуни яхши бўлса, университетлар пул ажратади. Турли ташкилотларнинг грантлари ҳам бор. Умуман, шароитлар, имкониятлар бор. Яхши университетларда ўқиш катта имконият беради моддий томондан ҳам.
Илмий ишлар қайсидир партия тарафдорлари учун ишлатилиши мумкин. Яъни ҳамма нарса манфаатлар устида қурилади. Бундай вазиятда олимларнинг хулосаларидан фойдаланишади. Баъзи умумий тўхтамга келинган масалалар ҳам бор, албатта. Илмий ишнинг тўғри ёки нотўғри экани аҳамиятсиз, балки томонларнинг манфаат тўқнашувида ўрни муҳим. Лекин университетларда, интеллект марказларда кўп илмий фаолиятлар олиб борилиб, баъзи нарсалар қонунийлашишига ҳаракат қилишади. Ва давлат билан алоқа ўрнатишади бу борада.
— Ўзбекистон сиёсий тузуми ҳақида нима дея оласиз? Қандай босқичда, ривожланяптими ёки йўқ?
— Маълум бир йўналишларда олдинга силжиш бўлди. Яъни иккинчи маъмурият даврида нисбатан сўз эркинлиги берилди, прописка масалалари йўқотилди. Нисбатан эркинликлар бериляпти. Демократик давлатга айлангани йўқ ҳали. Чунки демократия – узоқ йўл. Ҳали бир нечта босқичлардан ўтиш, ислоҳотлар қилиш керак.
