Ўқитувчилар таътил пуллари камайиб кетганидан шикоят қилмоқда. Муаммо нимада?

Турикованинг айтишича, 2022 йил октябр ойида қабул қилинган янги таҳрирдаги Меҳнат кодекси 2023 йил 30 апрелда кучга киргунига қадар, барча норматив ҳужжатлар янги кодекс талабларига мослаштирилиши керак эди. Шу сабабли бош вазир топшириғига асосан, 2023 йил 1 февралгача ўқитувчиларнинг йиллик узайтирилган таътил давомийлиги борасида норматив-ҳуқуқий ҳужжат ишлаб чиқилиши керак эди. Бунга Олий таълим, Иқтисодиёт, Молия, Бандлик ва Адлия вазирликлари масъул.

“Аммо бу ҳужжатни шу вақтгача ҳеч ким ишлаб чиқмади. Биз масъул вазирликлардан нега ҳужжатни ишлаб чиқишмаганини сўрадик, тезроқ ҳужжат лойиҳаси тайёрланиши ва биз таътиллар жадвалини ишлаб чиқишимиз кераклигини айтдик. Аммо жавоб бўлмади. Биз Касаба уюшмаси ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқишга мажбур бўлдик. Чунки маъмурий ислоҳотлар туфайли кадрлар алмашди, ўзгаришлар бўлди ва ҳужжат лойиҳасини тайёрлашга имкон бўлмади, уларни ҳам тушуняпмиз. Аммо нима бўлганда ҳам бош вазирнинг топшириғи бажарилмади. Бу ҳужжатдан умуман дарак бўлмагач, май ойларида ишлаб чиқдик, ой охирида лойиҳа уч томонлама комиссияга киритилди”, – дейди у.

Унинг таъкидлашича, айни пайтда ўқитувчиларга таътил белгиланиши учун ҳуқуқий асос бўлмагани боис, таътил давомийлигини тасдиқлашда англашилмовчилик юзага келмоқда.

“Ўқитувчиларга 56 календар куни таътил берилсин деган ҳужжатнинг ўзи йўқ. 48 календар куни берилсин деган нарсага ҳам ҳуқуқий асос йўқ. Демак, бу ё туман адлия бўлимларининг хатоси, ёки иш берувчиларники. 48 иш куни билан 56 календар куни бир хил нарса, иккаласи ҳам 1,5-2 ойга яқин таътил берилади дегани.

48 иш куни деган нарсани 48 календар кунига ўзгартиришди, аммо шуни 56 календар куни деб берса ҳам бўларди. Бу ҳолат ходимлар ҳуқуқларининг ёмонлашишига олиб келяпти. Эски кодексда ҳам, янгисида ҳам ходимларнинг аҳволини ёмонлаштиришга қаратилган меъёрлар ноқонуний ҳисобланиши назарда тутилган”, – дейди Турикова.

“Ўқитувчиларга таътил пулидаги фарқ тўлаб берилади” — масъуллар

Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги бошқарма бошлиғи Лазиз Қаршиевнинг Kun.uz сўровига жавобан маълум қилишича, таътил давомийлигини 48 календар куни (41 иш куни) деб ҳисоблаш ноқонуний ҳисобланади.

“Ким шунақа қилаётган бўлса, қонунбузилиш ҳисобланади. Агар шундай ҳолатлар кузатилса, туманлардаги вазирликнинг бандлик бўлимларига мурожаат қилишса, кам таътил пули тўланаётганларга 7 кун фарқи, албатта, тўлаб берилади”, – деди у.

Қаршиев ўқитувчиларнинг таътил давомийлиги борасида норматив ҳужжат лойиҳаси Вазирлар Маҳкамасига киритилганини айтди.

“Аммо бу ҳужжат ҳали қабул қилинмади дегани ўқитувчиларга 41 иш кунига таътил белгиланиши керак деганимас. Чунки меҳнат шартномалари ўз кучида, шартнома 48 иш куни деб берилган, демак якшанбаларни ҳам қўшиб 56 календар куни деб белгилаб бериши керак”, – деди у.

Вазирлик масъулига кўра, бундай ҳолат ҳамма ҳудудда ҳам кузатилмаяпти. “Қонунларни тушунмаган адлия бўлимлари томонидан бундай хатога йўл қўйилаётган бўлиши мумкин”, – деди Қаршиев.

Мактаб ва мактабгача таълим вазирлиги масъулларининг Kun.uz'га маълум қилишича, Адлия вазирлиги ҳудудий юридик хизмат кўрсатиш марказларига Вазирлар Маҳкамаси қарори чиққунча, эски Меҳнат кодекси бўйича таътил давомийлиги белгиланиши борасида хулоса беришни тавсия қилган. Вазирлар Маҳкамаси қарори чиққанидан кейин, таътил 56 календар куни деб ҳисобланадими ёки 48 календар куними – ўртадаги фарқ тўлаб берилиши айтилмоқда.

Якшанбалар учун ҳам пул тўланадими?

Янги Меҳнат кодексига мувофиқ, таътиллар иш кунида эмас, календар кунида белгиланиши назарда тутилган. Демак, шу вақтгача ўқитувчилар 48 иш куни, яъни 56 каландер куни дам олган. Агар юқорида тилга олинган Вазирлар Маҳкамаси қарори тасдиқланса, ўқитувчилар 56 календар кунига, яъни таътил давридаги 48 иш кунидан ташқари, 7 якшанба учун ҳам таътил пули олишлари мумкин.

“Биз буни талаб қиляпмиз, норматив ҳужжат лойиҳасига ҳам киритдик, агар тасдиқланса, якшанба куни учун ҳам тўланади”, – деди Kun.uz мухбири билан суҳбатда Касаба уюшмаси мутахассиси Лазокат Турикова.

Аммо бандлик вазирлиги масъули Лазиз Қаршиев буни аниқ айта олмаслигини таъкидлади.

“Бир нарса деёлмайман, Вазирлар Маҳкамаси қарори тасдиқлангач, аниқ бўлади”, – деди у.

Энди ўқитувчилар Вазирлар Маҳкамаси қарори қабул қилунганча кутиши керак: ё 48 каландер куни учун пул олишади – бунда 41 кунга тўлаб берилганларга 7 кунлик фарқ тўлаб берилади. Ёки 56 календар куни учун ҳақ олишлари мумкин бўлади. Лекин Молия вазирлиги 56 кун учун пул тўлашга хайрихоҳ бўлмаслиги мумкин: таҳририятга етиб келган маълумотга кўра, бунинг учун биргина мактабгача ва мактаб таълими тизимига бюджетдан 1,5-2 трлн ажратиш керак. Ҳали мусиқа, спорт, Темурбеклар (ва бошқа) мактаблари, қайта тайёрлаш марказлари ва олий таълим муассасалари бор. Касаба уюшмаси ва Таълим вазирлиги эса таътил пулини аввалгидек 56 кунга тўлашни талаб қиляпти. Масала натижаси якуний қарор қандай бўлишига боғлиқ бўлади.

Мадина Очилова,
Kun.uz