Алюминий ва мис арзонлашди, олтин нархи эса қимматлаша бошлади – халқаро молия бозори шарҳи

2024 йилнинг иккинчи савдо ҳафтаси етарлича жўшқин ўтди. Ҳафта нафақат фонд бозори, балки жаҳон молиявий бозорларига таъсир этадиган турли хабарларга бой бўлди. Энг муҳимларидан бири, АҚШ инфляция маълумотлари бозорни тебратиб юборди, чунки ушбу кўрсаткич бозор иштирокчиларининг оптимистик прогнозларидан ҳам баланд бўлди – 3,4 фоиз. Қимматли қоғозлар ва биржа комиссияси томонидан Bitcoin ETF тасдиқланиши ҳам бозорнинг тебранишига олиб келди. Бунинг наижасида Bitcoin ўсди, аммо бир қатор йирик инвест фондлар ва брокерлик хизматлар (Vanguard, Merril Lynch (Bank of America), Citi, UBS va Edward Jones) бу ETF’ни харид қилишда мижозларига тақиқ қўйиши натижасида Bitcoin жума куни қулади. Ҳафта сўнгида АҚШ ҳаво кучларининг Яманга уюштирган ҳужумлари ҳимоя активлари сифатида кўриладиган олтиннинг ўсишига сабаб бўлди.

Jahon Insights канали экспертлари 8 январдан 12 январгача бўлган даврда халқаро молия бозорида содир бўлган энг муҳим воқеаларни таҳлил қилиб чиқди.   

АҚШ топ фонд бозорлари индекси:

• S&P500: +1,84 фоиз (йил бошидан +0,29 фоиз);
• NASDAQ: +3,23 фоиз (йил бошидан +0,04 фоиз);
• DJI: +0,34 фоиз (йил бошидан -0,26 фоиз).

АҚШ фонд бозори индекслари ўсиш жараёнини қайта давом эттирди. Сўнгги ҳафтани ТШ NASDAQ ва S&P500 индекслари 527 ва 87 пункт, Dow Jones индекси эса 127 пункт ўсиш билан якунлади.

Асосий қимматбаҳо металлар:

• Олтин: +0,17 фоиз (йил бошидан  -0,67 фоиз);
• Кумуш: +0 фоиз (йил бошидан  -2,51 фоиз);
• Алюминий: -2,44 фоиз (йил бошидан -7,21 фоиз);
• Мис: -1,63 фоиз (йил бошидан -3,79 фоиз).

Аксарият қимматбаҳо металлар (олтиндан ташқари) пастлашув тенденциясини олдинги ҳафтадан бери тугатгани йўқ. Алюминий бир ҳафта ичида 55 долларга, мис 6 сентга арзонлашиб, кумуш ўзгаришсиз қолди. Аммо, олтин беқарор ва тинимсиз урушлар сабабли ўсиш суръатини тақдим этди ва 3,6 долларга қимматлади.

Нефт

• WTI: -1,56 фоиз (йил бошидан +2,03 фоиз);
• BRENT: -0,58 фоиз (йил бошидан +1,70 фоиз).

Нефт жорий ҳафта флетда ҳаракатланишини давом эттирди, аммо олдинги ҳафта билан солиштирганда қизил шамчироқ билан якунланди. Хусусан, нефтнинг WTI маркаси бир ҳафта ичида 1,15 долларга, BRENT эса 46 сентга арзонлашди.

Валюталар

• EUR/USD:  +0,07 фоиз (йил бошидан -0,81 фоиз);
• USD/CNY:  +0,38 фоиз (йил бошидан +0,97 фоиз);
• USD/TRY:   +0,79 фоиз (йил бошидан +1,74 фоиз);
• USD/UZS:  +0,36 фоиз (йил бошидан +0,73 фоиз);
• USD/RUB:   -2,80 фоиз (йил бошидан -1,10 фоиз).

АҚШ валюта индекси ҳафтани ўзгаришсиз ёпгани сабабли валюталар турли минтақада турли натижа билан якун топди. Масалан, USD/RUB ва EUR/USD ҳафта мобайнида 2,8 ва 0,07 фоизга кўтарилди, лекин Осиё минтақасининг USD/TRY, USD/CNY ва USD/UZS'лар эса мос равишда 0,79, 0,38 ва 0,36 фоизга арзонлашди.

Криптовалюта

• Bitcoin: -2,64 фоиз (йил бошидан +2,1 фоиз);
• Ethereum: +13,91 фоиз (йил бошидан +11,86 фоиз).

Криптовалюта олами сўнгги ҳафталарда катта синов остида ҳаёт кечирмоқда. Бир неча бор уринишлар натижасида Bitcoin ETF расман SEС томонидан тасдиқланиши ва биржа савдоларига қўйиб юборилиши бозорда турли ҳиссиётлар ҳукм суришига сабаб бўлди, аммо бир неча йирик институционал инвесторларнинг эътирози ўсиб кетаётган Bitcoinʼни қулатди. Шу туфайли, криптовалюта ҳафта мобайнида 49 минг долларга чиққанидан сўнг, жума жуни 41 минг 500 долларгача тушиб кетди. Лекин, Ethereum 13 фоиздан ортиқ ўсиб, ҳафтани 2500 доллардан юқорида якунлади.

Бозорлар ҳақида қисқача

АҚШнинг сўнгги инфляция маълумотлари юқорироқ чиқиши, бозор иштирокчиларининг Федерал захира тизими (ФЗТ) томонидан фоиз ставкаларини яқин орада тушириш бўйича умидига шубҳа солиб қўйди. Бунга кўра, ФЗТ инфляцияга қарши курашда қаттиқ монетар сиёсатини кўрсаткич 2 фоизга етмагунича олиб боришни ваъда берган ва агарда шу жараёнда нарх босими кучайиб, инфляция кўтарила бошласа, аксинча, фоиз ставкаларини кўтаришда давом этишини айтган эди. Сўнгги ҳодисалар асосида шуни айтса бўладики, инфляцияга қарши кураш 2024 йилда ҳам давом этиб, ставкаларни пасайтириш тўғрисида ўйлашга жуда ҳам эрта ҳисобланади.

Эслатма! Тақдим қилинган маълумотлар муаллифга тегишли бўлиб, 8 январдан 12 январгача бўлган вақт оралиғидаги молия бозорида юз берган ўзгаришлар асосида тайёрланган. Ушбу мақола инвестицион маслаҳат эмас.