Олтин арзонлашишда давом этмоқда, нефт нархи эса сезиларли даражада қимматлашди – халқаро молия бозори шарҳи

Жаҳон молия бозорлари дунёнинг бир қатор марказий банклари томонидан олиб борилган Миқдорий қисқариш сиёсати таъсирини турли равишда бошларидан ўтказмоқда. Масалан, АҚШнинг Федерал захира тизими (ФЗТ) ҳозирда фоиз ставкаларини бир неча йиғилишлардан бери ўзининг тарихий чўққисида ўзгаришсиз ушлаб турган бўлса ҳам, мамлакатнинг фонд бозори қисқартириш сиёсати эълонидан сўнг йўқотган позициясини бутунлай тиклади ва янги чўққиларни забт этишни бошлади. Сўнгги ҳафта савдоларида S&P500 ва NASDAQ индекслари янги тарихий максимумларини ўрнатди ва мос равишда 4907 ва 17665 пунктгача кўтарилишга муваффақ бўлди. Бунга ёрдамчи сабаблардан бири АҚШда 2023 йилнинг IV чорагига оид ЯИМ кўрсаткичи 3,3 фоиз бўлишидир. Бу фонд бозорига қўшимча оптимизм тақдим этди. Эндиликда, бозор иштирокчилари акцияларнинг ўсиш цикли устувор бўлишига умид қилишмоқда. Бундан ташқари ФЗТ фоиз ставкасини яқин орада тушириш масаласини расмий мажлисларда кўриб чиқишни бошлаши прогноз қилинмоқда.

Jahon Insights канали экспертлари 22 январдан 26 январгача бўлган даврда халқаро молия бозорида содир бўлган энг муҳим воқеаларни таҳлил қилиб чиқди.  

АҚШ топ фонд бозорлари индекси:

• S&P500: +1,06 фоиз (йил бошидан +2,54 фоиз);
• NASDAQ: +0,62 фоиз (йил бошидан +3,54 фоиз);
• DJI: +0,65 фоиз (йил бошидан +1,11 фоиз).

АҚШ фонд бозори индекслари сўнгги ҳафта «uptrend» ҳаракатини давом эттирди. NASDAQ ҳафта давомида 107 пунктга, Dow Jones 246 пунктга ва S&P500 индекси 52 пунктга кўтарилди.

Асосий қимматбаҳо металлар:

• Олтин: -0,57 фоиз (йил бошидан -2,17фоиз);
• Кумуш: +0,82 фоиз (йил бошидан -4,18 фоиз);
• Алюминий: +3,92 фоиз (йил бошидан -5,47 фоиз);
• Мис: +1,76 фоиз (йил бошидан -0, 65 фоиз).

Олтиндан ташқари, барча асосий қимматбаҳо металлар ҳафта мобайнида ўсиш суръатини тақдим этди. Хусусан, олтин бутун 5 кунлик савдо сессияси давомида 11 долларга арзонлашган бўлса, aлюминий, кумуш ва мис мос равишда 85 доллар, 18 сент ва 7 сентга қимматлашди.

Нефт

• WTI: +6,45 фоиз (йил бошидан +9,57 фоиз);
• BRENT: +5,66 фоиз (йил бошидан +7,87 фоиз).

Нефт бир неча ҳафта флетда ҳаракатланиб келганидан сўнг, нарх қаршилиги даражасини тепага бузиб ўта олди. Жорий ҳафта WTI маркаси 4,73 долларга, BRENT эса 4,45 долларга кўтарилди.

Валюталар

• EUR/USD: -0,40 фоиз (йил бошидан -1,67 фоиз);
• USD/CNY: -0,23 фоиз (йил бошидан +1,11 фоиз);
• USD/TRY: +0,31 фоиз (йил бошидан +2,56 фоиз);
• USD/UZS: 0,00 фоиз (йил бошидан +0,65 фоиз);
• USD/RUB: +1,80 фоиз (йил бошидан +0,45 фоиз).

АҚШ валюта индекси ҳафта давомида тебранишга дуч келган бўлса-да, умумий ҳисобда 0,23 фоизга кўтарилди. Натижада, Европа валютаси ва Россия рубли мос равишда 0,4 фоиз ва 1,8 фоизга арзонлашди. Юан эса 0,23 фоизга мустаҳкамланди, ўзбек сўми бироз тебраниб, олдинги ҳафта кўрсаткичида ўзгаришсиз якунлади. Турк лираси ўз қийматини йўқотишда давом этмоқда ва сўнгги ҳафта 0,31 фоизга қадрсизланди.

Криптовалюта

• Bitcoin: +0,58 фоиз (йил бошидан -1,31 фоиз);
• Ethereum: -7,76 фоиз (йил бошидан -0,69 фоиз).

Асосий криптовалюталардан бўлган Bitcoin ва Ethereum'лар Bitcoin ETF жорий этилгандан сўнг, йилнинг бошидан бери эришган позицияларини йўқотиб, турли тарзда босимга дуч келмоқда. Сўнгги ҳафта савдоларида Bitcoin 240 долларга ўсган бўлса, Ethereum нархи 191 долларга пастлади.

Бозорлар ҳақида қисқача

АҚШ макроиқтисодий жиҳатдан тебраниб бўлса-да яхшиланаётган бир пайтда бозорда меъёрдан ортиқ оптимизм ҳукм сурмоқда, буни охирги инфляция маълумотлари эълонидан сўнг фоиз ставкаларини қисқартириш бўйича турли мулоҳазалар ва статистик маълумотлар ҳам тасдиқлаб берди. Демак, биринчи ўринда эсда тутиш керакки, АҚШнинг сўнгги инфляция кўрсаткичи 3,4 фоизни ташкил этмоқда, бу ФЗТ нинг мақсадли 2 фоиз кўрсаткичидан ҳали ҳам узоқ ва ставкалар пасайиши яқин орада содир бўлмаслигини англатади, аммо сўнгги чоракда АҚШ ЯИМ маълумотлари жуда яхши натижа кўрсатиши бозор иштирокчиларини бироз чалкаштириб юборди. Чунки декабр ойида инфляция прогнозга нисбатан сезиларли даражада баландроқ чиқиб, вазиятни мураккаблаштирди. Шу туфайли, воқеалар ривожи асосида шахсий кўрсатмаларни тўғрилаб бориш мақсадга мувофиқ бўлади.

Эслатма! Тақдим қилинган маълумотлар муаллифга тегишли бўлиб, 22 январдан 26 январгача бўлган вақт оралиғидаги молия бозорида юз берган ўзгаришлар асосида тайёрланган. Ушбу мақола инвестицион маслаҳат эмас.