Англия миллий жамоаси Миллатлар лигасининг ўтган мавсумида муваффақиятсизликка учрагани мухлислар учун фойдали бўлди. Агар ўша фиаско бўлмаганида жаҳон чемпионатининг Европа бўйича саралаш турнири стартини кўпчилик сезмай ҳам қоларди. Ҳозирда Европа миллий жамоаларининг кўпчилиги Миллатлар лигаси билан банд, бу турнирда чоракфиналлар ва дивизионлар оралиғидаги ўтиш ўйинлари бўлиб ўтмоқда. Ўз-ўзидан, саралаш турнирини фақат омадсиз жамоалар ва B, C ва D дивизионлари ғолиблари бошлаб беришди. Очилиш ўйини — Кипр ва Сан-Марино ўртасида ўтказилгани ҳам кўп нарсани англатади.
Инглизлар янги циклга янги мураббий билан киришди. Европа чемпионатининг қаторасига икки финалини бой берган Гарет Саутгейт ярим йил муқаддам жамоани тарк этганди. Кузда жамоани Ли Карсли вақтинча бошқарди, 2025 йил январида эса бош мураббий лавозимини Томас Тухел эгаллади. Биринчи вазифа — ЖЧ-2026 йўлланмасини қўлга киритиш. Тўғридан тўғри йўлланмага эга чиқиш учун Сербия, Албания, Латвия ва Андорра жамоалари билан бир гуруҳда биринчи бўлиш керак. Гуруҳ жадвалидаги иккинчи ўрин — плей-офф турнирига олиб ўтади.
Тухел ҳимояда икки нафар дебютантни туширди. Чап қанотда 18 ёшли Майлз Люис-Скелли, ҳимоя марказида — 32 ёшли Дэн Бёрн ҳаракат қилди. «Нюкасл» ҳимоячиси 2010 йилдан буён (ўшанда Кевин Дэвис 33 ёшда эди) Англия миллий жамоасидаги энг катта ёшли дебютант бўлди. Шунингдек, Уокер ҳам илк дақиқалардан майдонда пайдо бўлиши кўпчиликни ажаблантирган бўлиши мумкин, фаолиятида пасайиш кузатилаётган ҳимоячи жароҳат туфайли сафдан чиққан Трент Александр-Арнолд ўрнига асосий таркибга қайтган. Германиялик мутахассис жамоага Ҳендерсон, Соланке ва «Астон Вилла»га ўтиб, фаолиятини тиклаётган Маркус Рэшфордни ҳам қайтарган. Ҳужум марказида эса одатдагидек Ҳарри Кейн тушди, орқароқда унга Жуд Беллингҳем ва Фил Фоден ёрдам беришди.
Биринчи бўлимнинг ўзида инглизлар энди ердан ўйнашга ўтгани кўринди, юқоридан узатмалар ҳам бўлди, аммо асосан стандарт вазиятларда. Лекин голгача (20-дақиқа) мезбонларда амалда голли вазиятлар яратилмади. Кейин эса Беллингҳем Люис-Скеллига доҳиёна узатмани амалга оширди, у эса дарвозабон билан яккама-якка вазиятдан фойдаланди ва Англия миллий жамоасининг Тухел бошқаруви давридаги илк голини урди. Шу мавсумда «Арсенал»нинг асосий таркиб футболчисига айланган ёш ҳимоячи миллий жамоадаги дебют ўйинида гол уриб, тарихга кирди. Бунгача «уч шерлар» тарихидаги ҳеч бир дебютант бу қадар ёшлигида (18 ёшу 176 кун) илк голини нишонламаган.
Мавзуга оид
Англиядаги икки дебютант — Майлз Люис-Скелли ва Дэн Бёрн
Фото: Mike Hewitt/Getty Images
Жамоалар танаффусга 1:0 ҳисобида йўл олишгани учун албанлар дарвозабон Томас Стракошадан миннатдор бўлиши лозим. Умуман ўйин мезбонларнинг катта устунлиги остида ўтди ва шу куни бирор марта рақиб дарвоза соҳаси томон тўғри борган зарба бера олмаган меҳмонлар йирик ҳисобда мағлуб бўлиши ҳам мумкин эди. Дарвозабон аввалига бир зарбани тиззаси билан, кейин эса тўпиғи билан қайтарди. Икки ҳолатда ҳам дарвозабон шу куни майдондаги энг фаол футболчи бўлган Беллингҳем гол уришига йўл қўймади. Иккинчи эпизодда қайтган тўпга биринчи бўлиб Кейн етиб борганди, аммо унинг зарбасидан кейин тўп тўсин юқорисидан ўтиб кетди, бу ҳолатда тўп ҳимоячи Берат Жимситига теккан ҳолда йўналишини ўзгартирганди.
Бўлим охирида Бёрн жамоанинг дебютида гол урган энг кекса футболчисига айланиши мумкин эди. 201 сантиметрлик ҳимоячи бош билан йўллаган зарба тўсинга борди. Инглизлар Саутгейт давридагидан фарқли ўлароқ ҳисоб 1:0 ҳолатида ҳам вазиятлар яратишда давом этишди, аммо реализация борасида оқсашди.
Иккинчи голни 78-дақиқага қадар кутишга тўғри келди. Арлинд Айети тўп учун курашни Кейнга бой берди, Англия миллий жамоаси тарихидаги энг яхши тўпурар тўпни узоқ бурчакка жойлаштирди. Бу Ҳаррининг миллий жамоа сафидаги 70-голи бўлди. Шундан кейин албанлар дарвозабонни алмаштиришга мажбур бўлишди. Стракоша жароҳат олди, унинг ўрнига Элхан Кастрати ўйинни давом эттирди. Тухел эса Жордан Ҳендерсонни туширди. 34 ёшли яримҳимоячи учун бу миллий жамоа сафида 2023 йил ноябридан буён илк ўйин бўлди.
Инглизлар ўйинни шу ҳисобда якунлаб қўйишди, навбатдаги ўйин эса 24 март куни бўлиб ўтади. Шу куни улар «Уэмбли»да Латвияни қабул қилади, Албания Андорра билан ўйнайди.
Руминиянинг мағлубияти эса сюрприз бўлди. Биринчи бўлим давомида Дрэгуш икки бор рақиб дарвозабони ҳудудида ёлғиз туриб хато зарба берди. Ўз навбатида, ўн икки ўйиндан бери (2023 йил октябр ойидан бери) ғалаба қозона олмаётган Босния реализация бўйича сабоқ берди. Ҳозирда Бундеслигада «Ҳолштайн» сафида тўп сураётган Гигович ғалаба голини урди. Унинг голига руминлар ҳеч қандай жавоб қайтаришмади, ВАР эса меҳмонларга пеналти белгиланишидан қочишга ёрдам берди.
Қозоғистон миллий жамоаси ЖЧ-2026 саралаш циклини Кардиффдаги мағлубият билан бошлади. Станислав Черчесов ишдан бўшатилганидан кейинги илк расмий учрашув ҳам муваффақиятсиз якунланди.
Россиялик мутахассис истеъфосидан кейин жамоа илк ўйинини февралда КХДРга қарши ўтказиб, ютқазганди (0:2). Дастлабки голларини эса ўтган ҳафтанинг пайшанба кунида урганди — Туркиянинг Белеке шаҳрида Кюрасао мағлуб этилганди (2:0). Аммо булар ўртоқлик учрашувлари (ёки назорат ўйинлари) эди. Россиялик мураббий штабида бундай ўйинлар бўлмаган, Миллатлар лигасида эса Қозоғистонда на ғалаба (1 дуранг ва 5 мағлубият), на гол бўлганди. Шундай экан, арбитр Чесноковнинг узатмасидан кейин тўп жарима майдони ичида Робертснинг қўлига теккани учун белгилаган пеналти қозоғистонликларга 2023 йил ноябрдан буён турнир ўйинларида урилган илк голни олиб келди.
Жамоа сардори Тагибергеннинг марказга у қадар кучли бўлмаган зарба йўллади, тўп дарвозабоннинг оёқларига тегди, аммо қозоғистонликлар бахтига барибир дарвоза чизиғини кесиб ўтди. У бу гол билан ўйин бошида ўтказиб юборилган гол учун айбини ювди, 9-дақиқада айнан у тўпни олдириб қўйганидан кейин бошланган ҳужум Жеймснинг аниқ зарбаси билан якунланганди. Ушбу голга ассистентлик қилган Дэвис иккинчи бўлим бошида жамоасини яна ҳисобда олдинга олиб чиқди. Бу голда бундай даражада биринчи марта ўйнаган дарвозабон Зарутцкий хатога йўл қўйди, у бурчак оширилган тўпга чиқишда нотўғри мўлжал олди ва унга ета олмади.
Қозоғистон миллий жамоасининг янги бош мураббийи дебют учрашувида йўқ жойдан ўтказиб юборилган голлар туфайли мағлубиятга учради. Энди қозоғистонликлар сешанба куни Лихтенштейн билан ўйинда фақат уч очко учун майдонга тушади.
Венгриядаги нейтрал майдонда номинал равишда уй ўйинларини ўтказишда давом этаётган Исроил шанба кунги ўйинни жуда кучли бошлади. Биринчи ҳужумдаёқ Глух Абу Фанини зарба бериш нуқтасига чиқарди, бироқ дарвозага кириб бораётган тўпни ҳимоячи тўхтатиб қолди. Ўз навбатида, Болтиқбўйи жамоаси аутдан максимал фойда чиқариб олди. Паскочининг биринчи зарбаси ҳимоячига тегди, бироқ у такрорий зарбаси билан дарвозани аниқ нишонга олди.
Лекин шу куни эстонлар дарвозабони Ҳейннинг омади келмади. Битоннинг узоқ масофадан йўллаган чиройли зарбасидан кейин тўп аввалига дарвоза устунига тегиб, кейин «Арсенал»га тегишли ва ҳозирда ижара асосида «Валядолид»да ўйнаётган дарвозабоннинг елкаси орқали дарвоза тўрига бориб тушди. Иккинчи бўлим бошида эса оддий вазиятда Ҳейн ўз ҳимоячиси билан тўқнашиб кетди ва уни алмаштиришга тўғри келди. Унинг ўрнига туширилган Матвей Игонен бир неча вазиятда ўзини кўрсатди, аммо исроилликлар сардори Дасанинг зарбаси қаршисида ожиз қолди.
Бу Исроил учун жуда муҳим уч очко, чунки сешанба куни жамоа Кишинёвда йирик ҳисобда ғалаба қозонган Норвегия билан ўйнайди. Скандинавиялик тўпурарлар Ҳоланд ва Серлот биттадан гол уриш билан кифояланди, лекин шу куни жамоа сардори Мартин Эдегорнинг саъй-ҳаракатлари билан сўнгги вақтларда ўртамиёна жамоалар сафига қўшилган молдоваликлар дарвозаси беш бор ишғол этилди.
Чехия миллий жамоасининг ўйин сюжети Полшанинг Литвага қарши кечган ўйинини эслатди. Икки ўйинда ҳам фаворит улкан устунликка эга бўлганига қарамай, очко йўқотиши мумкин эди, аммо асосий тўпурарлари ғалабани таъминлади. Бир кун олдин полякларни Левандовски ва унга ёрдамга келган рикошет қутқариб қолганди. Чехларни эса Шикнинг сўнгги дақиқаларда ўйин тақдирини ҳал қилишдаги ноёб маҳорати. Евро-2024дан кейин миллий жамоада ўйнамаган ҳужумчи «Байер»да мунтазам равишда шундай қаҳрамонликлар кўрсатиб келади, шанба куни эса у фарерликлар бурчак зарбасидан кейин ҳисобни тенглаштиришига икки дақиқада жавоб қайтарди. У биринчи голда бўлгани каби тўпни боши билан дарвозага йўллади.
Кун ўйинларини бошлаб берган Черногория ҳам иродали ғалабага эришди. Мезбонлар камтарона Гибралтардан 13-дақиқадаёқ гол ўтказиб юборганди. Болқонликлар тезда жавоб голини уришди, аммо узоқ вақтгача мувозанатни ўз томонига оғдира олишмади. Фақат 70-дақиқада ғалаба голи урилди, уч дақиқа ўтиб «Лацио» вингери Марушич ўйин масаласига узил-кесил нуқта қўйди.
