Олий Мажлис Қонунчилик палатасида энг кўп ўринга эга икки фракция – Либерал-демократик партия ва “Миллий тикланиш” демократик партияси бирлашиб, “Тараққиёт блоки”ни тузди. Бу билан парламентда расман кўпчилик шаклланди. Шунга ўхшаш блок 20 йил олдин ҳам тузилганди.
Аввалига Ўзбекистон парламентини қисқа тарифласак. Олий Мажлис икки палатадан иборат. Юқори палата – Сенат, 65 сенатордан иборат. Қуйи палата – Қонунчилик палатасида жами 150 депутат бор. У ёки бу ҳужжат қонун шаклида кучга кириши учун уни Қонунчилик палатаси қабул қилиши, Сенат маъқуллаши ва президент имзолаши керак.
Айрим истисноларни инобатга олмаганда, аксарият қонунлар қабул қилинган деб ҳисобланиши учун депутатларнинг кўпчилиги (50 фоиз + 1 нафар) уни ёқлаб овоз бериши керак. Бу – 150 депутатдан иборат палатада 76 та ўринни олган партия кўпчилик бўлишини англатади. Айни пайтда ЎзЛиДеП 64 та ўринга эга, яъни шу пайтгача парламентда кўпчиликни ташкил этувчи гуруҳ йўқ эди. Етакчи партиянинг сон жиҳатдан иккинчи ўриндаги “Миллий тикланиш” билан блок тузиши натижасида, 93 депутатдан иборат бу блок кўпчиликни ташкил этмоқда.
Хўш, бундай блок Ўзбекистон тарихида биринчи марта тузиляптими? Йўқ, Олий Мажлис тарихида шунга ўхшаш блок аввал ҳам тузилган.
2005 йил феврал ойида Ўзбекистон тарихида биринчи марта учта партия иштирокидаги “Демократик кучлар блоки” тузилган эди. Б учта партия – ЎзЛиДеП, “Фидокорлар” миллий-демократик партияси ва “Адолат” социал-демократик партияси эди. Бу блокнинг ғалати томони шунда эдики, мафкурасига кўра тескари партиялар битта блокка бирлашган эди. ЎзЛиДеП – иқтисодий ўнг ва сиёсий қадриятларга кўра сўл партия, “Адолат” – классик сўл партия, “Фидокорлар” – тўлиқ ўнг партия эди.
Бугунги блокдаги икки партия – ЎзЛиДеП ва “Миллий тикланиш” ўнг партиялар ҳисобланади. “Миллий тикланиш” – классик ўнг қанот партия бўлса, ЎзЛиДеП иқтисодий масалаларда ўнг, сиёсий масалаларда эса марказ ёки сўлроқ позицияни эгаллайди. Қолаверса, бу икки партиянинг иттифоқчилиги бугун бошлангани йўқ: улар охирги президентлик сайловида ягона номзодни илгари сурди.
20 йил олдинги блок тузилган пайтда, Ўзбекистон ғарбга анча яқинлашган, ички сиёсатда демократик ислоҳотларни кўрсатишга уринаётган давлат эди. 2005 йилнинг февралида бир нечта мақсадлар билан тузилган блок, май ойига бориб, Андижон воқеаларидан кейин ўзининг сиёсий ғоясини, аҳамиятини йўқотади. Ўзбекистонда бошқа, жуда қаттиққўл сиёсий кайфият ҳукм сура бошлайди.
