Таркиби
Атиги 28 грамм (яъни 2 ош қошиқ) чиа уруғида ўртача 140 килокалория, 4,5–5 грамм оқсил, 8,5–9 грамм фойдали ёғ, 10–11 грамм толалар ва турли минераллар мавжуд. Айниқса, ундаги калций, магний, фосфор, темир ва цинк каби моддалар суяклар ва мушаклар саломатлиги учун катта аҳамиятга эга. Хусусан, чиа уруғи қуйидаги фойдали моддаларга бой саналади:
- Толалар (фибер): ҳазм қилишни яхшилайди, тўқлик ҳиссини беради.
- Омега-3 ёғ кислоталари: юрак ва қон томир саломатлиги учун муҳим ҳисобланади.
- Протеин: мушакларни тиклашга ёрдам беради, очликни камайтиради.
- Минераллар: калций, магний, темир ва цинк моддалари организм ички фаолиятини мустаҳкамлайди.
Танага таъсири
Чиа уруғининг энг катта афзалликларидан бири — ҳазм жараёнини қўллаб-қувватлаши. Уруғ толалари сув билан бирикиб, желга ўхшаш масса ҳосил қилади. Бу нафақат ичак фаолиятини яхшилайди, балки узоқ вақт тўқлик ҳиссини ҳам беради.
Юрак ва қон томир саломатлиги ҳам чиа таркибидаги фойдали моддалар билан мустаҳкамланади. Ундаги омега-3 ёғ кислотаси (ALA) холестеринни пасайтиришга, қон томирлар эластиклигини сақлашга ёрдам беради. Бундан ташқари, чиа уруғлари антиоксидантларга бой бўлиб, ҳужайраларни эркин радикаллардан ҳимоя қилади.
Суяк саломатлигига чиа ижобий таъсир кўрсатади. Калций, магний ва фосфор комбинацияси суякларни мустаҳкамлаш учун зарур бўлган асосий учлик ҳисобланади. Сут маҳсулотларини кам истеъмол қиладиганлар учун чиа уруғи фойдали бўлиши мумкин.
Вазн йўқотишдаги ўрни
Чиа уруғи бевосита ёғни парчаламайди, лекин парҳез жараёнини осонлаштириши мумкин. Бунинг сабаблари қуйидагича:
- Тўқлик ҳисси беради. Сув билан аралашганда чиа шишиб, желга ўхшаш массага айланади. Бу узоқ вақт тўқ юришга ёрдам беради.
- Калорияси юқори эмас. Кичик порция билан ҳам кўп тола ва оқсил олиш мумкин.
- Қон шакарини барқарорлаштиради. Бу жараён очлик хуружларини камайтириш хусусиятига эга.
Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, фақат чиа уруғи истеъмол қилиш орқали озиб бўлмайди. Аммо уни ейишни соғлом овқатланиш ва жисмоний фаоллик билан уйғунлаштирган одамлар вазнни назорат қилишда ижобий натижага эришиши мумкин.
