АҚШ мудофаа вазири Пит Ҳегсет Лотин Америкаси наркокартелларига қарши «Жанубий найза» операцияси бошланганини эълон қилди. У ҳеч қандай тафсилотларни ошкор қилмади. Аммо шуниси аниқки, операциянинг асосий мақсади катта эҳтимол билан Венесуэла бўлади: АҚШ президент Николас Мадурони тахтдан ағдармоқчи.
Октябр ойидаёқ АҚШ Венесуэлага нисбатан сиёсатни кескин кучайтирганида Мадуро Россиядан ёрдам сўраганди. Ноябр ойи бошида у ўзининг ҳафталик телешоусида Венесуэла Россия билан ҳар қачонгидан ҳам кўпроқ бирдамлигига ишонтирди.
Бироқ Москванинг Венесуэла атрофида кучайиб бораётган инқирозга реакцияси – хотиржам ва ҳатто совуқ, деб ёзади The Atlantic. Эскалация бошланганидан кейинги сўнгги бир неча ой ичида Россия президенти ҳам, Россиянинг юқори мартабали амалдорларидан бирортаси ҳам АҚШ билан тўғридан тўғри тўқнашув юз берган тақдирда Россия Венесуэлага ёрдамга келишга тайёрлигини ошкора билдирмади.
11 ноябр куни ташқи ишлар вазири Сергей Лавров Россиядаги нашрлар билан мулоқотда Венесуэла ҳарбий ёрдам сўраб мурожаат қилмагани ва икки томонлама келишувлар доирасида Москва Венесуэлани ташқи тажовуздан ҳимоя қилишга мажбур эмаслигини маълум қилди.
Афтидан, Мадуро Россиянинг бошқа иттифоқчилари – Арманистон, Сурия ва Эрон ўз вақтида дуч келган муаммога дуч келмоқда. The Atlantic бу давлатларнинг барчаси сўнгги вақтларда Россиядан ҳарбий ёрдам сўрагани, аммо Москва Украина билан урушда бандлиги туфайли бундай ёрдам кўрсата олмаганини эслаган: армия ҳолдан тойган, ресурслар чекланган ва энг муҳими, «Украина йўналиши» шундай устувор йўналишки, Россия бунинг учун ҳамма нарсадан воз кечишга тайёр.
Арманистон 2023 йилда Озарбойжондан мағлубиятга учради ва Қорабоғни бой берди – гарчи у Россиянинг Коллектив хавфсизлик шартномаси бўйича расмий мажбуриятлари доирасида қўллаб-қувватлашни сўраган бўлса ҳам. Сурияда 2024 йилда президент Башар Асад тахтдан ағдарилди – у Сурия фуқаролар уруши пайтида Россия томонидан фаол ёрдам кўрсатилган кўп йиллик иттифоқчи эди. Москва фақат Асадни мамлакатдан олиб чиқишда ёрдам бера олди. Эрон 2025 йил ёзида Исроил ва АҚШ авиацияси зарбаларига учради, Россия эса уни ҳеч қандай тарзда қўллаб-қувватламади.
Венесуэла 2006 йилдан бери Россиядан қурол сотиб олади. Ўша пайтдаги президент Уго Чавес бу қуролларни Америка таҳдиди қаршисида Венесуэла суверенитети кафолати деб атаган.
Венесуэладаги Россия таъсири бошқа шаклларда ҳам намоён бўлди – Каракас кўчаларидаги Россия ва Венесуэла байроқлари биргаликда акс этган граффитидан тортиб, Petróleos de Венесуэла миллий нефт компаниясининг «Роснефт» билан яқиндан ҳамкорлик қилишигача.
Американинг бир неча президентлари – Барак Обамадан тортиб Доналд Трампгача – Чавесни, кейин эса Мадурони минтақавий барқарорликка таҳдид деб ҳисоблашган. 2025 йил сентябр ойида АҚШ эскалацияга киришди: Венесуэла кемаларига улар гиёҳванд моддалар ташиётганини даъво қилиб, зарбалар бера бошлади, шунингдек, ушбу мамлакат қирғоқлари яқинида кемаларнинг катта гуруҳини тўплади. Бунга жавобан Мадуро армия ва захирадагиларни оммавий сафарбар қилишни буюрди.
