“Фақат “парковка” нархини ошириб, шу тизимни юритиш тарафдори эмасмиз” – ҳоким ўринбосари

Абдураҳмон Бахтиев журналистлар билан ўтган анжуманда пойтахтдаги йўл бўйи пулли автотураргоҳлар учун энди қўшимча алоҳида тендерлар ўтказилишини маълум қилди. Бунда Тошкент шаҳридаги 100-200 та жой танлаб олиниши мумкин. Уларнинг ҳар бири алоҳида лотларга ажратилади. Ҳокимият расмийлари “кейинги босқич аукционларни шаффоф кузатиб бориш имконияти борлигини” айтмоқда. Шунингдек, тадбирда нархлар ва қонунчиликда мавжуд бўлмаган жарима масаласига ҳам тўхталиб ўтилди.

Ўтган йили май ойидан Тошкент шаҳрининг 86 та кўчасига йўл бўйи пулли автотураргоҳлар ташкил қилинди. Унинг ижроси учун ҳозирда устун музокара кучига эга деб эътироф этилган Streetpark Systems МЧЖ танлаб олинган.

Айни кунларда паркоматлар ижтимоий объектларнинг ёнида ҳам мавжуд экани, нархлар 15,5 фоизга оширилгани кўплаб эътирозларни келтириб чиқармоқда. 12 март куни Тошкент шаҳар ҳокимияти биносида ўтган матбуот анжуманида ҳоким ўринбосари Абдураҳмон Бахтиев айни масала юзасидан расмийларга ҳам мурожаат бўлганини айтди.

“Пойтахт паркинг [лойиҳа эгаси]ни чақирдик. Айнан гематология институти, ўша касалхонанинг ёнидаги парковкалар бўйича ҳозир чуқур ўрганиш олиб борилмоқда. Лекин бир нарсани айтишимиз керакки, умумий парковкалар, парковкалар бўйича сиёсат нимага бунақа қилинади? Бу фақат бизнинг Тошкент шаҳрида эмас, бутун ривожланган шаҳарларда пулли парковкалар ишламоқда. Жамоат транспортига одамни жалб қилиш, одамга жамоат транспортида юргин деган ишора билан боришимиз учун биз шахсий автомобилдаги ҳаракатни, ундан фойдаланишни, ҳозир қўпол бўлиши мумкин-у, қимматроқ қилишимиз керак.

Бошқа давлатлардан келган меҳмонлар таксида юрганимда пул тўланганини сезмадим дейди. Дейлик, бизда шу даражада шахсий автомобилда юриш нархи пастки, бу ҳатто таксида ҳам сезилади. Бу нимага олиб боради? Бу тирбандликка, машиналарнинг сони шаҳарда кўпайишига олиб боради. Лекин биз бир тарафлама, фақат шу парковка нархини ошириб ёки шу тизимни юритиш тарафдори эмасмиз. Параллел равишда шу жамоат транспортини ривожлантириш тўғрисида стратегиямиз бор. Кундан кунга бизда жамоат транспортида одамлар сони ҳам кўпаймоқда, қулайликларимиз ҳам яратилмоқда. Мисол учун, бу йилнинг ўзида яна қўшимча жуда катта миқдорда янги автобусларни қўшиб олиб келиш ва янги маршрутларни қўйиш бўйича режаларимиз ҳам бор”, – деди у.

Қисқача эслаб ўтилса, 2024 йилда ҳокимлик шаҳарнинг 86 та нуқтасида йўл бўйи автотураргоҳлар ташкил этиш ҳуқуқини икки марта аукционга қўйган. Биринчиси, яъни 25 ноябр кунги аукцион якунида Balcomuz МЧЖ бошланғич нархдан қарийб 2 баробар юқори – йилига 120,15 млрд сўм тўлаш таклифи билан ғолиб деб топилган. Захира ғолиб эълон қилинмаган.

Кўп ўтмай, Balcomuz МЧЖ билан шартнома тузилмагани аниқ бўлди. 17 декабр куни такрорий аукцион ўтказилган. Бошланғич нархдан роппа-роса 10 фоиз юқори – 62,9 млрд сўм таклиф қилган Streetpark Systems МЧЖ ғолиб бўлган. Бу нарх, биринчи аукционда Balcomuz берган нархдан қарийб 2 баробарга кам эди. Иккинчи аукционда ҳам захира ғолиб эълон қилинмаган.

Пойтахт ҳокимлиги матбуот котиби Гулноза Қосимованинг тушунтиришича, биринчи аукцион ғолиби Balcomuz МЧЖ Тошкент шаҳар ҳокимлигининг шартларини бажара олмаган.

“Яъни ҳужжатларда “парковка” ўрнатилган ҳудудда ташқи томонлама ишлаш, тозалик, хавфсизликни таъминлаш талабларига риоя қилишдан бош тортган. Кейин [аукцион] қайта ўтказилган”, – деди Қосимова.

Унинг қўшимча қилишича, захира ғолиб ҳам талабларга мос келмагани учун у компания танланмаган. Ҳокимият вакили унинг номини очиқламади. Қосимова “кейинги босқич аукционларни шаффоф кузатиб бориш имконияти борлигини” қайд этди.

Ҳоким ўринбосари Абдураҳмон Бахтиевга кўра, 100-200 та жойга автотураргоҳ қилиш бўйича тендер ўтказилади, ҳар бир жой лотларга тақсимланади.

“Аукционга чиқарамиз. Аукционда ким ютиб олса, ўз фаолиятини давом эттиради. Мисол учун, 2-3 та талабгор тезроқ жойларни аукционга қўйинглар деган мақсадда бизга чиқишди. Бу нафақат Streetpark Systems МЧЖ эмас, бошқа ташкилотлар ҳам ўз хоҳишини билдиришди”, – деди Бахтиев.

Парковкаларга жаримани белгилаш ва уни ундириш юзасидан қонунчиликда тартиб белгиланмаган. МЖтКда ҳам, ЙҲҚда ҳам фақат тақиқланган жойларда тўхташ ва туриш учун жавобгарлик мавжуд.

Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ҳам бундай ҳолатда пул ундиришни хато деб ҳисоблаб, бунга оид маълумотлар Президент администрациясига тақдим қилинганини айтганди. Бахтиев айни масалага изоҳ берди.

“Жарима бўйича ҳали қонунчилик қабул қилинмаган. Шу сабабли ҳам тўлов интизоми жуда паст ҳолатда. Биз кутгандан ҳам пастроқ бўляпти. Дейлик, ҳозир аниқ рақам эсимда йўқ. Лекин шу сабабли ҳам жарима қўллашнинг ушбу қонунчиликка киритилиши тарафдоримиз.

Осон тилда тушунтириб бераман, машинанинг эгаси машинани қўйиб кетади, пулини тўламайди. Бир кун туради, икки кун туради, хоҳласа. Пулини тўламайди, жойни эгаллайди. Биз кўзлаган мақсадимизга етмаймиз. Биз айтгандек, шахсий машинани фойдаланиш нархини оширишимиз керак, шу мақсадда қўйганмиз. Шу парковка тизими шунга ишлайди. Ҳозир лекин одамлар пул тўламаса, бизга ечим бўлмайди. Иш унумли бўлмаяпти деган хулосага олиб келиб қўяди”, – деди у.

Маълумотларга кўра, пулли парковкалар бўйича шу кунгача бирор ҳайдовчига жаримага солинмаган. Нархларнинг қандай шакллантирилгани юзасидан берилган савол эса очиқ қолди.