Уруш бошланганидан буён АҚШ-Исроил зарбалари оқибатида Эрон олий раҳнамоси, кўплаб юқори мартабали амалдорлари ҳамда ҳарбий қўмондонлар ҳалок бўлди. Аммо Эрон бошқарув тизими ҳамон урушда стратегия тузиш ва фаолият юритиш қобилиятини сақлаб қолганини кўрсатмоқда.
1979 йилги инқилобдан кейин «туғилган» Эрон Ислом Республикаси оз сонли шахсларга таянмайди. Балки теократик тизимга садоқатли, кўп қатламли институтларига эга куч тузилмаси асосида барпо этилган.
Reuters агентлиги Эроннинг кучсизланган, аммо чидамли иерархиясида ҳозирда кимлар ҳокимият ва таъсирга эга эканлиги ҳақида маълумотларни тўплади.
Олий раҳнамо ҳақиқатан ҳам бошқарувчими?
Эрон олий раҳнамоси Оятуллоҳ Али Хоминаий урушнинг илк зарбаларидан бирида ҳалок бўлди. 1989 йилдан бери лавозимда бўлган Хоминаий бутун тизим бўйлаб сўзсиз итоаткорлик ва барча асосий масалаларда сўнгги сўз ҳуқуқига эга эди.
Эроннинг расмий мафкурасига кўра, Олий раҳнамо – IX асрда ғойиб бўлган шиаларнинг 12-имоми номидан дунёвий ҳокимиятни амалга оширувчи билимли уламодир. Раҳнамонинг «байт» деб номланувчи девони Эрон ҳукуматининг бошқа қисмларини назорат қилувчи катта штатга эга. Бу эса раҳбарга бевосита бюрократик аралашишлар имконини беради.
Янги раҳбар, Хоминаийнинг ўғли – Мужтабо Хоминаий ушбу ролни ва унинг кенг кўламли расмий ваколатларини мерос қилиб олди. Бироқ у отаси эга бўлган автоматик нуфузга эга эмас. Нашрнинг ёзишича, Муҳофизлар корпусининг танлови бўлган Мужтабо ушбу ҳарбийлардан қарздор ҳам бўлиши мумкин.
У 28 февраль кунги зарбалар пайтида яраланган ва давлат телевидениесида ҳозирги можаронинг «жонбози» ёки «ярадор фахрийси» деб аталган. Тайинланганига уч ҳафтадан кўпроқ вақт ўтган бўлса-да, унинг бирорта фотосурат ёки видеолавҳаси кўринмади. Мужтабо фақат иккита ёзма баёнот берди, бу эса унинг аҳволи борасида саволлар туғдирмоқда.
Муҳофизлар корпуси қандай ўрин тутади?
