Тайван мухолифати етакчиси Пекинда Си Жинпинг билан учрашди

Чжэн Ливэн сўнгги ўн йил ичида Хитойга ташриф буюрган мухолифатдаги Гоминдан партиясининг (ГПТ) биринчи амалдаги раҳбари бўлди. BBC тафсилотларни келтирди.

Чжэн Хитойга раис Си Жинпинг ва Хитой Коммунистик партияси (ХКП МК) таклифига биноан ташкил этилган 6 кунлик ташриф билан келди. Чжэн Ливэн Пекин, Шанхай ва Цзянсу провинциясига ташриф буюриши кутилмоқда.

2016 йилда Пекин Тайван билан юқори даражадаги алоқаларни ҳукмрон Демократик тараққийпарвар партия (ДТП) вакили Сай Инвен ҳокимиятга келганидан кейин тўхтатди - бунга унинг «ягона Хитой давлати» концепциясини қўллаб-қувватлашдан бош тортгани сабаб бўлди.

ДТП вакиллари, жумладан, Чжэннинг ташрифини танқид қилиб, уни Пекинга бўйсунишда айблади.

Хитой Тайванни ўз ҳудудининг бир қисми деб билади ва бу ўзини ўзи бошқарадиган оролни куч билан қўшиб олиш имкониятини истисно этмайди.

«Икки партия етакчилари бугун умумий уйимиздаги тинчлик ва барқарорликни сақлаш, бўғоз орқали муносабатларнинг тинч ривожланишига ҳисса қўшиш ва келажак авлодларга ёрқин ва гўзал келажакни баҳам кўриш имкониятини бериш учун учрашмоқда», деди Си Жинпинг Пекиндаги Халқ йиғинлари уйида бўлиб ўтган учрашувда.

Унинг қўшимча қилишича, Хитой турли томонлар, жумладан, Гоминдан партияси билан мулоқотни мустаҳкамлашга тайёр, лекин фақат улар Тайван мустақиллигига қарши бўлса.

Си, шунингдек, Тайван бўғозининг ҳар икки томонида хитойликлар яшашини ва уларнинг барчаси тинчликни хоҳлашини яна бир бор таъкидлади.

Бунга жавобан Чжэн «Хитой миллатининг қайта тикланиши бўғознинг ҳар икки томонидаги халқларнинг умумий мақсади» эканини айтди. Унинг қўшимча қилишича, бу «тинчлик ва инсоният тараққиётига ижобий ҳисса қўшади».

Хитой раҳбари билан ёпиқ учрашувдан сўнг ўтказилган матбуот анжуманида Чжэн ҳар бир авлод ёшлари «1992 йилги консенсусни» сақлаб қолиш «урушдан қочиш, фожиаларнинг олдини олиш, ҳамкорлик қилиш ва тинчлик ўрнатиш» усули эканини тушуниши кераклигини таъкидлади.

«1992 йилги консенсус» - бу ўша пайтдаги Гоминдан раҳбарияти ва Хитой Коммунистик партияси ўртасида «ягона Хитой» мавжудлиги тўғрисида эришилган келишув бўлиб, томонлар ушбу тамойилни турлича талқин қилади.

Тайван Демократик тараққийпарвар партияси бу консенсусни изчил равишда рад этиб, у Тайван суверенитетига путур етказишини даъво қилмоқда.

Гоминдан партияси анъанавий равишда Хитой билан илиқроқ муносабатларга эга, аммо баъзи таҳлилчиларнинг фикрича, Чжэннинг Си Жинпинг билан учрашишга интилиши унинг ўтмишдошларининг эҳтиёткорона ёндашувидан фарқ қилади.

Пекин Тайван президенти Лай Цинде билан расмий мулоқот қилишдан бош тортмоқда, уни сепаратист деб атайди.

Лайнинг ўзи бўғоз орқали муносабатларда статус-квони сақлаб қолишга содиқлигини бир неча бор таъкидлаган. Бироқ Хитой ҳукумати ва давлат оммавий ахборот воситалари уни «провокатор» ва «уруш қўзғатувчиси» деб танқид қилмоқда.

Тайван аҳолисининг аксарияти ўз мамлакатини суверен давлат деб ҳисоблайди. Шу билан бирга, кўпчилик статус-квони сақлаб қолиш тарафдори - Хитой билан бирлашмасдан ва мустақилликни расман эълон қилмасдан.