Ҳусийчилар Қизил денгизда Encelia ва Layla номли танкерларига ракета ва дронлар билан зарба берганини маълум қилган. Гуруҳнинг ҳарбий вакили Яҳё Сари ҳужумни денгиз блокадасини бузишга жавоб деб атади ва ҳарбий-денгиз операциялари давом эттирилишига ваъда берди.
Саудиядаги SPA давлат ахборот агентлиги расмий манбага таяниб, Encelia танкери зарбага учрагани, бунинг натижасида унинг бурун қисмида ёнғин чиққанини хабар қилган.
Буюк Британия денгиз савдо операциялари бошқармаси (UKMTO) маълум қилишича, Саудия Арабистонининг Ал-Шукайка шаҳридан тахминан 130 км узоқликда турган танкерга Гринвич вақти билан соат 20:00 да снаряд келиб тушган. Ёнғин чиққан, қурбонлар йўқ, дейилади хабарда.
Британиянинг Vanguard денгиз хатарларини бошқариш гуруҳи ҳам Саудия Арабистонининг Encelia танкерига снаряд текканини маълум қилди. Layla танкерига ҳам ҳужум қилинган ҳақидаги хабарлар ҳозирча тасдиқланмади.
Ҳусийчиларнинг Саудия танкерларига ҳужуми ҳақидаги хабарлар ортидан нефт нархи 4,2 фоизга ошиб, бир баррел учун 98 долларга етган. Бу июн ойи бошидан буён кузатилган энг юқори нарх ҳисобланади. Ой бошидан буён эса нефт нархи 30 фоиз атрофида ошган.
Бу Эрон томонидан қўллаб-қувватланадиган гуруҳ Саудия Арабистонига қарши «денгиз эмбаргоси» эълон қилганидан кейинги биринчи ҳужум бўлди.
Душанба куни Эрон томонидан қўллаб-қувватланувчи ҳусийчилар қуролли кучлари Саудия Арабистони кемаларига қарши блокада эълон қилганди. Айрим таҳлилчилар фикрича, блокада Теҳроннинг АҚШга таъсир ўтказиш учун тактик қадами бўлган, деб ёзади Reuters. Эрон июл ойида Вашингтонни сулҳ меморандумини бузишда айблаб, Ҳўрмуз бўғози блокадасини тиклади.
Чоршанба куни бешта танкер Баб ал-Мандаб бўғозидан ўтмаслик учун Қизил денгиздаги йўналишларини ўзгартирди. Ҳусийчилар бўғоз яқинидаги ҳудудларни назорат қилмоқда. Сешанба куни Саудия Арабистони нефти ортилган ҳамда Хитой ва Ҳиндистонга кетаётган учта танкер ортга қайтди.
Пентагон вакили таъкидлашича, бир неча ой давомида урушда деярли иштирок этмаган ҳусийчилар ҳужумга ўтиши Эронга бориб тақалиши мумкин, деб ёзади Axios.
Нашр манбасига кўра, Эрон ҳусийчилардан Форс кўрфазига қўшимча равишда Қизил денгизда янги фронт очиш ва нефт ташишнинг яна бир муҳим халқаро йўналишига босим ўтказиш учун фойдаланмоқчи.
Ҳар куни Саудиянинг миллионлаб баррел нефти Ҳўрмуз бўғози орқали ўтмаслик учун Қизил денгиздаги Янбу портига юборилади. Агар Қизил денгиз ҳам тўсилса, фақат Сувайш канали орқали ўтадиган шимолий йўналиш қолади, бу эса йўл вақтини анча узайтириб юборади ва харажатлар ошишига олиб келади, деб ёзади Reuters.
АҚШ ҳарбийлари пайшанба куни АҚШ президенти Доналд Трампнинг буйруғига биноан Эронга ракета ва учувчисиз учиш аппаратлари омборлари, ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимлари, соҳил разведка пунктлари ва бошқа ҳарбий нишонларга навбатдаги зарбалар сериясини берганини маълум қилди. АҚШ ва Эрон ўртасидаги зарбалар алмашинуви кетма-кет ўн иккинчи тун давом этмоқда.
AFP агентлиги хабарига кўра, Кувайт, Иордания ва Баҳрайн пайшанба куни ҳаво ҳужумларини қайтарганини маълум қилди, шундан кейин Эрон ҳарбийлари Американинг ушбу уч мамлакатдаги объектларига зарбалар йўллагани ҳақида хабар берди.
Ҳусийчилар Саудия танкерларига ҳужум қилганини эълон қилишдан олдин, чоршанба куни Трамп Ҳўрмуз бўғозидаги ҳар қандай тижорат кемасига ҳужум қилинганида Эрондаги кўприклар ёки электр станцияларни йўқ қилиш билан таҳдид қилганди. Америка президентининг шунга ўхшаш таҳдидлари июл ойида АҚШ ва Эрон ўртасидаги сулҳ бузилганидан кейин ҳам янграган эди.
Эрон ҳарбий қўмондонлиги бунга жавобан агар Трампнинг инфратузилмалар бўйича таҳдиди амалга ошадиган бўлса, Эрон кучлари минтақадаги нефт, газ, электр энергетика ва иқтисодий инфратузилмаларига зарба бериши ҳамда «бир томчи ҳам нефт экспортига имкон қолдирмасли»ни маълум қилди.
Ислом инқилоби муҳофизлари корпус Ҳўрмуз бўғозидаги миналанган йўналишда битта нефт танкери портлаб кетганини қўшимча қилган. Теҳрондагиларга кўра, яна иккита танкер ортига қайтишга мажбур бўлган. Эрон кемалар Ўмон соҳиллари бўйлаб ўтган жанубий йўналишдан ҳаракатланмаслигини талаб қилмоқда ва бу йўналиш миналаштирилганидан огоҳлантирмоқда.
Корпус чоршанба куни бўғоз Эрон назорати остида экани ва «тўлиқ ёпиқ»лиги, шунинг учун ҳеч бир танкерга Эрон билан келишмасдан унга кириш ёки чиқишга рухсат берилмаслигини маълум қилди. АҚШ Марказий қўмондонлиги эса бу баёнотни ёлғон деб атади: «Эрон Ҳўрмуз бўғозини назорат қилмаяпти. Халқаро сув йўли Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси таҳдидлари ва ҳужумларидан қатъи назар, транзит учун очиқ бўлиб қолмоқда. Тижорат кемалари Америка ҳарбийлари кўмагида бўғоздан фойдаланишда давом этмоқда».
Эрон нашрлари хабар беришича, пайшанба куни АҚШ мамлакатдаги ягона тижорий атом реактори жойлашган Бушер шаҳридаги ҳарбий объектга икки бор ҳужум уюштирган.
Давлат телевидениеси хабар қилишича, АҚШнинг Ироқ билан чегарадаги Шаламче назорат-ўтказиш пункти бўйлаб йўллаган ракета зарбаси оқибатида икки киши ҳалок бўлган ва 11 киши яраланган. Эрон соғлиқни сақлаш вазирлиги маълумотига кўра, июн ойи охиридан буён америкалик ҳарбийларнинг зарбалари оқибатида тинч аҳоли орасидаги қурбонлар сони 53 кишини ташкил этмоқда, яна 592 киши яраланган.
Эроннинг жавоб зарбалари оқибатида уруш бошидан буён ҳалок бўлган америкалик ҳарбийлар сони эса 18 нафарга етди. Чоршанба куни Трамп Делавэр штатидаги Довер авиабазасига келди ва сўнгги кунларда Иордания ҳамда Ироқда ҳалок бўлган тўрт нафар америкалик ҳарбийни хотирлади.
«Мен учун бу президентлик лавозимидаги энг мураккаб вазифалардан биридир. Лекин буни қилиш керак», – деди у маросимга жўнаб кетиш олдидан. Кейинроқ, Жоржиядаги сайловолди тадбирида чиқиш қиларкан, АҚШ президенти Эрон билан уруш ҳақида бошқача оҳангда гапирди: «Мен буни шунчаки тўқнашув деб атайман».
Axios манбаларининг сўзларига кўра, қатарлик воситачилар Америка, Эрон ва Ўмон расмийлари билан музокараларни давом эттириб, Ҳўрмуз бўғозида кемалар қатновини тиклаш ва ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш бўйича янги келишувга эришишга ҳаракат қилмоқда.
Шу билан бирга, нашрнинг минтақадаги манбаларидан бири Теҳрон воситачилар томонидан илгари сурилган охирги таклифни қабул қилмаганини айтган.
«Уларга кучли зарба берилмоқда ва улар келишув тузишни истамоқда, – деди Трамп Жоржиядаги чиқишида. – Аммо мен улар келишувга тайёр эмаслигини айтяпман, чунки улар ҳар сафар келишув тузганларида, уни ўзгартиришни хоҳлашади ва ҳоказо. Улар тайёр эмас. Лекин тез орада тайёр бўлишади».
Сашанба куни Трамп журналистларга агар Қизил денгиздаги кемачиликка тўсқинлик қиладиган бўлса, «ҳусийчиларни йўқ қилиши»ни айтганди.
«Эрон биздан ўтинмоқда. Тўғридан тўғри ҳам, билвосита ҳам. Келинг, битим тузамиз. Гаплашиб олайлик. Келинг, гаплашайлик, дейишмоқда, – деди пайшанба куни АҚШ давлат котиби Марко Рубио. – Эрон ҳар куни ялиниб-ёлворади. Эрон билан боғлиқ муаммо шундаки, улар ҳар сафар келишув тузганларида, у ерда ҳокимият тепасида турган одамлар уни бузишади ёки ўзгартиришни хоҳлашади. Шундай экан, улар келишувга тайёр эмасдек туюлади. Бу уларга қимматга тушмоқда ва ҳар кеча тўлов тобора юқорилаб боради».
