АҚШ конгресси янги молиявий йил учун бюджет ёки вақтинчалик молиялаштириш қонунини қабул этмаса, ҳукумат яна маблағсиз қолади. Оқибатда эса юз минглаб давлат хизматчиларининг маошлари кечикади, улар ишга чиқмайди. Миллий боғлар, айрим идоралар ва давлат хизматлари қисман ёпилади.
22 июл куни президент Доналд Трамп бу йил сентабрда яна ҳукумат шатдауни бўлишидан огоҳлантирди. Бунга сабаб эса Сенатдаги сиёсий қарама-қаршилик ҳамда қонун муҳокамасини чўзиш орқали уни қабул қилишни ҳам ортга суриш бўлмоқда.
Айни дам Вакиллар палатаси шатдаун олдини олиш учун 4 декабрга қадар ҳукуматни вақтинчалик молиялаш резолюциясини қабул қилди. Лекин бу ҳужжат ишлаши учун Сенатда тасдиқланиши керак. Агар Сенат тасдиқласа ва президент уни имзоласа, сентабрдаги шатдаун хавфи вақтинчалик бартараф этилади.
Ҳукуматнинг ишдан тўхташи сиёсий ва иқтисодий зарарларни келтириб чиқаради. Лекин томонлардан бири сиёсий фойда олиши ҳам мумкин, масалан республикачилар “ҳамма айб – демократларда” деган қарашни сингдира олса, сайлов олдидан ўзига баҳо ишлайди. Аммо, демократлар буни уддаласа, овоз мавсуми олдидан республикачилар қийин вазиятда қолиши мумкин.
Энг кўп зарарни эса албатта фуқаролар ва федерал ходимлар кўради. Чунки айрим давлат хизматлари тўхтайди, иш ҳақлари кечикади ва давлат бюджети билан ишлайдиган органлар фалажланади. Бунинг оқибатида иқтисодий ноаниқлик ортади.
Ҳозирги музокараларга қараганда иккала партия ҳам шатдаунни чеклаб ўтишга имкон қадар ҳаракат қилмоқда.
Сешанба куни - Вакиллар палатаси ҳукуматни оралиқ сайловлар давомида молиялаштиришни давом эттириш чораси бўйича овоз беришга тайёргарлик кўраётган бир пайтда Сенатдаги республикачилар етакчиси Жон Туйн вақтинчалик молиялаш резолюцияси яқин фурсатда тақдим қилиниши маълум қилди.
Шу билан бирга, Вакиллар палатаси спикери Майк Жонсон қуйи палатанинг республикачилар партияси бошчилигидаги режасини олқишлаб келмоқда. Вакиллар палатасидаги демократлар етакчилари эса бундай музокаралар учун ҳали жуда эрта эканини билдиришган.
Турли стратегиялар икки палата ўртасидаги асосий бўлинишни кўрсатди, бу эса яқинда қонунчиликдаги жанжалларга ранг берди. Иккала палатада ҳам тор республикачилар кўпчиликни ташкил қилади. Аммо Сенат аксарият қонунларни илгари суриш учун 60 овозлик чегара билан курашиши керак, бу эса демократларнинг қўллаб-қувватлашини талаб қилади.
Ўтган кузда федерал ҳукумат 43 кун давомида ишламай қолган ва бу тарихдаги энг узун шатдаунлардан бири эди.
Сенатдаги маблағ ажратиш қўмитаси раиси Сюзан Коллинс CBS каналига шатдаун олди олинишига ҳозирча томонлар рози эканини билдирди.
Вакиллар палатаси шу ҳафта охирида Вашингтонни беш ҳафтага тарк этади. Шатдаун масаласи эса улар қайтадиган муддат август охиригача ноаниқ бўлиб қолади.
Қуйи палата шатдаун олдини олиш жараёни орқали Пентагон учун қўшимча маблағ ажратишни ва бошқа бир қатор устувор вазифаларни тасдиқлашга ҳаракат қилмоқда.
