Дўстлар шарафига Ламин Ямал деб номланган бола – жаҳон футбол юлдузи ҳақида

Сўнгги йигирма йилда жаҳоннинг энг кучли футболчилари бўлиб турган Месси ва Роналду даври ўз ниҳоясига етмоқда. Бири 41 ёшда, бошқаси 24 июнда 39 га тўлган бу юлдузларнинг ўрнини яна кимлар боса олиши аниқмас.

Ёш футболчилар орасидан янги Месси ёки янги Роналду чиқиш-чиқмаслиги мавҳум бўлиб турган пайтда футбол оламига 18 ёшга тўлмасдан ажойиб натижалар кўрсатган ва бир қанча рекордлар ўрнатган Ламин Ямал исм шарифли ўсмир кириб келди.

У 16 ёшидаёқ Испания биринчилиги – Ла Лига чемпиони, 17 ёшгача бўлганлар ўртасида Европа чемпиони, Ла Лигада мавсумнинг энг яхши ёш ўйинчиси бўлади. Шунингдек, Испаниянинг асосий терма жамоасига чақирилади.

Ламин 17 ёшида Испания терма жамоаси таркибида ўйнаб, Европа чемпиони бўлади. Европанинг энг иқтидорли футболчисига бериладиган Golden Boy мукофотини қўлга киритади.

Кўплаб бошқа футболчилар қатори Ламин Ямалнинг ҳам қизиқарли ҳаёт йўли бор. Жумладан, унинг Ламин Ямал деб номланишининг ҳам ўз тарихи бор. Ҳозир шулар ҳақида гаплашамиз.

Дўстлар шарафига номланган бола

Тўлиқ исм-шарифи Ламин Ямал Насровий Эбана бўлган футболчи 2007 йил 13 июлда Испаниянинг мухторият ҳуқуқига эга бўлган Каталония провинциясида африкалик муҳожирлар оиласида туғилади.

Ламин Ямалнинг отаси келиб чиқиши марокашлик бўлган Мунир Насровий, онаси Эквоториал гвинеялик Шейла Эбана исм-шарифли аёл бўлган.

Мунир ва Шейла Испанияда танишиб оила қуради. Ўша пайтларда оиланинг молиявий вазияти бирмунча оғир эди. Шу сабабли уларга дўстлари ёрдам бериб туради. Айниқса Мунирнинг Ламин ва Ямал исмли дўстлари уларнинг оиласига кўп яхшиликлар қилади.

Шу сабабли хотини ҳомиладор бўлган пайтда Мунир дўстларига агар ўғил фарзанд кўрса уларнинг номини қўйишини айтади. Кўп ўтмай Мунир ва Шейла ўғил фарзанд кўришади. Ота дўстларига берган ваъдасини бажаради ва болага Ламин Ямал Насровий Эбана деб исм-шариф беради.

Ламин Ямал уч ёшга тўлганида оила ажрашиб кетади. Ўшанда у навбати билан ҳар икки томонда – отаси ва онаси билан бирга яшайди. Отасининг олдига келганида унинг тарбияси билан асосан Мунирнинг онаси шуғулланади.

Месси чўмилтирган чақалоқ

Бугун ижтимоий тармоқларда футбол даҳоси Мессининг қора танли чақалоқни кўтариб тургани, уни чўмилтираётгани акс этган суратлар бирмунча машҳур.

Маълум бўлишича Месси чўмилтираётган чақалоқ айнан Ламин Ямал. Хўш, футбол юлдузи нега Ламинни чўмилтиради, уни кўтариб суратга тушади?

Гап шундаки, 2007 йил декабрда, ҳали Ламин Ямал олти ойлик чақалоқ бўлган кезда “Барселона”нинг ўша вақтдаги титул ҳомийлари Diario Sport ва ЮНИСЕФ махсус фотосессия уюштиришга қарор қилади

Ўшанда болалар ҳимояси билан шуғулланувчи ЮНИСЕФ фотосессияда иштирок этадиган чақалоқларни Каталониянинг нисбатан қашшоқ одамлар яшовчи ҳудудларидан қидириб топади.

Болалар орасида қаҳрамонимиз Ламин Ямал ҳам бор эди. Боланинг ота-онаси фотосессияда иштирок этишга номзодлар танловида ғолиб чиққанди.

Фотосессияда Барселона юлдузлари ва танлаб олинган болалар иштирок этади. Тасодифни қарангки, Мессининг чекига айнан Ламин Ямал тушади ва футболчи у билан турли кўринишларда суратга тушади.

Қисқаси, Месси митти Ламинни болалар ваннасида чўмилтираётгани акс этган сурат шундай яралади. Ўшанда бу катта футболга “Барселона” орқали кириб келган энг истеъдодли икки ўйинчининг ажабтовур учрашуви бўлади.

Ламин Ямал “Ла-Масия”да

Ламин Ямал футбол ўйнашни тўрт ёшида маҳаллий “Ла Торрета” ҳаваскор жамоасида бошлайди. У олти ёшга тўлганда “Барселона” скаутлари эътиборига тушади. Ламинни “Барселона” футбол академияси – “Ла-Масия”га машғулот ўтказишга чақиришади.

Бола дастлабки машғулотданоқ “Ла-Масия” мураббийларида ижобий таассурот қолдиради ва кўп ўтмай Ламин билан дастлабки шартнома имзоланади. У “Ла-Масия”да шуғуллана бошлайди.

Ўша пайтларда Ламиннинг кумирлари Роналдино, Месси ва Неймар бўлган. Шу тариқа кечагина қашшоқ кварталда тўп тепиб юрган бола 7 ёшга тўлмасдан дунёдаги энг зўр футбол академиясига қабул қилинади.

Ламин “Ла-Масия”даги машғулотларда қатнашиш билан бирга болалар ўртасидаги турли мусобақаларда қатнашади ва кўплаб голлар уриб, ўзининг қанчалик маҳоратли эканини исботлайди.

Ламин “Барселона” ва Испания терма жамоасида

Кўп ўтмай Ламин Ямал академиядаги энг иқтидорли футболчига айланади. Бу “Барселона” мураббийларини бефарқ қолдирмайди ва 2022 йилга келиб 15 ёшли Ламин асосий жамоа билан машғулотларда қатнашиш имкониятига эга бўлади.

Ўша пайтда “Барселона”ни бошқариб турган Хави Ламинни илк бор 2023 йил баҳорда Ла Лига доирасидаги ўйинларнинг бирида майдонга туширади.

Бу 29 апрел куни “Реал Бетис” жамоасига қарши ўйинда содир бўлади. Ўша куни Ламин 15 ёш 291 кунлик эди.

15 ва 16 ёшларида Испаниянинг турли ёшдаги терма жамоаларида ўйнаган Ламин Ямал 2023 йил 1 сентябр куни асосий терма жамоага чақирув олади.

Сўнг 8 сентябр куни мураббий Луис де ла Фуэнте уни Евро-2024 мусобақаси доирасида ўтказилган Гуржистонга қарши ўйинда майдонга туширади. Ўшанда Ламин Ямал 16 ёш 50 кунлик эди. Маҳоратли ўйинчи бу ўйинда гол уришга муваффақ бўлади.

Шундан сўнг Ламин Ямал Испания терма жамоасининг асосий ўйинчисига айланади ва яна голлар уришда давом этади. Шунингдек, у “Барселона”да ҳам алмаштириб бўлмас футболчига айланади.

Ламин Ямал ҳозиргача “Барселона” таркибида барча расмий мусобақаларда 151 та ўйин ўтказган ва 48 гол уриб, 45 та голли узатма берган. Испания терма жамоаси сафида эса 26 та расмий ўйинда қатнашган ва 6 та гол уриб, 12 та голли узатма берган. Ҳали 19 га ҳам тўлмаган футболчи учун юқоридаги кўрсаткичлар жуда зўр натижа ҳисобланади.

Ламин Ямалнинг рекордлари

Ламин Ямалнинг рекордлари бир неча йўналишда амалга оширилган. Жумладан, У “Барселона”да, терма жамоада ва Европа Чемпионлар Лигасида алоҳида рекордлар қайд этган.

“Барселона”даги рекордлар

·       “Барселона”да ўйнаган энг ёш ўйинчи – 15 ёш 291 кунлигида (2003 йил апрел, “Реал Бетис”га қарши ўйин).

·       XXI асрда Ла Лигада бошланғич таркибда майдонга тушган энг ёш ўйинчи – 16 ёш 38 кунлигида (“Кадис” жамоасига қарши баҳс).

·       Ла Лигада голли узатма берган энг ёш футболчи – 16 ёш 45 кунлигида (“Виляреал”га қарши ўйинда).

·       Ла Лигада гол урган энг ёш ўйинчи – 16 ёш 87 кунлигида (“Гранада” жамоасига қарши баҳсда).

·       “Эл-классико” тарихидаги энг ёш футболчи – 16 ёш 107 кунлигида.

·       Испания суперкубогида ўйнаган энг ёш футболчи – 16 ёш 182 кунлигида.

·       Ла Лигада дубл қайд этган энг ёш футболчи – 16 ёш 213 кунлигида (бу ҳодиса 2024 йил январда “Атлетик” жамоасига қарши ўйинда содир бўлади).

·       “Барселона” тарихида расмий ўйинларда 50, 100 ва 150 та ўйин ўтказган энг ёш футболчи.

·       “Барселона”да Ла Лига доирасида 100 та ўйин ўтказган энг ёш ўйинчи.

·       “Барселона” билан 100 та ғалабага эришган энг ёш ўйинчи.

·       “Барселона” таркибида 40 та гол уришга муваффақ бўлган энг ёш ўйинчи.

Чемпионлар Лигасидаги рекордлари

·       Чемпионлар Лигасида дебют қилган “Барселона”нинг энг ёш ўйинчиси – 16 ёш 68 кунлигида (Белгиянинг “Антверпен” жамоасига қарши).

·       Чемпионлар Лигасида бошланғич таркибда майдонга тушган энг ёш ўйинчи – 16 ёш 83 кунлигида (2023 йил 4 октябр, Португа қарши ўйинда).

·       Чемпионлар Лигасида голли узатма берган энг ёш футболчи – 16 ёш 153 кунлигида.

·       Чемпионлар Лигасида бир ўйинда гол урган ва голли узатма берган энг ёш ўйинчи – 16 ёш 287 кунлигида (2024 йил 16 апрел, ПСЖга қарши ўйинда).

·       Чемпионлар Лигасида дастлабки 10, 20 ва 30 та ўйин ўтказган энг ёш футболчи.

Испания терма жамоасидаги рекордлари

·       Испания терма жамоасида дебют қилган энг ёш футболчи – 16 ёш 57 кунлигида (2023 йил сентябр, Гуржистонга қарши ўйинда).

·       Испания терма жамоасида гол урган энг ёш футболчи – 16 ёш 57 кунлигида (2023 йил сентябр, Гуржистонга қарши ўйинда).

·       Испания термаси сафида Европа чемпионатида тўп сурган энг ёш ўйинчи – 16 ёш 339 кунлигида.

·       Испания термаси сафида Европа чемпионатида голли узатма берган энг ёш ўйинчи – 16 ёш 339 кунлигида.

·       Европа чемпионати плей-офф босқичида ўйнаган энг ёш ўйинчи – 16 ёш 354 кунлигида.

·       Европа чемпионатида гол урган энг ёш ўйинчи – 16 ёш 362 кунлигида.

·       Европа чемпионати финалида тўп сурган энг ёш ўйинчи – 17 ёш 1 кунлигида.

·       Халқаро даражадаги мусобақа (Европа чемпионати)да ғолиб бўлган энг ёш ўйинчи – 17 ёш 1 кунлигида.

Ламин Ямал қўлга киритган совринлар ва мукофотлар

Ламин Ямал 18 ёшда бўлишига қарамасдан жуда кўплаб шахсий ва жамоавий совринлар ҳамда мукофотларни қўлга киритган. Жумладан у:

·       3 карра Ла Лига чемпиони;

·       1 марта Испания кубоги соҳиби;

·       2 марта Испания Суперкубоги эгаси;

·       1 марта Европа чемпиони;

·       17 ёшлилар ўртасидаги Европа чемпионати тўпурари;

·       Евро-2024да энг яхши ёш ўйинчи;

·       Евро-2024 да энг чиройли гол соҳиби;

·       Ла Лига 2025/2026 мавсумда энг яхши ўйинчи;

·       2024 йилда Европанинг энг яхши ёш ўйинчисига бериладиган Golden Boy мукофоти соҳиби;

·       Халқаро футбол тарихи ва статистикаси федерацияси – IFFHS версиясига кўра 2024 йилда жаҳоннинг энг яхши ёш ўйинчиси;

·       “Франс футбол” нашрига кўра 2024 ва 2025 йилларда жаҳоннинг энг яхши ёш ўйинчиси;

·       2025 йилда Марадона мукофоти ва бошқа яна кўплаб совринлар соҳиби бўлган.

Ламин Ямал иккинчи Месси бўла оладими?

Бугун айримлар Ямал шу тарзда тўп суришда давом этса, жуда кўп кўрсаткичлар бўйича Мессидан ҳам ўтиб кетиши мумкинлигини айтмоқда. Бошқалар эса у Мессини ортда қолдириши учун аргентиналикка ўхшаб 20 йил давомида барқарор тўп суриши лозимлигини таъкидлайди.

Албатта, Мессига ўхшаб 20 йил давомида барқарор ўйнаш, ўйнаганда ҳам голларни ва голли узатмаларни қалаштириб ташлаш осонмас.

Шу пайтгача кўрсатган ўйинига қараб айтадиган бўлсак ва ёш кўрсаткичига қараб баҳоланса, ҳозирча Ламин Ямал Мессидан олдинда кетмоқда.

Бироқ Месси улғайган сари кучайиб борган, ўйин услубини ўзгартирган ва такомиллаштирган. 16 ёшидаёқ ўта истеъдодли бўлган Ямал аргентиналик даҳога ўхшаб келажакда ўйинини кучайтириб, такомиллаштира оладими-йўқми ҳозирча бу мавҳум масала.

Ламинга келажакда буюк футболчи бўлишига тўсиқ бўлиши мумкин бўлган бир қанча омиллар бор. Улар орасида футболчиларнинг доимий ҳамроҳи саналадиган жароҳатлар биринчи ўринда туради.

Узоққа бормайлик, бир неча йил олдин “Барселона”нинг ва жаҳон футболининг бўлажак юлдузи деб таърифланган Ансу Фатининг фаолияти айнан жароҳатлар туфайли барбод бўлди.

Шу жиҳатдан олганда Ламин Ямал келажакда ўйинлар давомида кескин тўқнашувлардан қочиб, ўзини эҳтиёт қилиши ва жиддий жароҳатлар олмаслиги лозим бўлади.

Футболчининг интизомни бир четга суриб, носоғлом ҳаёт кечириши унинг буюк келажагига соя солиши мумкин. Очиқроқ айтганда тунги клубларда санғиб юриш, аёлларга ўчлик ва ҳоказолар футболчининг ўсишига халақит берадиган ишлар ҳисобланади.

Шу ўринда бир мисол, 2008 йилда Барселона мураббийи Хосеп Гвардиола Роналдинони жамоадан кетказади. Бунга асосий сабаб Роналдино тунги клубларнинг доимий мижози эди. Лекин унинг кетказилишига биргина бу сабаб бўлмаган.

Ўшанда Роналдино тунги клубларга ёш Мессини ҳам торта бошлайди ва бу иш Гвардиоланинг тоқатини тоқ қилади. У агар Роналдинони жамоадан кетказмаса икки футболчининг ўйинида пасайиш бўлиши ва Мессининг истеъдоди йўқ бўлиб кетиши мумкинлигини англаб етади. Шу туфайли қатъий чора кўради.

Шунингдек, Ламин Ямал камолотга етиши учун қизиққон характерини бироз ўзгартириши ва Мессига ўхшаб оғир ва босиқ бўлиши шарт.

Бундан ташқари Ламин Ямалнинг буюк футболчи бўлиши учун мураббий ҳам муҳим рол ўйнайди.  Футболчи бу масалада нолимаса ҳам бўлади. Ҳатто мураббийликда тажрибаси бироз кам бўлган Хави ҳам унга ишонган ва 15 ёшидаёқ асосий жамоага жалб этганди.

“Барселона”нинг ҳозирги мураббийи Ҳанс Флик ва Испания термасини бошқариб турган Луис де ла Фуэнте унга мунтазам ишонч билдириб келмоқда.

Ямал иккинчи Месси бўла оладими-йўқми, буни вақт кўрсатади. Биз эса отасининг дўстлари шарафига номланган ёш юлдуз ўйинларидан баҳра олишда давом этамиз.

П.С. Мақола ёзилаётган кезда Ямал жаҳон чемпионати гуруҳ босқичи доирасида Испания-Саудия ўйинида майдонга тушиб 10-дақиқада гол урди. Натижада у Пеледан сўнг 19 ёшга тўлмасдан жаҳон чемпионатида гол урган иккинчи футболчига айланди.