1 июлдан хусусий компанияларда ҳам «болничный» давлат томонидан тўлаб берилади

1 июлдан бошлаб Ўзбекистонда вақтинчалик меҳнатга лаёқатсизлик нафақаларини тўлашнинг янги тартиби жорий этилади. Бу ҳақда Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ахборот хизмати хабар беряпти.

Эндиликда вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик, яъни касаллик нафақалари ҳам Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси маблағлари ҳисобидан молиялаштирилади. Янги тартибга кўра, бир календар йилидаги касалликнинг дастлабки 5 куни учун нафақа иш берувчи томонидан тўланади. Олтинчи кундан бошлаб эса тўловлар Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси ҳисобидан амалга оширилади. Шу пайтгача мазкур харажатлар тўлиқ иш берувчи зиммасида бўлган.

Касаллик нафақаси миқдори фуқаронинг суғурта стажига қараб белгиланади. Суғурта стажи 6 ойдан 8 йилгача бўлганларга ўртача иш ҳақининг 60 фоизи, 8 йилдан ортиқ стажга эга бўлганларга эса 80 фоизи миқдорида нафақа тўланади.

Шунингдек, I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар, қарамоғида 18 ёшгача бўлган тўрт нафар ва ундан ортиқ фарзанди бор фуқаролар ҳамда ногиронлиги бўлган фарзандни тарбиялаётган оилалар учун нафақа миқдори қўшимча 20 фоизга оширилади.

Янги тизимда болаларни парвариш қилиш бўйича ҳам қўшимча ижтимоий кафолатлар назарда тутилган. Хусусан, 14 ёшгача бўлган болани парвариш қилиш учун қўшимча 20 календар кун, 16 ёшгача ногиронлиги бўлган болани парвариш қилиш учун эса қўшимча 40 календар кунгача нафақа тўланади.

Янги тизимнинг энг муҳим жиҳатларидан бири — барча жараёнларнинг тўлиқ автоматлаштирилганидир.

Фуқаролардан ҳеч қандай ариза ёки қўшимча ҳужжат талаб этилмайди. Электрон меҳнатга лаёқатсизлик варақаси расмийлаштирилиши билан тизим автоматик равишда фуқаронинг расмий бандлиги, суғурта стажи ва даромади ҳақидаги маълумотларни текширади ҳамда нафақани проактив тарзда тайинлайди.

Тўловлар «Барака» тизими орқали амалга оширилади. Ҳар бир фуқаро учун виртуал карта автоматик равишда очилади ва маблағлар ушбу картага ўтказилади.

Касаллик нафақаларини молиялаштириш муддатлари ҳам аниқ белгиланган. Ойнинг 1–15 саналарида тайинланган нафақалар шу ойнинг 25 санасигача, 16–31 саналарида тайинланган нафақалар эса кейинги ойнинг 10 санасигача тўлаб берилади.

Янги тартиб давлат ва хусусий секторда меҳнат қилаётган, мажбурий давлат ижтимоий суғуртаси билан қамраб олинган барча фуқароларга татбиқ этилади. Бунинг учун камида 6 ойлик суғурта стажига эга бўлиш керак.

«Ушбу тизим фуқароларнинг касаллик давридаги даромадларини ишончли ҳимоя қилиш, иш берувчиларнинг молиявий юкини камайтириш, расмий бандликни рағбатлантириш ҳамда мамлакатимизда ижтимоий ҳимоя тизимини янада мустаҳкамлашга хизмат қилади», дейилади агентлик хабарида.