Украина Беларусни огоҳлантирди, Россияда бензин инқирози ­­– ҳафта дайжести

Ҳафта давомида Трамп Зеленскийни мақтади, Россияда бензин тақчиллиги кучайди, Такер Карлсон «самолётдан тушиб қолди». Қуйида ҳафтанинг шу ва бошқа муҳим воқеаларини ёдга оламиз.

Эрон – АҚШ музокаралари

Ўт очишни тўхтатиш бўйича келишиб олган Эрон ва Америка музокара ўтказишни бошлади. Ҳеч қандай натижа бўлмаса ҳам, америкаликлар жарангдор баёнотлар беришга киришди. Вице-президент Вэнс «Эрон АЭХА ходимларини ядровий объектларига киритишга рози бўлганини» айтди. Эрон эса бу борада келишув бўлганини рад этди.

Бу музокараларда ҳам Трампнинг миллиардер дўсти Уиткоф бош-қош бўлаётгани инобатга олинса, у Швейцарияга ҳам Москвага олиб борган таржимонини олиб кетган бўлиши мумкин. Эсингизда бўлса, Уиткофф Москвада Путиннинг «Украина фалон-фалон ҳудудлардан чиқиб кетиши керак», деган гапини «Россия ўша ҳудудлардан чиқишга тайёр», деб тушуниб келганди. Кейин Трамп бу гапга ишониб баёнотлар берган ва уялиб қолган.

Бу гал ҳам шундай бўлмаганига ҳеч ким кафил бўлолмайди. Бўлмаса Эрон ТИВ Америка вице-президентининг гапини рад этганини қандай тушуниш мумкин? Хуллас, музокараларда ҳеч қандай силжиш йўқ, Эрон яна вақтдан ютаётганга ўхшайди. Америка баёнотлардан, Трамп мақтанишдан нарига ўтолмаяпти. Бир сўз билан айтганда, Америка дипломатияси энг яхши дамларини бошдан кечирмаётгани аниқ.

Украина – Беларус низоси

Украина ва Беларус ўртасидаги муносабатлар борган сари таранглашяпти. Россия 2022 йил Украинага босқинда Киевни олиш учун айнан Беларус ҳудудидан кирганди. Ўшандан буён Украина Беларусни уруш иштирокчиси деб ҳисосблайди. Охирги вақтларда Беларус ҳудудида Россия дронларини Украинага йўналтириш учун ўрнатилган ретрансляторлар ортидан икки давлар муносабатлари янада совуқлашди. Зеленский Лукашенконкага муддат бериб, «Сиз уларни йўқотмасангиз, биз йўқотамиз», деб огоҳлантирди. Қизиғи, ана шу муддат вақтида Беларусдаги рус дронларини йўналтириш учун ишлатилган қурилмалар ишламай қолган.

Зеленский Россия Беларусни ҳам урушга тортишга интилаётганини айтиб, Минскни урушнинг оқибатидан огоҳлантирди.

Трамп Зеленскийни мақтади

АҚШ президенти Доналд Трамп жуда ўзгарувчан одам экани ҳақида кўп айтганмиз. Трампда ким билан гаплашса, унинг таъсирига тушиб қолиш ҳолати кўп кузатилган. Масалан, Путин билан кўришса ёки телефонда гаплашса, «фронтда Россия одимлаётгани, Украина таслим бўлиши кераклиги» ҳақида айтади. Зеленский билан учрашса, «Украинада ишлар ёмонмас», дейди. Албатта, ўтган йил 28 февралдаги учрашувдан ташқари.

Мана, G7 саммитида Зеленский билан учрашиб келган Трамп Украина лидерини мард, қўрқмас одам деб атади, унинг ишлари чаккимас, деди. Балки Трамп бундай гапиришига Киев тинмай Москвани нишонга олаётгани, Россияда ёнилғи инқирози келтириб чиқаргани сабаб бўлгандир.

Карлсон республикачиларни қўлламайди

Америкадаги энг машҳур республикачилардан бири Такер Карлсон ортиқ партияни қўлламаслигини айтди. 35 йил давомида республикачиларни қўллаб келган машҳур телебошловчи «АҚШ бошқа давлат манфаати учун ҳаракат қилаётгани сабаб» шундай қарорга келганини айтди. «Мен қандай қилиб АҚШ манфаатларига содиқ бўлмаган партияни қўллашим мумкин?», деб ўз қарорини ифодалади Карлсон.

Трампнинг ашаддий тарафдорларидан бўлган Карлсон унинг президентликка келиши ва кейинчалик Оқ уйга қайтишида катта ҳисса қўшган. Америкада рейтинги энг баланд одамлардан ҳисобланувчи Карлсон Америка Исроил билан бирга Эронда уруш бошлаганидан кейин Трампга мухолиф бўлиб қолди. Унинг фикрича, уруш Амеирка манфаатларига мос эмас ва Трамп Исроил сўрови билан уруш бошлаган.

Уруш бошланганидан буён Карлсон асосан Исроил ва Трампни танқид қилиш, Исроилнинг Фаластин ерларига диний асосда эгалик қилишга ҳақли деган иддаоларини қоралашга қаратилган дастурлар тайёрлаб келади.

Россияда ёнилғи инқирози

Украина нефт заводларига зарбаларни кучайтиргани ортидан Россияда ёнилғи инқирози юзага келди. Дунёда энг нефтга бой давлатлардан бирида бензин тақчил бўлиб қолганига ишониш қийин, тўғриси. Аввалига Украина Қримга бензин олиб кетаётган юк машиналарни дрон билан йўқ қила бошлагач, фақат Қримда ёнилғига чеклов қўйилди. Бироқ ҳозир ҳатто Петербург каби шаҳарларда ҳам бензин камёб бўлиб қолди. Россия Қозоғистондан бензин сотиб олмоқчи.

Уруш бошида Россия пропагандаси «тез орада Европада, Америкада ёнилғи инқирози бошланиши, бензин тақчил бўлиши» ҳақида видеолар эълон қилишга зўр берганди. Ҳозир урушнинг бешинчи йили давом этмоқда. Европаликлар янги реалликка мослашди, бензинга навбат йўқ, лекин Россиядек қудратли, нефтга бой давлатда оддий бензин топиш қийин бўлиб қолди. Ана шунақа реаллик.

Қримдаги вазият

Россия эгаллаб олган Қримда вазият борган сари қийинлашиб, ёнилғи инқирози бошқа муаммоларни ҳам келтириб чиқаряпти. Қримда электр узилишлари кўпайди, шунчаки ишга қатнаш муаммога айланган. Етказиб бериш хизматлари тўхтаб қолган. Ёнилғи муаммоси сабаб ҳатто озиқ-овқат маҳсулотлари одам бошига чекланган миқдорда берилмоқда. Қримнинг асосий даромад манбаи бўлган туризм тўхтаб қолган, меҳмонхоналарда электр йўқлиги, дрон зарбаси хавфи сабаб яриморолга сайёҳлар оқими камайган, машҳур лагерлар фаолияти тўқтаган.

Украина «Россияни тинчликка ундаш учун 40 кунлик таъсир ўтказиш операциялари» бошланишини эълон қилди. Бу операциялар асосан Қримда ўтказилиши тахмин қилинган. Украинлар айнан Қрим бурилиш нуқтаси бўлиши мумкин деб ҳисобламоқда, чунки яриморол Россия учун ҳар қанча стратегик муҳим бўлмасин, барибир етарлича ҳимояланмаган бўлиб чиқди. Украинадан туриб Қримга зарба бериш нисбатан осон ҳам.

Хуллас, уруш тобора кўпроқ россияликлар ҳаётига кириб бормоқда. Бу жуда ёмон, албатта. Уруш тезроқ тугаши, ҳар икки давлат тинч ҳаётга қайтиши керак. Урушни тугатиш эса Украинанинг қўлида эмас...