Ҳафта давомида Эрон Америка президенти Трампни ўлдиришга урингани маълум бўлди. АҚШ махфий хизмати Трампни озиқ-овқат фургонига яшириб, ҳарбий самолётга олиб ўтгани бутун дунёда муҳокама қилинди. Шунингдек, Путин илк марта японлар ўзиники деб ҳисоблайдиган Курил оролларига борди. Марказий Осиёда 2022 йилдаги каби бўлмаса ҳам, жиддий блэкаут кузатилди. Қирғизистон президенти Жапаров Хитой – Қирғизистон – Ўзбекистон темирйўл қурилиши учун Путиндан рухсат олиб келганини айтиб берди. Қуйида ҳафтанинг шу ва бошқа муҳим воқеаларини ёдга оламиз.
Трампни фургонга яширишди
Ҳафтанинг энг муҳим воқеаси – Доналд Трампга навбатдаги марта суиқасд қилишга уринишгани бўлди. Оқ уй раҳбари Анқарадаги НАТО саммитидан ҳарбий самолётда қайтгани, президент самолётидан фургонда бошқа учоққа ўтказилгани ҳазил билан гапирилмоқда, лекин ишонинг, бу жиддий воқеа бўлди. Америка нашрлари янгидан-янги тафсилотлар эълон қиляпти. Уларда ёзилишича, Трампга суиқасд ҳақида катта эҳтимол Исроил ташқи разведка ташкилоти Моссад ахборот олган.
Хабарларга кўра, Эрон таъсиридаги шиа гуруҳлардан бири Анқарадаги аэропорт яқинига кўчма ракета комплекси олиб борган экан. Яъни Трампнинг самолётига ҳужум Эрондан туриб эмас, Туркиянинг ўзидан амалга оширилиши мумкин бўлган. Исроилликлар бу ҳақда МРБни хабардор қилгач, америкаликлар бунга жиддий қарамаган, лекин кейинроқ махфий хизмат Трампни қутқариш бўйича бутун дунё хабар топган операцияни амалга оширган.
Бу операциядан кейин ҳаммани бир савол ўйлантирмоқда: агар чиндан Эрон Трампнинг самолётини уришни мақсад қилган бўлса, нега президент яширинча тарзда ҳарбий самолётга ўтказилди-ю, биринчи бортда қолган журналистлар, делегация аъзолари Британиягача гўёки Эрон нишонидаги самолётда учиб кетди? Америка президентининг ҳаётини қутқариш операцияси махфий қолиши учун ўнлаб одамлар ҳаёти хавф остига қўйилдими?
Эрон ҳали Трампнинг самолётига ҳеч қандай ракета отмай дунёда шунча ваҳима кўтарилди. Бу эса Америка Эронда уруш бошлаб ҳеч нимага эришмагани, фақат муаммо орттираётганини билдиради. Агар Трампни НАТО давлатида ўлдириши мумкинлигига бутун бошли Америка ва Исроил разведкасини ишонтира олган бўлса, демак Эронда ҳали ҳам куч бор экан.
Путин Курилга борди
Ҳафта давомида Россия президенти Путин илк марта Курил оролларига борди. Бу Кремл раҳбарининг ҳудудларга одатий ташрифларидан бири эмасди. Чунки Япония Курил ороллари ўзига тегишли эканини даъво қилади. Путин шунча вақтдан буён президент бўлса ҳам, у ерга бирор марта бормаганди. Охирги марта оролга Медведев президент сифатида борган.
Япония Путиннинг Хокайдо оролига яқин манзилга ташрифига нисбатан норозилик билдирди. Япония бош вазири Санаэ Такаичи Путин бу ташрифи билан икки давлат ўртасидаги муносабатларни ёмонлаштирганини айтди. Россия президенти ташрифи давомида балиқ заводига борди, уни турли хил икралар билан меҳмон қилишди. Сахалин области губернатори Сахалин ва Курил қирғоқларига рекорд миқдорда туна балиқлари сузиб келганини айтди.
Марказий Осиёда блэкаут
Минтақамизда навбатдаги блэкаут кузатилди. Жума куни бизнинг Самарқандда ҳам ярим кун давомида кўп жойларда электр бўлмади, светофорлар ишламади. Яхшиям ўқишлар бошланмаган, кўчалар жуда тирбанд бўлиб кетмади. Бу гал блэкаут 2022 йилдаги каби йирик бўлмади. Ўшанда минтақадаги давлатлар деярли кун давомида электрсиз қолганди. 14 август куни Ўзбекистондан ташқари Қозоғистон, Қирғизистон ва Тожикистонда ҳам узилишлар кузатилди. Чунки минтақа давлатлари электр тармоқлари ўзаро уланган, бир ерда содир бўлган узилиш қўшни давлатларга ҳам таъсир қилади.
Ҳозирча блэкаут Қирғизистондаги Тўхтағул ГЭСда иккита гидрогенератор ўчирилиши сабаб юзага келгани айтилмоқда. Ҳар ҳолда Қозоғистон томони шундай версияни илгари сурган. Муаммони бартараф этиш бўйича ҳукуматлараро комиссия тузилган.
Путиннинг рухсати
Қирғизистон президенти Садир Жапаровнинг интервюси ўзбекистонликларни бефарқ қолдирмаган бўлса керак. Қўшни давлат президенти мамлакат ҳаётига алоқадор кўплаб қизиқ гапларни айтиб берди. Жапаровга кўра, у президентликдан кетгач, ўрнини хавфсизлик қўмитаси раиси Қамчибек Ташиев эгаллашини хоҳлаган экан, лекин кейинроқ сиёсий шериги бу ишга тайёр эмас деган қарорга келибди.
Жапаров Хитой – Қирғизистон – Ўзбекистон темирйўли қурилиши бўйича Путин билан гаплашиб келганини ҳам айтиб берди. Унинг сўзларига кўра, 2020 йил ҳукуматга келиши билан Хитой элчисини чақириб темирйўл қурилишини муҳокама қилган. Элчи бу қурилиш учун Россиянинг рухсати кераклигини айтган.
Қирғизистон президенти эса бу гапдан ҳайрон бўлиб Россияга Путин билан учрашувга борган. «Ҳайрон қолдим, кейин Владимир Путин билан учрашув ташкил қилишни сўрадим. Эртасигаёқ у мени қабул қилди. Россияга ёлғиз бордим, Владимир Владимирович билан 35-40 дақиқа шу мавзуни муҳокама қилдик. Путиннинг розилигини олдим, қайтиб келиб бошланглар дедим, шундай қилиб лойиҳа бошланди», деди Жапаров.
Яраш-яраш
Америка президенти Доналд Трамп ва дунёнинг энг бой одами Илон Маск ярашиб олибди. Бу ҳақда океан ортидаги нашрлар ёзиб чиқди. Эсингизда бўлса, Трамп президентликка қайтганидан кейин у билан жуда қалин бўлиб олган, унга тегишли қароргоҳда яшай бошлаган Маск кейинроқ солиқ масаласидаги тушунмовчилик сабаб Оқ уй раҳбари билан урушиб қолганди.
Томонлар ўзаро муносабатлар яхши эканига ишонтиришга ҳам уринмаганди. Вақт ўтган сайин икки миллиардер ҳам аразлашни бас қилиб ярашиб олишибди. Бунга улар бир нечта тадбирларда учрашиб қолгани ёрдам берибди. Хусусан, улар Чарли Кирк вафоти муносабати билан ташкил этилган тадбир. Кейинроқ Хитойга машҳур ташрифида Трамп Маскни ўзи билан олиб кетган, Чинда маҳаллий тадбиркорлар Маск билан роса суратга тушишганди.
Дунёнинг энг бой одами оралиқ сайловларда республикачиларни қўллаш учун 100 миллион доллар берадиган бўлибди. Оқ уй вакиллари Маск билан гаплашиб, вазиятни тушунтиргач, миллиардер Трампга қўнғироқ қилиб, баъзи масалалар бўйича ноҳақ эканини тан олибди. Кейинроқ эса Трампнинг партиясини қўллаш учун 100 миллион доллар. Бунақа пулдан кейин ярашмаслик мумкинми ахир?
«Нефт иссиғида исинамиз»
Ҳафта давомида Россия ва Украина томони баёнотлар жанги ўтказиб олди. Россия мудофаа вазирлиги саҳифасида дронлар расми қўйилиб, «Қишда сизни аёз кутмоқда», деб ёзишди. Украина томони эса «Россия нефтининг оловида исинамиз», деб жавоб берди. Яъни руслар қишда энергия объектларингизга зарба бериб, сизни иссиқлик ва электрсиз қолдирамиз, деди. Украина биз сизнинг нефт заводларингизни портлатамиз, деб жавоб берди. Россия урушни «Киевни уч кунда олишни мақсад қилиб» бошлаганди. Урушнинг бешинчи йилига келиб, Киев тугул эгаллаб олиш 2014 йилда бошланган Донецк ҳам тўлиқ олинмаган. Беш йил аввал украиналикларга «Биз сизни қутқаргани боряпмиз», дейишганди. Энди «Қишда совуқ қотасизлар», деб таҳдид қилишяпти. Ана шунақа уруш, ана шунақа реаллик.
