Технология | 08:50
920
4 дақиқада ўқилади

CobraJet: сунъий интеллектли янги дрон-овчи намойиш қилинди

Американинг SkyDefense компанияси душман дронларини автоматик аниқлаш, таъқиб қилиш ва йўқ қилишга мўлжалланган CobraJet автоном ҳаво тўсувчи аппаратини тақдим этди. Сунъий интеллект асосида ишлайдиган ушбу тизим бир миссия давомида бир нечта дронни йўқ қилиш имкониятига эга.

Фото: Skydefense

Янги CobraJet платформаси муҳим инфратузилма объектларини дронлар таҳдидидан ҳимоя қилиш учун ишлаб чиқилган. Компания маълумотига кўра, аппарат нафақат оддий, балки юқори тезликда ҳаракатланувчи ва фаол манёвр қиладиган учувчисиз аппаратларни ҳам қувиб етиб, уларни йўқ қила олади.

Беш хил модификация ишлаб чиқилган

SkyDefense CobraJetʼнинг бешта турли модификациясини таклиф қилмоқда. Харидорлар тўлиқ электр ёки гибрид куч қурилмасига эга версияларни танлашлари мумкин.

Электр вариантлари қаттиқ ҳолатли аккумуляторлардан қувват олувчи каналли вентиляторлар билан жиҳозланган бўлиб, соатига 360 километргача тезликка чиқа олади.

Гибрид моделларда эса қўшимча турбореактив двигател ўрнатилган. Бу максимал тезликни соатига 563 километргача ошириш имконини беради.

3D-принтерда ишлаб чиқарилади

Аппаратнинг конструкцияси углепластик материалдан тайёрланган бўлиб, асосий қисмлари 3D-принтер ёрдамида ишлаб чиқарилади.

Бундай ёндашув ишлаб чиқаришни арзонлаштириш билан бирга, тизимни тўлиқ қайта лойиҳаламасдан туриб модернизация қилиш имконини ҳам яратади.

Вертикал учиш ва қўниш (VTOL) имконияти ҳамда бошқариладиган тортиш кучи соплолари CobraJetʼга учиш-қўниш йўлагисиз ҳаракатланиш ва манёвр қилаётган нишонларни самарали таъқиб қилиш имконини беради.

«Она дрон» вазифасини ҳам бажаради

Энг йирик версия — V10/VT10 — катта юк кўтариш имкониятига эга.

У ҳавода ўзи билан бирга қўшимча дрон-тўсувчиларни ҳам олиб юриши мумкин. Зарурат туғилганда улар ички қурол бўлинмаси ёки ташқи осма қурилмалар орқали учирилади. Бу эса узоқ давом этадиган операцияларда тизим самарадорлигини янада оширади.

Сунъий интеллект мустақил бошқаради

CobraJet парвознинг асосий қисмини сунъий интеллект асосидаги автоном бошқарув тизими ёрдамида амалга оширади.

Навигация учун электрооптик ва инфрақизил камералардан фойдаланилади. Компаниянинг таъкидлашича, аппарат кундузи ҳам, кечаси ҳам, ёмон об-ҳаво шароитида ва радиоэлектрон қарши таъсир кучли бўлган вазиятларда ҳам самарали ишлай олади.

Қисқа муддатли операцияларда оператор истаса, сунъий интеллект ёрдамида масофадан туриб бошқарувни ўз қўлига олиши мумкин.

Қарорни инсон қабул қилади

Операциялар махсус кўчма VRAM дастурий мажмуаси орқали бошқарилади. У жанг майдонидан келаётган маълумотларни таҳлил қилади ва нишонларни аниқлайди.

Бироқ қуролдан фойдаланиш ҳақидаги якуний қарор ҳар доим инсон томонидан қабул қилинади. Шунингдек, CobraJet мавжуд қўшинларни бошқариш тизимлари ва ер устидаги аниқлаш воситалари билан интеграция қилина олади.

Арзонроқ ва самаралироқ қурол

Ишлаб чиқарувчиларнинг таъкидлашича, CobraJet анъанавий ва қиммат зенит ракеталари ўрнига махсус дронларга қарши ишлаб чиқилган ихчам бошқариладиган ўқ-дорилардан фойдаланади.

Унинг қуролланиши қуйидагиларни ўз ичига олади:

PYTHON учириш қурилмаси ва 18 миллиметрли COPPERHEAD ўқ-дорилари;
40 миллиметрли бошқариладиган CUDA снарядлари;
45 миллиметрли бошқариладиган VIPER ракеталари.

SkyDefense таъкидлашича, CobraJet мустақил тизим эмас, балки кўп қатламли ҳаво мудофаа тизимининг бир қисми сифатида кўрилмоқда. Агар душман дрони ҳаводаги тўсиқдан ўтиб кетса, уни ер устидаги бўлинмалар бошқариладиган ўқ-дорилар ёки зенит ракеталари ёрдамида йўқ қилиши мумкин.

Компания мутахассислари фикрича, дрон технологиялари тез суръатларда ривожланаётган бир пайтда айнан шундай кўп босқичли мудофаа тизимлари келажакда энг самарали ечимга айланади.

Отабек Матназаров
Тайёрлаган Отабек Матназаров
Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид