Шахсий уй ёки квартирага эга бўлиш анъанавий равишда молиявий фаровонликнинг асосий белгиларидан бири ҳисобланади. Бироқ уй-жой эгалари улуши энг юқори бўлган мамлакатлар ҳар доим ҳам дунёнинг энг бой давлатлари эмас.
OECD Affordable Housing Database маълумотлари уй-жойга эгалик даражасига аҳоли даромадидан кўра давлатнинг тарихий уй-жой сиёсати кўпроқ таъсир кўрсатишини кўрсатмоқда.
Рейтингда биринчи ўринни Словакия эгаллаган. Бу мамлакатда уй хўжаликларининг 93,5 фоизи шахсий уй ёки квартирага эга. Кейинги ўринларда Руминия ва Хорватия жойлашган.
Умуман олганда, рейтингнинг юқори поғоналарини ҳозирги ва собиқ социалистик давлатлар эгаллаган. Биринчи ўнликка Литва, Болгария, Полша ва Латвия ҳам кирган.
Россияда 2026 йилда Бутунроссия жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази томонидан ўтказилган тадқиқотга кўра, аҳолининг 87 фоизи ўзига ёки оиласига тегишли уй ёки квартирада яшайди.
Мутахассислар бундай ҳолатни кўп жиҳатдан социалистик тизим мероси билан изоҳлайди. Социалистик блок парчаланганидан кейин кўплаб давлатларда давлатга тегишли уй-жойлар хусусийлаштирилиб, уларда яшаган фуқароларга жуда арзон нархларда сотилган.
Натижада қисқа вақт ичида миллионлаб оилалар квартира ва уйларнинг тўлақонли мулкдорига айланган.
Хитой тўртинчи ўринда
Хитой 90 фоизлик кўрсаткич билан рейтингда тўртинчи ўринни эгаллаган. Мамлакатда уй-жой эгалари улушининг юқори бўлиши 1990-йилларда амалга оширилган кенг кўламли уй-жой ислоҳотлари билан боғлиқ.
Ўша даврда давлат ўз тасарруфидаги квартираларни уларда яшовчи аҳолига имтиёзли нархларда оммавий равишда сота бошлаган. Бу дастур кўчмас мулк эгалари сонини тез оширган.
Шундан сўнг кўчмас мулк миллионлаб хитойлик оилалар учун асосий актив ва бойлик жамғаришнинг энг муҳим воситасига айланган. Ҳозир ҳам уй-жой бозори Хитой иқтисодиётининг асосий тармоқларидан бири бўлиб қолмоқда.
