Корпоратив интернет-банк узоқ вақт давомида юридик шахсларга хизмат кўрсатишнинг асосий рақамли канали бўлиб, тўловларни амалга ошириш, ҳисобварақларни бошқариш ва ҳужжатлар билан ишлаш имконини таъминлаб келди.
Бироқ сўнгги йилларда бизнеснинг кутишлари сезиларли даражада ўзгарди. Ўзбекистондаги рақамли банкинг бўйича тармоқ тадқиқотлари шуни кўрсатадики, бугунги кунда корпоратив мижоз учун рақобат нафақат банк хизматлари тўплами, балки рақамли мижоз тажрибасининг сифати, хизматларни ривожлантириш тезлиги ва масофадан туриб ишлаш қулайлиги билан ҳам белгиланмоқда. Корпоратив мижоз учун масофавий хизмат кўрсатиш тўловлар, келишувлар ва банк хизматларини олиш жараёнлари амалга ошириладиган кундалик иш муҳитига айланди.
Экспертларнинг баҳолашича, юридик шахсларнинг асосий операцияларининг 70 фоизигача бўлган қисми аллақачон масофадан туриб бажарилиши мумкин. Шу билан бирга, мижозлар банкдан рақамли хизматларни чакана банкинг ва замонавий B2B-сервисларда одатланган тезликда ривожлантиришни кутмоқда.
Масофавий банк хизматлари каналидан корпоратив бизнеснинг рақамли платформасигача
Илгари корпоратив интернет-банк, аввало, операцияларни амалга ошириш канали сифатида қабул қилинар эди. Бугунги кунда унинг роли анча кенгайди. У банкнинг корпоратив бизнесига кириш нуқтасига айланмоқда.
У орқали банк:
— юридик шахслар учун янги маҳсулотларни ишга тушириши;
— мобил сценарийларни ривожлантириши;
— бизнеснинг турли сегментлари учун хизматларни шахсийлаштириши;
— ташқи сервислар ва давлат платформаларини улаши мумкин
Шуни алоҳида таъкидлаш муҳимки, амалдаги корпоратив интернет-банклар ўз вазифаларини бажармай қўйди, деган фикр назарда тутилмаяпти. Кўплаб ечимлар йиллар давомида банклар ва уларнинг мижозлари учун барқарор ишлашни таъминлаб келган ва ҳозир ҳам корпоратив бизнеснинг муҳим қисми бўлиб қолмоқда.
Агар илгари асосий вазифа юридик шахсларга масофавий хизмат кўрсатишни таъминлаш бўлган бўлса, бугунги кунда банклар рақамли ўзгаришлар тезлиги бўйича ҳам рақобатлашмоқда. Корпоратив мижозлар мобил сервислар, янги маҳсулотларни тез ишга тушириш, шахсийлаштирилган хизмат кўрсатиш сценарийлари ҳамда банкни ўз ички тизимлари билан интеграция қилиш имкониятини кутмоқда.
Микрокредитбанк вакиллари таъкидлаганидек:
“Бугунги кунда бизнес банкдан шунчаки тўловларни масофадан туриб амалга ошириш имкониятини эмас, балки молияни бошқариш учун тўлақонли рақамли муҳитни — мобиллик, хизматларнинг юқори тезлиги ва аксарият хизматларни онлайн олиш имкониятини кутмоқда”.
Платформавий ёндашувнинг асосий фарқи — микросервис архитектураси ва API ёндашувидир. Улар платформанинг алоҳида компонентларини мустақил ривожлантириш, янги сервисларни тезроқ жорий этиш, мураккаб қўшимча ишланмалар ҳажмини қисқартириш, интеграцияларни ривожлантириш ва тизимни кенг кўламда қайта қурмасдан рақамли каналларни кенгайтириш имконини беради.
Банк учун бу аниқ натижаларни англатади: маҳсулотларни бозорга тезроқ чиқариш, ўзгаришлар қийматини камайтириш, интеграцияларни тезлаштириш ва корпоратив мижозлар учун янада қулай рақамли тажриба яратиш.
Платформа корпоратив хизмат кўрсатишнинг асосий сценарийларини қамраб олади: тўлов ва валюта операциялари, иш ҳақи лойиҳалари, корпоратив карталар, кредит ва депозит хизматлари, электрон ҳужжат айланиши ҳамда ташқи тизимлар билан интеграция.
Микрокредитбанк тажрибаси
Ўзбекистонда корпоратив рақамли хизмат кўрсатишнинг янги моделига ўтишни бошлаган илк банклардан бири Микрокредитбанк бўлди.
Банк Fido Biznes билан ҳамкорликда юридик шахсларга хизмат кўрсатиш учун янги платформани жорий этишни бошлади.
Банк вакилларининг сўзларига кўра, лойиҳа интерфейснинг навбатдаги янгиланиши сифатида эмас, балки корпоратив бизнесни ривожлантиришга қаратилган стратегик инвестиция сифатида кўриб чиқилган.
“Биз ушбу лойиҳани интерфейсни янгилаш сифатида эмас, балки корпоратив бизнесни ривожлантиришга қаратилган стратегик инвестиция сифатида кўриб чиқдик. Биз учун мижозлар эҳтиёжларига тез мослашиш, янги рақамли маҳсулотларни ишга тушириш ва хизматларнинг узоқ муддатли барқарор ривожланишини таъминлайдиган платформани яратиш муҳим эди”.
Лойиҳанинг асосий вазифаси банкка мижозлар эҳтиёжларига тезроқ мослашиш, янги рақамли маҳсулотларни ишга тушириш, масофавий хизмат кўрсатишни ривожлантириш, ички жараёнлар самарадорлигини ошириш ва рақамли сервисларни кейинчалик кенгайтириш имконини берадиган платформани яратишдан иборат бўлди.
Универсал сценарий ўрнига шахсийлаштириш
Корпоратив мижозлар бир-биридан сезиларли даражада фарқ қилади. Кичик бизнес, ўрта компаниялар, йирик холдинглар ва халқаро компаниялар турли жараёнлар, роллар, лимитлар, келишув йўналишлари ва ҳисобот талабларидан фойдаланади.
Шу сабабли универсал хизмат кўрсатиш сценарийси аста-секин янада мослашувчан моделга ўз ўрнини бўшатмоқда.
Янги платформа фойдаланувчиларнинг роллари ва ваколатларини мослашувчан созлаш, индивидуал мижозларга хизмат кўрсатиш сценарийлари, операцияларни келишиш ва имзолашнинг ихтисослаштирилган жараёнлари, шунингдек, сервисларни корпоратив мижозларнинг турли тоифаларига мослаштириш имконини беради. Бу банкларга универсал хизмат кўрсатиш моделидан воз кечиб, бизнеснинг турли сегментлари хусусиятларини ҳисобга олиш имконини яратади.
Бизнес фаолиятини тўхтатмасдан миграция қилиш
Банклар учун янги платформага ўтишда асосий саволлардан бири нафақат “биз нимага эга бўламиз?”, балки “мижозлар учун хавф туғдирмасдан қандай ўтамиз?” деган масаладир.
Корпоратив банкингда хатонинг қиймати айниқса юқори. Тизим орқали корхоналарнинг тўловлари, иш ҳақи лойиҳалари, етказиб берувчилар билан ҳисоб-китоблар ва бошқа муҳим операциялар амалга оширилади.
Шу сабабли янги платформага ўтиш бошқариладиган тарзда амалга оширилиши керак.
“Рақамли банк платформаси — Бизнес” амалдаги ва янги платформаларни параллел равишда ишлатиш имконияти билан мижозларни босқичма-босқич миграция қилишни назарда тутади. Бу мижозларни сегментлар бўйича ўтказиш, ўтиш сифатини назорат қилиш ҳамда банкнинг жорий жараёнларига сезиларли таъсир кўрсатмасдан операцион хатарларни минималлаштириш имконини беради.
Микрокредитбанк вакиллари таъкидлаганидек:
“Босқичма-босқич миграция мижозларга хизмат кўрсатиш узлуксизлигини таъминлаш ва банкнинг жорий жараёнларига сезиларли таъсир кўрсатмасдан операцион хатарларни минималлаштириш имконини беради”.
Банк томонидан тезкор ҳамкорлик таъминланган тақдирда, платформани базавий тайёрлаш ва жорий этиш бир ой ичида амалга оширилиши мумкин. Шундан сўнг мижозларни янги тизимга изчил ўтказиш бошланади.
Бу бозор учун нимани англатади?
Корпоратив банкинг босқичма-босқич “интернет-банк — операциялар канали” мантиғидан “рақамли платформа — корпоратив бизнесни ривожлантириш асоси” мантиқига ўтмоқда.
Яқин йилларда мавжуд рақамли каналларни шунчаки қўллаб-қувватлаш билан чекланмай, уларни мижозлар ва бозорнинг янги талабларига мувофиқ тез ривожлантира оладиган банклар устунликка эга бўлади.
Шу сабабли корпоратив хизмат кўрсатишнинг замонавий рақамли платформаларига ўтиш масофавий банк хизматларини янгилашнинг навбатдаги босқичи эмас, балки банк корпоратив бизнесини ривожлантириш бўйича узоқ муддатли стратегиянинг бир қисмига айланмоқда.
Реклама ҳуқуқи асосида
