Ўзбекистонлик талаба тажрибаси: Жанубий Корея университетига тўлиқ грант асосида қандай кириш мумкин?
|17:06 / 18.08.20265 66516 мин
Самарқандлик Севинч Алибекова Американинг бир нечта университетига ҳужжат топширди, аммо ҳеч биридан тўлиқ грант ололмади. Шундан сўнг у Сеулдаги Korea University’га ҳужжат топширди ва университетнинг ўзи унга бакалавриатнинг тўрт йили учун 40 минг долларлик тўлиқ стипендия таклиф қилди. Ушбу мақолада у ўқишга кириш учун қандай тайёрлангани, грант олишга нима ёрдам бергани ва Жанубий Кореяда талаба сифатида яшаш қанчага тушиши ҳақида сўзлаб беради.
Нега Жанубий Кореяни танладим?
Korea University мени нафақат тўлиқ стипендияси, балки кучли академик нуфузи ва Global Open Major дастури билан ҳам жалб қилди. Мактабни тугатганимдан кейин қайси мутахассисликни танлашни ҳали тушунмасдим, бу дастур эса бундай қарорни дарҳол қабул қилмаслик имконини беради. Биринчи йилда талабалар умумтаълим фанлари ва корейс тилини ўрганадилар, мутахассисликни эса биринчи курс охирига келиб танлайдилар. Мен айнан шу тарзда Business Administration йўналишига келдим.
Мавжуд мутахассисликлар тилга боғлиқ: инглиз тилида улар камроқ — Business Administration, International Studies, бир нечта муҳандислик ва табиий фанлар йўналишлари. Корейс тилида танлов кенгроқ бўлиб, Computer Science, психология ва бошқа йўналишларни ҳам ўз ичига олади. Тўлиқ рўйхат — дастур сайтида.
Korea University
Қароримга таъсир қилган яна бир омил: Жанубий Корея энг хавфсиз давлатлардан бири ҳисобланади, айниқса қизлар учун. Оилам учун бу университетнинг нуфузи каби муҳим эди.
Ўқишга киришга қандай тайёрландим?
Хорижда ўқишга кириш учун тайёргарликни 9–10-синфлардаёқ бошлаганман. Ота-онам ҳар доим таълимимга катта эътибор беришган, шунинг учун болалигимдан инглиз тилини ўргандим, математика билан шуғулландим, мусиқа мактабини тамомладим ва спорт секцияларига қатнадим.
Хорижий университетга ҳужжат топширишга қатъий қарор қилганимдан сўнг аниқ тайёргарликка эътибор қаратдим: IELTS’га тайёрландим, ҳужжатларни йиғдим ва шу билан бирга волонтёрлик лойиҳалари ҳамда олимпиадалар, жамоат ташаббуслари, тадбирларда иштирок этдим. Кейинчалик айнан шу нарса аризамнинг устунликларидан бири бўлди.
Хорижда фақат аттестатдаги баҳоларгагина қаралмайди. Korea University комиссияси аризани комплекс тарзда кўриб чиқди: мактабдаги баҳолар, инглиз тили даражаси, мотивацион хат ва дарсдан ташқари ютуқлар. SAT сертификати мажбурий эмасди, аммо қўшимча устунлик бериши мумкин эди.
Korea University’га ўқишга кириш учун қуйидаги ҳужжатларни тайёрлаш керак:
Мавзуга оид
● мактаб аттестати ва баҳолар кўрсатилган илова
● IELTS сертификати
● мотивацион хат
● дарсдан ташқари ютуқларни тасдиқловчи ҳужжатлар
● паспорт нусхаси
IELTS’дан неча балл керак?
Университет ариза топшириш учун минимал баллни эълон қилмайди. Аммо биринчи курс охирига келиб тил даражаси иккинчи курсда қайси мутахассисликка тушишингизни белгилайди. Бу ерда учта сценарий бор:
● IELTS 7.0 ва ундан юқори — танланган мутахассисликка тўлиқ кириш имконияти
● IELTS 6.5–7 — мутахассислик берилади, аммо бир семестрда профил фанлар сони чекланади
● IELTS 6.0 ва ундан паст — мутахассисликка кириб бўлмайди, иккинчи курс одатдагидек бошланмайди
Тил имтиҳонига олдиндан тайёрланиш керак, биринчи курс давомида ўзлаштириб олишга умид қилмаслик лозим.
Мотивацион хат
Энг кўп вақтни мотивацион хат ёзиш олди. Айнан шу ерда ўзингизни баҳолар ва сертификатлар орқали эмас, балки инсон сифатида кўрсатишингиз мумкин. Korea University’да мотивацион хат ҳар бири 800 белгидан иборат бўлган учта алоҳида эсседан иборат:
● нима учун айнан шу мутахассисликни танлаганингиз ва қайси фанлар сизга яқинлиги
● маданий ёки бошқа фарқлар туфайли юзага келган қийинчиликларни қандай енгганингиз
● нима учун университет айнан сизни танлаши кераклиги ва ўқишга кирганингиздан кейинги режаларингиз
Бу битта умумий хат эмас, балки учта аниқ жавоб ва ҳар бирига алоҳида тайёрланиш керак. Менимча, айнан кучли мотивацион хат ва дарсдан ташқари ютуқларим тўлиқ грант олишимга ёрдам берди.
Агар бу йўлни яна бир бор босиб ўтганимда, битта мамлакатга эътиборимни қаратган ва бир вақтнинг ўзида бир нечта университетга ҳужжат топширмаган бўлардим. Бир нечта етарлича пухта ишланмаган аризадан кўра, битта кучли ариза яхшироқ. Яна бир нарса: натижа ҳақида камроқ хавотирланган бўлардим, чунки ўзига бўлган ишонч ҳам рол ўйнайди.
Ҳужжатларни қандай топширдим?
Барча ҳужжатларни инглиз тилига таржима қилиш, нотариал тасдиқлатиш ва Жанубий Кореяга қоғоз кўринишида юбориш керак. Бу босқич кутилганидан кўра кўпроқ вақт олади, шунинг учун дедлайндан икки-уч ой олдин бошлаган маъқул.
Ҳужжат топшириш жараёни қуйидагича: аввал oia.korea.ac.kr сайтида рўйхатдан ўтасиз, онлайн аризани тўлдирасиз ва ҳужжатларни юклайсиз. Кейин худди шу ҳужжатлар тўпламини чоп этиб, халқаро почта орқали университетга юбориш керак.
Муддатлар: онлайн ариза август охиригача қабул қилинади, қоғоз ҳужжатлар эса сентябр бошигача етиб бориши керак. Натижалар ноябр охирида эълон қилинади. Аниқ саналар ҳар йили ўзгариб туради — тақвимни oia.korea.ac.kr сайтида кўриш мумкин.
Ҳужжатларни юборганимдан кейин фақат кутиш қолди. Бу мен учун энг ҳаяжонли босқич бўлди: ҳужжатлар университетда эди ва менда натижага таъсир ўтказиш имконияти қолмаганди.
Korea University’га ўқишга кириш қанча туради?
Кўчишимдан олдин ўқишга кириш учун алоҳида бюджет ажратишимга тўғри келди. Харажатлар фақат рўйхатдан ўтиш тўлови билан чекланмади: IELTS имтиҳони, ҳужжатларни таржима қилиш, уларни нотариал тасдиқлатиш ва университетга халқаро почта орқали юбориш учун ҳам тўлов қилиш керак эди.
Жами: ҳужжатларни тайёрлаш ва топширишнинг ўзи 400–650 долларга тушади. Бу суммага виза, авиачипта ва кўчиб боргандан кейинги дастлабки харажатлар кирмайди.
Қандай қилиб тўлиқ грант олдим?
Менга тўлиқ грант ажратилганини университетга қабул қилинганим ҳақидаги хат билан бирга билдим. Грант Korea Universityʼдаги ўқиш харажатларини тўлиқ қоплайди, шунинг учун ўқишга тўлов қилмайман.
Стипендия учун алоҳида ариза топширмадим. Korea University барча хорижлик абитуриентларни грант олиш имконияти бўйича автоматик равишда кўриб чиқади ва кимга молиявий ёрдам беришни мустақил белгилайди.
Грант доимий берилмайди, уни ҳар семестр тасдиқлаб туриш керак. Шартлари: бир семестрда камида 12 кредит тўплаш ва ўртача GPA балли 3,5 дан кам бўлмаслиги керак. Кейинги курслардан бошлаб эса талаблар қатъийлашади: бир семестрда камида 15 кредит тўплаш ва GPA баллини 4,5 дан кам бўлмаган даражада сақлаш талаб этилади. Агар ҳар икки шарт бир вақтнинг ўзида бажарилмаса, молиялаштириш кейинги семестрга узайтирилмайди. Шунинг учун дастлабки йилларда қўшимча ишлашдан кўра, асосий эътиборни ўқишга қаратиш маъқул.
Университет бу қарорни қандай мезонлар асосида қабул қилишини ошкор қилмайди. Менинг тажрибамга кўра, ариза муҳим аҳамиятга эга: мактабдаги баҳолар, инглиз тили даражаси, мотивация хати ва дарсдан ташқари ютуқлар. Шунинг учун фақат IELTSʼдан юқори балл олишнинг ўзи етарли эмас, ўзингизни кучли номзод сифатида кўрсата олиш муҳим.
Тўлиқ грантсиз Business Administration дастурида ўқиш бир семестр учун 7 миллион корейс вони — қарийб 5 минг доллар туради. Бу яшаш, овқатланиш ва кундалик бошқа харажатлардан ташқари йилига тахминан 10 минг доллар дегани.
Жанубий Кореяда талабанинг яшаши қанчага тушади?
Korea University’даги тўлиқ грант фақат ўқиш харажатларини қоплайди. Турар жой, овқатланиш, транспорт, тиббий суғурта ва кундалик харидлар учун харажатларни талаба ўз ҳисобидан қоплайди. Шунинг учун кўчиб боришдан олдин яшаш учун қанча бюджет керак бўлишини олдиндан ҳисоблаб чиқишга ҳаракат қилдим.
Харажат
Тахминий нарх
Тиббий суғурта
ойига $17–58
Ётоқхона
ойига $250–500
Квартира ижараси
ойига $400–900 + депозит
Овқатланиш, транспорт ва шахсий харажатлар
ойига $350–400
Фаол овқатланиш, транспорт ва шахсий харажатлар
ойига $800
Тажрибамга кўра, агар овқат уйда тайёрланса, жамоат транспортидан фойдаланилса ва кўнгилочар тадбирларга кўп пул сарфланмаса, овқатланиш, транспорт ва кундалик бошқа харажатлар учун ойига 350–400 доллар етарли бўлади.
Агар эса кафега тез-тез борилса, мамлакат бўйлаб саёҳат қилинса ва бўш вақт фаол ўтказилса, турар жой харажатларидан ташқари ойлик харажатлар 800 долларга етиши мумкин.
Энг катта харажат — турар жой. Дастлаб кўплаб хорижлик талабалар ётоқхонани танлайди: у квартира ижарасига қараганда арзонроқ ва янги мамлакатдаги ҳаётга тезроқ мослашишга ёрдам беради. Агар квартира ижарага олинса, ойлик ижара ҳақидан ташқари, депозит ва коммунал хизматлар учун ҳам тўлаш керак бўлади.
Талабанинг тахминий бюджети
Яшаш шакли
Ойлик бюджет
Ётоқхона + тежамкор ҳаёт
$600–900
Квартира ижараси + фаол ҳаёт
от $1 200–1 700
Талаба учун қайси бири яхши: ётоқхона ёки квартира?
Жанубий Кореяга эндигина келганимда, ётоқхонани танладим. Ўқишнинг биринчи йили учун бу энг қулай вариант бўлиб чиқди: кампус яқин жойда эди, коммунал хизматлар тўлови нархга киритилган, маиший масалалар ҳақида бош қотиришимга тўғри келмасди.
Бироқ бутун ўқиш давомида ётоқхонада яшашнинг имкони бўлавермайди. Биринчи семестр ёки бир йилдан кейин жой олиш қийинлашади, чунки кўплаб университетлар аввало биринчи курс талабаларини жойлаштиради. Шунинг учун вақт ўтиши билан кўплаб талабалар квартирага кўчиб ўтади.
Ҳозир дугонам билан Korea University бош кампусидан тахминан уч дақиқалик масофада жойлашган квартирада яшаяпмиз. Бундай вариант шахсий макон ва эркинликни кўпроқ беради, аммо қимматроққа тушади. Ойлик ижара ҳақидан ташқари коммунал хизматлар учун ҳам тўлов қилиш керак, кўчиб киришда эса депозит ҳам тўланади.
Ётоқхона ёки квартира
Ётоқхона
Квартира
Коммунал хизматлар
Одатда киритилган бўлади
Алоҳида тўланади
Депозит
Одатда талаб қилинмайди
Кўпинча шарт
Жойлашув
Кампус ҳудудида ёки яқинида
Мустақил танлаш мумкин
Қулайлик
Базавий шароитлар
Шахсий эркинлик кўпроқ
Кимга мос?
Эндигина келганларга
Анчадан бери яшаётганларга
Агар ортга қайтсам, яна ётоқхонадан бошлардим. У янги мамлакатга тезроқ ўрганишимга, бошқа талабалар билан танишишимга ва ўқишга хотиржам мослашишимга ёрдам берди. Кореяда яшаш қандай эканлигини тушуниб олганингиздан кейин квартира излаш ва маиший масалаларни ҳал қилиш анча осон бўлади.
Жанубий Кореядаги таълим Ўзбекистондаги таълимдан нимаси билан фарқ қилади?
Korea Universityʼда семестр учун тайёр дарс жадвалини ҳеч ким бермайди. Фанлар, ўқитувчилар, дарс вақти ва кредитлар миқдорини ўзим танлайман. Таълим шакли ҳам бошқача: маърузалардан ташқари, деярли ҳар бир курсда гуруҳли лойиҳалар, тақдимотлар ва жамоавий топшириқлар бўлади. Дарсларга шунчаки қатнашишнинг ўзи етарли эмас — фаол иштирок этиш ва жамоада ишлаш керак.
Баҳолаш тизимида нафақат имтиҳонлар, балки давомат, уй вазифалари, дарслардаги фаоллик ва семестр давомида бажарилган лойиҳалар ҳам ҳисобга олинади. Ўқитувчилар хорижлик талабаларга ҳам маҳаллий талабалар каби муносабатда бўлишади ва доимо ёрдам беришга тайёр.
Ҳар бир талаба дарс жадвалини ўзи шакллантиргани учун гуруҳдошлар таркиби ҳар семестрда ўзгариб туради — ўқиш давомида турли мамлакатлардан келган кўплаб инсонлар билан танишишга улгурасиз.
Ўқиш нимаси билан фарқ қилади?
Ўзбекистон
Жанубий Корея
Тайёр дарс жадвали
Талаба фанлар, ўқитувчилар ва дарс вақтларини мустақил равишда танлайди
Асосий эътибор маърузалар ва имтиҳонларга қаратилади
Таълимнинг катта қисми лойиҳалар, тақдимотлар ва жамоавий ишлар орқали олиб борилади
Якуний баҳо имтиҳон натижасига боғлиқ
Семестр давомида давомат, уй вазифалари, лойиҳалар ва дарслардаги фаоллик баҳоланади
Жанубий Кореяда хорижлик талабалар расмий равишда ишлашлари мумкин, аммо бунинг учун университет ва иммиграция хизмати рухсатини олиш, шунингдек, ишлаш соати бўйича белгиланган чекловларга риоя қилиш керак.
Корейс тилини билмасдан иш топиш осонмас. Ўқиш учун инглиз тили етарли, лекин талабалар учун мўлжалланган иш ўринларининг аксарияти — кафе, дўкон ва хизмат кўрсатиш соҳаларида ҳеч бўлмаганда бошланғич даражада корейс тилини билиш талаб қилинади.
Мен дастлабки йилларда асосий эътиборни ўқишга қаратишни тавсия қилган бўлардим. Грантни сақлаб қолиш учун GPA камида 3,5 бўлиши ва бир семестрда камида 12 кредит тўплаш талаб этилади — иш ўқишга халақит бермаслиги керак. Аввало ўқиш ва янги ҳаётга мослашиб олиш, кейин эса пул топиш ҳақида ўйлаган маъқул.
Мени энг кўп ҳайратга солган нарсалар
Кампусда нафақат кутубхоналар ва кафелар бор. Биринчи ҳафтанинг ўзидаёқ дарслар орасида ухлаш мумкин бўлган хоналар, филм томоша қилиш ва мусиқа тинглаш учун алоҳида хоналар борлигини билдим. Университет шундай ташкил этилганки, талаба бутун кунни кампусда ўтказиши ва бирор жойга боришга эҳтиёж сезмаслиги мумкин.
Талабалик ҳаёти мен кутганимдан мазмунлироқ бўлиб чиқди. Ҳар баҳорда катта фестивал ўтказилади, унда машҳур корейс санъаткорлари чиқиш қилади, талабалар учн кириш бепул ёки деярли бепул. Йилнинг яна бир муҳим воқеаси — Korea University ва Yonsei University ўртасидаги рақобат: бир неча кун давомида кампус ҳақиқий байрамга айланади, минглаб талабалар ўз жамоаларини қўллаб-қувватлайди ва университет қўшиқларини куйлайди. Университетлар ўртасидаги мусобақалар бунчалик катта миқёсда бўлиши мумкинлигини тасаввур ҳам қилмагандим.
Биринчи семестрда ҳар бир хорижлик талабага ментор бириктирилади. У ўқиш, кампус ва кундалик масалаларда ёрдам беради. Бу мен учун дастлабки ойларни анча осонлаштирди: ҳамма нарсани ўзим тушунишга ҳаракат қилиш ўрнига шунчаки сўрашим мумкин эди.
Жамоат транспорти алоҳида таассурот қолдирди. Корея бўйлаб метро ва автобусларда ҳаракатланиш жуда қулай. Қишда бекатларда иситкичлар, ёзда эса кондиционерлар ишлайди. Бу ерда ҳамма нарса қанчалик пухта ўйланганига ҳайрон қоласиз.
Ўқишга кириш ҳақида ўйлаётганлар учун маслаҳатлар
Агар Кореяда ўқиш ҳақида ўйлаётган бўлсангиз, менинг маслаҳатларим қуйидагилар:
1. Тайёргарликни имкон қадар эртароқ бошланг. Инглиз тили, баҳолар ва дарсдан ташқари фаолиятлар билан қанча эрта шуғуллансангиз, аризангиз шунчалик кучли бўлади.
2. Овқат тайёрлашни ўрганинг. Бу кутилмаган маслаҳатдек туюлиши мумкин, лекин мустақил овқат тайёрлаш пулни тежайди ва дастлабки ойларда кафеларга боғланиб қолмасликка ёрдам беради.
3. Келганингиздан кейин дарҳол корейс тилида гапиришни бошланг, хатолар билан бўлса ҳам. Мен шундай қилганман ва бу менга мослашиш, дўстлар орттириш ҳамда ўзимни анча тезроқ ишончли ҳис қилишимга ёрдам берди.
4. Кореяда ўқишга янги тажрибаларга очиқ ва бошқа маданиятни қандай бўлса шундайлигича қабул қилишга тайёр бўлганлар бориши керак. Ҳамма нарсани ўз юрти билан таққослайдиган ва ўз қулайлик доирасидан чиқишни истамайдиганларга қийин бўлади. Корея ва Ўзбекистон жуда фарқли ва айнан шу жиҳат унинг энг катта афзалликларидан бири.
Korea University’да Ўзбекистондан борган талабалар кўпроқ бўлишини жуда истардим. Йилдан-йилга уларнинг сони ортиб бораётгани жуда қувонарли. Айниқса, сифатли таълим олиш ва ўзини ривожлантиришга интилаётган ўзбек қизларини кўпроқ кўриш жуда ёқимли бўларди.
