14 mart kuni Xalqaro Press klubda to‘y, maraka marosimlari mavzusiga doir navbatdagi sessiya bo‘lib o‘tdi. Unda bir asr avval jadidlar ham omma fikrini mazkur muammoga qaratishga uringani, bugungi kunda bu muammo yanada dolzarb tus olgani xususida fikrlar aytildi.
Spikerlar hamda moderator Sherzodxon Qudratxo‘jayev ham o‘z fikrlari bilan o‘rtoqlashib, muammo yechimini topishga urinishdi. Ayniqsa, Shayxontohur tumani bosh imom-xatibi Odilxon Ismoilovning Islom dinida isrofgarchilik qoralanishi, uning oqibatlari, isrof qiluvchilarni Alloh ham sevmasligi, ya'ni isrof qiluvchilar halok qilinishi haqida Qur'oni karimdan oyatlar bilan asoslagan fikri ta'sirchan chiqdi.
Unda ishtirok etgan barcha, dabdababozlik, kibr-riyo, kimo‘zarga aylanib qolayotgan to‘ylarni ixchamlashtirish borasida o‘z fikrlarini, takliflarini ilgari surdi. Xalq taqiqqa o‘rganib qolgan ekan, to‘ylarni ixchamlashtirish, to‘kin-sochin to‘y o‘tkazishni taqiqlash maqsadga muvofiq ekani, bu ish yuqoridan boshlanayotgani to‘g‘ri bo‘layotgani, Senat tomonidan ishlab chiqilayotgan Nizom ayni muddao bo‘lishini ta'kidlandi.
Men shu o‘rinda, XPKda aytolmagan (imkon va vaqt bo‘lmadi) mulohazalarimni aytishga qaror qildim. Albatta, sessiyada jaranglagan barcha fikrlarni e'tirof etish joiz. Ularning barchasi muammoni ijobiy tomondan hal etishga qaratilgan. Spikerlar va so‘z imkoni berilganlar muammoning sababini topishga harakat qilishdi. To‘y-hashamga o‘zimiz sababchi ekanimiz yoki masala tarbiyada ekani va boshqa jihatlarga e'tibor qaratildi. Ammo ayni o‘sha muammolarning asosiy negizini aytishga, nazdimda ko‘pchilik e'tibor bermadi, aytmoqchi bo‘lganlarda jur'at yetishmadi.
Birinchidan, barchamizga yaxshi ma'lumki, ko‘p millatli O‘zbekiston aholisining aksariyati Islom diniga e'tiqod qiluvchilar, musulmonlardir. Qolaversa, o‘zbek ota-onasi borki, farzandining kamolini ko‘rgisi, yaxshi joy bilan quda-anda bo‘lib, chiroyli to‘y bergisi keladi. Ammo ayni shu orzu-havas masalasida haddan oshmaslik, isrof qilmaslik borasida aynan o‘zlari e'tiqod qiluvchi muqaddas dinlari nima deyishini yaxshi anglamasliklari yoki bilmasliklari sababli biz hozirda to‘y-marosimlarni ixchamlashtirish muammosini davlat siyosati darajasida muhokama qilmoqdamiz.
«Tarbiya biz uchun yo hayot — yo mamot, yo najot — yo halokat, yo saodat — yo falokat masalasidir», degan edi Abdulla Avloniy. Afsuslar bo‘lsinki, dunyo davlatlari, boshqa mamlakatlar texnologik taraqqiyotga erishgan bugungi kunda, biz hamon 100 yil avvalgi muammo, tarbiya masalasini aniq yo‘lga qo‘ya olmaganimiz tufayli, 100 yil avvalgi muammoni kun tartibiga chiqarmoqdamiz. Shuni ta'kidlashni istardimki, nazdimda, bugungi kunda taqsimlanganidek, tarbiyaning diniy-dunyoviyligi bo‘lmaydi. Aksincha, ikkisini, ya'ni diniy va dunyoviy ta'limni muvofiqlashtirish hamda birlashtirish orqali yuksak natijalarga erishish mumkin bo‘ladi. Buni aynan bizning yurtimizdan, Islom diyorlaridan chiqqan, dunyo fanining tamal toshini qo‘ygan olimu fuzalolarimiz isbotlab bo‘lishgan.
