Yevroosiyo va Rossiya bo‘yicha amerikalik ekspert Stiven Frederik Starr Markaziy Osiyo va Afg‘oniston o‘rtasidagi munosabatlar hamda O‘zbekiston prezidentining tinchlikparvar tashabbusi haqidagi fikrlari bilan bo‘lishdi. UzReport'da amerikalik tahlilchi bilan shu mavzudagi qiziq intervyu taqdim etildi.
Ekspert Afg‘onistondagi muammolar favqulodda og‘ir ekanini tan olish kerakligini qayd etdi. "Biroq faqat derazadan qaragan bilan ish bitmaydi, bu xavfli va muvaffaqiyatsiz. Oldinga qarash kerak. Mening fikrimcha, prezidentingiz Shavkat Mirziyoyevning tashabbusi - Janubga murojaat - bugungi jahon sahnidagi eng asosiy qadamlardan biridir", - deydi u va nima uchun shunday ekaniga izoh beradi.
1. Suv. Sizning mintaqangizda suv juda muhim ahamiyatga ega. Afg‘oniston ham suvga doir barcha muhokamalarda ishtirok etishi zarur.
2. Transport. Yangi temir yo‘l yo‘nalishingiz Afg‘oniston hukumati uchun juda muhim, albatta.
Gap shundaki, O‘zbekiston Afg‘onistonning iqtisodiy rivojlanishida muhim rol o‘ynay oladi. Mozori Sharifni olaylik. Bugun bu juda jonli shahar. Shahar boshqa mamlakatlar poytaxtlari bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqada. Bu mo‘'jiza. U yerda sizlarni o‘ziga birodar hisoblovchi iste'dodli ishbilarmonlar bor. Bu nafaqat O‘zbekiston, balki butun Markaziy Osiyo uchun katta yo‘nalishdir.
Men Qozog‘istonda juda ko‘p afg‘onlarning ta'lim olayotganini zavq bilan kuzataman. Qirg‘izlar hali bu yo‘nalishda o‘z imkoniyatlarini izlashmoqda. Turkmanlarning ulkan loyihasi ham muayyan vaqt ichida amalga oshadi, ya'ni shu kungacha mintaqadagi har bir mamlakat "bir qo‘shiqni alohida kuylagan". Endi esa O‘zbekistonning tashabbusi bilan "bu qo‘shiqni har biringiz alohida emas, mintaqa bilan jo‘r bo‘lib kuylayapsiz". Bu katta "plyus"!
- Tez orada Toshkent Afg‘oniston muammolari bo‘yicha muhokamalar maydoni sifatida ishtirok etadi. O‘zbekiston prezidentining ushbu tashabbusini qanday baholaysiz?
- Ijobiy! Bu hamma uchun foydali. Bu tashabbus ijobiy va ehtimol, amaliy qadamlarga olib kelishi shubhasiz. Eng asosiysi, bu koferentsiyani Markaziy Osiyoning o‘zi to‘pladi. Tashabbus aynan sizning prezidentingizdan chiqishi favqulodda muhim ahamiyatga ega. Bu "Biz mintaqaviy muammolarni o‘zimiz hal qila olamiz", degan mazmundagi tashabbus. Katta hukumatlarga yordam so‘rab murojaat qilishga hojat yo‘q. Markaziy Osiyo o‘z yuzi, o‘zining iste'dodli kishilari, o‘z tarixi va qiziqishlariga ega. Bularning bari ana shu konferensiyada o‘z aksini topishiga ishonaman. Men bu loyihaga chuqur hurmat bilan qarayman. Bu faqat Afg‘oniston uchun emas, butun Markaziy Osiyo uchun ham juda zarur loyiha.
