Hozirda telefonni odatiy buyum sifatida qabul qilamiz va u orqali istalgan mavzuda suhbatlaşamiz. Biroq telefon suhbatidagi ilk sözimiz deyarli “allo” böladi. U qayerdan kelib çiqqan va nimani anglatadi?
Telefon hayotimizga endigina joriy etilayotgan vaqtda yangilikdan foydalanadigan har bir odam aniq reglamentga amal qilişi lozim edi. Uzoq vaqt davomida telefon işbilarmon va ta'sirga ega şaxslar uçun iş instrumenti bölgan. Şuning uçun har bir suhbat ilmiy kaşfiyotni uluğlovçi hodisa edi.
Aleksandr Bell telefon kaşfiyotçisi sanaladi, biroq bu apparatning mukammallaşuvi va ommalaşuviga amerikalik kaşfiyotçi Tomas Edison katta hissa qöşdi. Aynan u yer şarining yarmida telefondagi suhbat boşlanadigan sözni ança oldin aniqlab berdi.
1877 yilning avgustida Tomas Edison yirik telegraf kompaniyalaridan birining prezidenti bilan yozişmalarni amalga oşirardi. Ovoz signallarini yetkaziş va qabul qiliş uçun qurilma yordamidagi muzokaralarni reglamentlaş asosiy mavzulardan biriga aylandi. Suhbatlarni boşlaş uçun Edison “hullo” sözini taklif qildi. Telefon kaşfiyotçisi Aleksandr Bell esa “ahou” (ikki kema jamoasi suvda körişganida ingliz tilida bir-biri bilan “dengizça” salomlaşiş)dan foydalanişni tarğib qilardi. Körib turibmizki, birinçi variant omma orasida keng tarqaldi. Bundan çiqdiki, “allo” “hullo”ning rusça talaffuzdagi şakli.
Bu qiziq: hamma mamlakatlarda ham “hullo” urfga aylanmadi. Masalan, Yaponiyada trubka kötarilganda “Mosi mosi” (“gapiryapman-gapiryapman”), Gretsiyada “Parakalo” (“iltimos qilaman”), Ispaniyada “diga” (“gapiring”) deyişadi.
