Britaniya geologiya xizmati va Şotlandiyadagi Dandi universiteti olimlari 1,5 ming yil muqaddam Şetland orollariga yopirilgan yirik tölqin izlarini aniqlaşdi. Bu haqda BBC News xabar qilmoqda.
Bunga qadar geologlarga Sturegga - hozirgi Norvegiyadan şimoli-ğarbda sakkiz ming yil muqaddam suv ostida sodir bölgan falokatli hodisa - köçki tufayli çaqirilgan qadimiy sunamilar seriyasining bittasi haqida ma'lum. Qit'a şelfining qulagan qismi hajmi 3500 kub kilometrni, çökkan tub uzunligi esa - 290 kilometrni taşkil etgan. 20 metrlik tölqin Britaniya orollariga 80 km kirib bordi. Geologlarning fikriga köra, yer köçkisiga sönggi muzlik davrida hosil bölgan jinslarning beqarorligi sabab edi.
Yangi işda olimlar Şetland orollarining turli uçastkalaridan olingan toğ jinslari asosiy namunalarini tahlil qildilar, ularning ba'zilari dengiz sathidan 13 metr balandlikda bölgan. Mutaxassislar sönggi bir yarim yil davomida yiğilib qolgan, qalinligi yetti santimetr bölgan tuproq qatlamini, uning tagidan nisbatan qalinroq qatlamni (35 sm) topişdi. Tadqiqot natijalari şuni körsatdiki, tuproq qatlamlari deyarli bir zumda hosil bölgan, bu ulkan tölqin bilan izohlanadi.
Olimlarning taxminiça, bu sunami ham suv osti köçkisi natijasida paydo bölgan, biroq falokat sodir bölgan joy hali ham aniqlanmagan. Mutaxassislar uning manbasini aniqlaş uçun uç ölçovli tölqin modeli yaratişni rejalaştirmoqdalar. Şu bilan birga, Sturegga kabi tabiiy ofat yuz ming yilda bir martadan köproq sodir bölişi mumkinligi, bu muzlik davrlari bilan boğliq emasligi ma'lum böldi.
