8 noyabr kuni «O‘zekspomarkaz»da yangi tug‘ilgan chaqaloqlarning oldini olish mumkin bo‘lgan o‘limini kamaytirish va ularni parvarish qilish sifatini yaxshilash bo‘yicha milliy konsultatsiya bo‘lib o‘tdi.
Unda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi, davlat va nodavlat tashkilotlari, xalqaro ekspertlar, O‘zbekistonning barcha viloyatlaridan kelgan sog‘liqni saqlash tizimi mutaxassislari va YUNISEFning O‘zbekistondagi vakolatxonasi rahbari ishtirok etdi.
BMTning bolalar o‘limi haqidagi global hisobotiga ko‘ra, dunyo miqyosida bolalarning tirik qolishida sezilarli muvaffaqiyatga erishilgan. Biroq hisobotda aytilishicha, so‘nggi yillardagi yutuqlarga qaramay, faqatgina 2017 yilning o‘zida 5,4 million nafar bola besh yoshga to‘lmasdan nobud bo‘lgan. Ulardan 2,5 million nafari bir yildan ortiq yashamagan.
«Kun.uz» muxbiri xabar berishicha, O‘zbekistonda 5 yoshga to‘lmasdan vafot etgan bolalar o‘limining 57 foizini neonatal davrda (hayotining dastlabki 28 kuni ichida) sodir bo‘lgan. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarning dastlabki 28 kuni davomida nobud bo‘lishining asosiy sabablari - har xil infeksiyalarga chalinishi, tug‘ilishidagi nuqsonlar va immunitet pastligi deb topilgan.
«Ruhiyat tushkunligi tanadagi modda almashinuvini izdan chiqaradi. Kamqonlik, charchoq, ishtaha yo‘qligi, miyadagi tushkun fikrlar uyqusizlikka ham olib keladi. Qaynonalar avlod davomchilari sog‘lom bo‘lishini ta'minlash uchun kelinini ruhan qo‘llab-quvvatlashi kerakligini tushunib yetishi kerak. Shunday zamon kelib bo‘ldi. Sog‘ ruhiyat - sog‘lom bola, sog‘ miya ekanligini oila boshi bo‘lgan er ham, qaynona ham, qaynsingil ham tushunib yetishi kerak. Kelin bu malika. Kelinni avlod davomchisini tug‘ib bergani uchun ham e'zozlash, hurmatini joyiga qo‘yish kerakligi millat madaniyatidir», – deydi psixolog Zebiniso Ahmedova.
Turli tadqiqotlarning natijalariga ko‘ra, onalar, yangi tug‘ilgan chaqaloqlar va bolalar o‘limining oldini olishga sarflangan har bir dollar, vaqti kelib, sarmoyani ko‘paytirib qaytarar ekan. Bolalarning salomatligiga sarmoya qilish kambag‘allikni kamaytiradi hamda iqtisodiy samaradorlik va o‘sishni ta'minlaydi.
