O‘tgan haftada OAVda O‘zbekiston Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligidagilar shu vaqtgacha «soya»da bo‘lib kelgan ustachilik, mardikorchilik, kirakashlik, uy xizmatlari va shunga o‘xshash faoliyat turlariga patent joriy etish rejalashtirayotgani, patent narxi bir yilga eng kam ish haqining 4,5 barobari (912 285 so‘m) miqdorida bo‘lishi kutilayotgani haqida xabar tarqaldi.
Ko‘p o‘tmay vazirlik OAVlarda xususiy kirakashlik, kunbay haq to‘lanadigan ishlar va xususiy yollanib ishlaydigan ta'mirlash-qurilish ishlari kabi faoliyat turlari uchun patent kiritilishi rejalashtirilayotgani haqida paydo bo‘lgan xabarlar haqiqatga to‘g‘ri kelmasligini ma'lum qildi.
Vazirlik bayonotida «ko‘rsatib o‘tilgan mehnat faoliyat turlariga patent joriy etilishi bugungi kunda qonuniy tashabbus hisoblanmaydi va bironta rasmiy hujjatda mavjud emas», – deb aytiladi. Ammo keyingi satrlardayoq «Ayni paytda ushbu masala muhokama etilmoqda va O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi doirasida o‘rganib chiqilmoqda», – deb ham yozilgan. Davomida «Qishloq joylaridagi norasmiy bandlik odatga ko‘ra, dunyoning ko‘plab mamlakatlarida eng keng tarqalgan muammolardan biri sanaladi», – deya qo‘shimcha qilinadi.
Bandlik muammomi?
Shu o‘rinda birinchi savol tug‘iladi – bandlik muammomi?
Iqtisodiy-ijtimoiy voqeligimiz millionlab hamyurtlarimizni «o‘z kunini o‘zi ko‘rish»ga, xususan, vazirlik tilga olayotgan tirikchilik turlari bilan shug‘ullanishga undab kelyapti. Boshqa bir necha million kishi esa uzoq yurtlarda mardikor bo‘lishga majbur. Bu esa qishloqlarimizda otasiz o‘sayotgan bolalar, ersiz kun kechirayotgan ayollar, oilasidan uzoqda ma'nan ezilib, «gastarbayter» maqomini ko‘tarib yurgan yigitlar va boshqa cheki yo‘q ijtimoiy, ma'naviy, psixologik muammolar zanjirining onasidir. Mazkur og‘riqli tafsilotlar mamlakatimizda, xususan o‘sha — Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi so‘z ochgan qishloqlarimizda bitta bo‘lsa ham daromad manbaini qadrlamoqni taqozo qiladi. Holat shunaqa.
Vazirlik bayonotiga yana qaytamiz: «Bu turdagi patentni olish faqatgina ixtiyoriy tarzda amalga oshirilgan bo‘lar edi», – deyilgan.
Shu o‘rinda ikkinchi savol...
Ixtiyoriymi yo ixtiyoriy-majburiy?
