Ilmiy kadrlarning akademik harakatchanligi dasturi shakllantiriladi
|14:39 / 28.02.20195 10012 min
Foto: Getty ImagesFoto: Getty Images
Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portalida “Ilmiy kadrlarning akademik harakatchanligi dasturini shakllantirish, amalga oshirish, moliyalashtirish va monitoring qilish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi hujjat loyihasi joylashtirildi.
Ilmiy kadrlarning akademik harakatchanligi dasturini shakllantirish, amalga oshirish, moliyalashtirish va monitoring qilish tartibi to‘g‘risidagi nizomga ko‘ra, akademik harakatchanlik mamlakatda yosh olimlar, iqtidorli yoshlarni ilm-fanga keng jalb qilish, ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, ularni davlat tomonidan yanada qo‘llab-quvvatlash, respublikada mavjud noyob ilmiy obektlar, ilmiy laboratoriyalar va tajriba-konstruktorlik byurolaridan samarali va oqilona foydalanishini ta'minlash maqsadida ishlab chiqiladi.
Akademik harakatchanlik dasturi – OTM va ITMda ilmiy-tadqiqot faoliyati bilan shug‘ullanayotgan, 40 yoshgacha bo‘lgan professor-o‘qituvchilar, ilmiy xodimlar, doktorantlar, mustaqil izlanuvchilar va magistr talabalari ilmiy laboratoriya va tajriba-konstruktorlik ishlari ilmiy, ilmiy-texnik loyihalari majmuini tashkil etadi.
O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi har yili ilmiy kadrlarning davlat budjeti mablag‘lari hisobidan bazaviy moliyalashtiriladigan vazirlik va idoralarning OTM va ITMlarida, davlat va davlat ulushi 50 foizdan ko‘p bo‘lgan korxonalarda, ilmiy asbob-uskunalardan jamoaviy foydalanish markazlarida, mavjud zamonaviy ilmiy laboratoriyalar, tajriba-konstruktorlik byurolari hamda noyob ilmiy obektlardan foydalangan holda ilmiy-tadqiqot ishlarini o‘tkazishga ko‘maklashish maqsadida akademik harakatchanlik dasturi doirasida loyihalar tanlovini o‘tkazadi.
Innovatsiya vazirligi akademik harakatchanlik dasturi doirasida ilmiy kadrlarning ilmiy-tadqiqot olib borishi mumkin bo‘lgan noyob ilmiy obektlar, ilmiy asbob-uskunalardan jamoaviy foydalanish markazlari, ilmiy laboratoriyalar va tajriba-konstruktorlik byurolari mavjud tashkilotlar to‘g‘risidagi ma'lumotlar bazasini shakllantirib boradi.
Tashkilotlar har yili 1 iyunga qadar o‘z balansidagi noyob ilmiy obektlari, ilmiy asbob-uskunalar, ilmiy laboratoriyalar va tajriba-konstruktorlik byurolari to‘g‘risidagi ma'lumotlarni Innovatsiya vazirligiga taqdim etib boradi.
OTM va ITM akademik harakatchanlik dasturi doirasida ilmiy tadqiqotlar o‘tkaziladigan tashkilotlar ro‘yxatini shakllantirish uchun o‘z takliflarini Innovatsiya vazirligiga taqdim etishi mumkin.
Mavzuga oid
Innovatsiya vazirligi balansida noyob ilmiy obektlar, ilmiy asbob-uskunalardan jamoaviy foydalanish markazlari, ilmiy laboratoriyalar va tajriba-konstruktorlik byurolari mavjud tashkilotlar bilan ularning moliyaviy-xo‘jalik faoliyatiga ma'muriy aralashmasdan turib, ilmiy-texnikaviy hamkorlik to‘g‘risida Kelishuv imzolaydi.
Kelishuvga erishilgan tashkilotlar Innovatsiya vazirligining noyob ilmiy obektlar, ilmiy asbob-uskunalardan jamoaviy foydalanish markazlari, ilmiy laboratoriyalar va tajriba-konstruktorlik byurolari ma'lumotlar bazasiga kiritiladi.
Innovatsiya vazirligi har yili 1 sentyabrdan 1 oktyabrga qadar keyingi moliyaviy yil uchun akademik harakatchanlik dasturini shakllantirish uchun tanlov e'lon qiladi.
Tanlovni o‘tkazish haqidagi e'londa quyidagi ma'lumotlar bo‘lishi zarur:
tanlovni o‘tkazish muddatlari;
tanlov ishtirokchilariga qo‘yiladigan talablar;
zarur hujjatlar ro‘yxati;
bog‘lanish uchun telefon va elektron manzillar.
Tanlovda respublika OTM va ITMda ilmiy-tadqiqot bilan shug‘ullanayotgan ilmiy kadrlar o‘z loyihalari bilan ishtirok etishlari mumkin.
Bir ilmiy-tadqiqot ishlari doirasida bir guruh ilmiy kadrlar (ilmiy jamoa) tomonidan olib borilayotgan loyiha bo‘yicha OTM va ITMning ilmiy yoki ilmiy-texnik kengash tavsiyasiga asosan ilmiy jamoa ham ishtirok etishi mumkin.
Nomzodlar tanlovda ishtirok etish uchun faoliyat ko‘rsatayotgan OTM va ITMning yo‘llanma xati orqali ilmiy-tadqiqot ishi bo‘yicha loyiha taqdim etadi.
Loyihada quyidagilar nazarda tutilgan bo‘lishi lozim:
ilmiy-tadqiqot ishining mavzusi, dolzarbligi;
ilmiy-tadqiqot ishining, obekti, predmeti, maqsad va vazifalari, kutilayotgan ilmiy natijalar;
ilmiy kadrning nashr etilgan ilmiy ishlari ro‘yxati;
ilmiy-tadqiqot olib borish nazarda tutilayotgan tashkilot;
ilmiy laboratoriya yoki tajriba-kontruktorlik byurolarida ilmiy-tadqiqot olib borishning zaruriyati, muddati va kerakli uskuna, material va reaktivlar;
qabul qiluvchi tashkilot bilan kelishilgan, loyihani amalga oshirish kalendar rejasi.
Ilmiy kadrlarning ilmiy-tadqiqot mavzulari OTM va ITMning ilmiy yoki ilmiy-texnik kengashlari tomonidan tasdiqlangan bo‘lishi lozim.
Nashr etilgan ilmiy ishlari ro‘yxati ilmiy kadrning asosiy ish joyi ilmiy kotibi tomonidan tasdiqlanadi.
Loyiha davlat ilmiy-texnik dasturlari doirasida shakllantiriladigan loyihalarga qo‘yilgan talablar asosida tayyorlanadi.
Loyihaga ilmiy kadrlarning ma'lumotnoma-obektivkasi (anketa), fuqarolik pasportining nusxasi ilova qilinadi.
Loyiha OTM yoki ITM rahbarining rasmiy kuzatuv xati orqali elektron tarzda Innovatsiya vazirligiga yuboriladi. Loyihani elektron tarzda qabul qilish tartibi vazirlik rasmiy veb-saytida joylashtiriladi.
Tanlov quyidagi to‘rtta bosqichda amalga oshiriladi:
1-bosqich, loyiha hujjatlarini qabul qilish, tanlov e'lon qilingan kundan boshlab bir oy;
2-bosqich, loyiha hujjatlarini Innovatsiya vazirligining tarkibiy bo‘linmalari tomonidan dastlabki ilmiy-texnik va moliyaviy-iqtisodiy ekspertizadan o‘tkazish, hujjat qabul qilish to‘xtatilgan kundan boshlab 15 kun;
3-bosqich, loyiha hujjatlarining Innovatsiya vazirligi Maxsus ekspert guruhi tomonidan o‘rganish va xulosa tayyorlash, dastlabki ilmiy-texnik va moliyaviy-iqtisodiy ekspertiza tugagan kundan boshlab 15 kun;
4-bosqich, loyihaning Innovatsiya vazirligi Hay'at yig‘ilishi majlisida ko‘rib chiqilishi va g‘oliblarning aniqlash, Innovatsiya vazirligi Maxsus ekspert guruhi xulosasi olingan kundan boshlab 15 kun davomida.
Loyiha hujjatlarini Innovatsiya vazirligi Maxsus ekspert guruhi tomonidan o‘rganish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2015 yil 5 iyulda 3036-son bilan ro‘yxatdan o‘tgan “Yosh olimlarni yetakchi xorijiy ilmiy tashkilotlarda (markazlar, universitetlar va boshqalar), shu jumladan ilmiy laboratoriyalarni jihozlash uchun sotib olinadigan yuqori texnologik asbob-uskunalarda ishlash metodikasini o‘zlashtirish uchun qisqa muddatli ilmiy stajirovkalarga yuborish maqsadida ularni tanlov asosida saralash tartibi to‘g‘risidagi Nizom”ga muvofiq amalga oshiriladi.
Tanlovga loyiha hujjatlarini taqdim etish muddati tugagandan so‘ng taqdim etilgan loyihalar ko‘rib chiqilmaydi.
Loyiha tanlovi quyidagi mezonlar asosida baholanadi:
ilmiy tadqiqot mavzusining mamlakat fan va texnologiyalarini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlariga mosligi;
ilmiy tadqiqot mavzusining yangiligi va dolzarbligi;
noyob ilmiy obektlar, ilmiy laboratoriya va tajriba-konstruktorlik byurolarida o‘tkaziladigan tajribalardan kutilayotgan natijalarning ilmiy samaradorligi;
ilmiy kadrning ilmiy salohiyati.
Tanlovda g‘olib deb topilgan loyihalar bo‘yicha ilmiy kadrlarning akademik harakatchanligi dasturi shakllantiriladi va Innovatsiya vazirligi Hay'at yig‘ilishi qarori bilan tasdiqlanadi.
Tanlov g‘oliblari birinchi dekabrda internet nashrlari va Innovatsiya vazirligi rasmiy veb-saytida e'lon qilinadi. Tanlov g‘olibiga sertifikat beriladi.
Loyiha bajarilishining umumiy muddati ilmiy kadrning ilmiy stajirovkasi muddatini hisobga olgan holda jami bir yildan oshmasligi lozim.
Qabul qiluvchi tashkilot majburiyatlari:
ilmiy kadrga loyihani amalga oshirish uchun kerakli shart-sharoitlarni yaratish;
ilmiy kadrga loyihani amalga oshirish davomida ilmiy maslahatchi tayinlash;
noyob ilmiy obektlar, ilmiy labaratoriya va tajriba-konstruktorlik byurolarining ilmiy asbob-uskunalaridan foydalanish uchun mutaxassis biriktirish;
loyiha doirasida dala yoki sanoat tajribalarini o‘tkazishga ko‘maklashish.
mavjud axborot resurs bazalaridan, kutubxonalar va ilmiy fondidan foydalanish imkoniyatini yaratish;
ilmiy-tadqiqot ishlari natijalarini tahlil qilish va hisobotlar tayyorlashda ko‘maklashish;
tegishli kafedralarda (bo‘lim) loyihani olib borilishi yuzasidan ilmiy kadr hisobotlarni ko‘rib chiqish va zarur yo‘llanmalar berib borishdan iborat.
Qabul qiluvchi tashkilot tomonidan tayinlangan ilmiy maslahatchining vazifalari bo‘lib quyidagilar hisoblanadi:
ilmiy kadr bilan birgalikda loyihani amalga oshirish kalendar ish rejasini ishlab chiqish va uni o‘z vaqtida amalga oshirilishini nazorat qilish;
ilmiy kadrga ilmiy-tadqiqot ishini olib borishi uchun zarur bo‘lgan maslahatlar berib borish;
loyihani amalga oshirish jarayonlari qayd etilgan jurnalni tasdiqlab borish.
Ilmiy kadrning majburiyatlari:
qabul qiluvchi tashkilot ichki mehnat tartibi va texnika xavfsizligi qoidalariga rioya qilish;
qabul qiluvchi tashkilotning moddiy-texnik bazasidan oqilona va samarali foydalanish;
loyihani amalga oshirish jarayonlarini qabul qiluvchi tashkilot tomonidan tasdiqlangan va muhrlangan jurnalda qayd etib borish;
ilmiy-tadqiqot natijalari asosida kamida bitta ilmiy maqolani nufuzli xorijiy (imkon qadar impakt faktorga ega bo‘lgan) jurnallarda chop etish;
ilmiy maslahatchining ko‘rsatmalariga qat'iy amal qilish va kafedra (bo‘lim) yig‘ilishlarida bajarilgan ishlar to‘g‘risida hisobot berib borish.
Ilmiy kadrlarning akademik harakatchanligi dasturi doirasida loyihani amalga oshirish xarajatlari davlat budjeti mablag‘lari hisobidan Innovatsiya vazirligi hay'ati qarori va berilgan sertifikatga asosan O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan davlat budjeti mablag‘lari hisobidan qoplanadi.
Loyiha xarajatlari quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
xizmat safarlari xarajatlari;
noyob ilmiy obektlar, ilmiy laboratoriya va tajriba-konstruktorlik byurolari moddiy-texnik bazasidan foydalanish xarajatlari (kommunal to‘lovlar, kimyoviy reaktivlardan foydalanish xarajatlari va boshqalar);
ilmiy maslahatchiga to‘lanadigan ish haqi to‘lovlari.
Loyihani amalga oshirish bilan bog‘liq xizmat safari xarajatlari ilmiy kadrning ishlayotgan OTM yoki ITM smeta xarajatlari asosida, loyiha o‘tkazish va ilmiy maslahatchiga haq to‘lash bilan bog‘liq xarajatlar qabul qiluvchi tashkilot tomonidan tasdiqlanadigan smeta xarajatlari asosida qoplanadi.
Ilmiy kadrning asosiy ish joyidagi lavozimi va oylik ish haqi malaka oshirish davomida saqlanib qolinadi.
Loyihani o‘tkazish jarayoni, kalendar ish rejasining bajarilishi monitoringi ilmiy kadr ishlayotgan OTM yoki ITMning tegishliligi bo‘yicha kafedralar, ilmiy bo‘lim, ilmiy va innovatsiya ishlari bo‘yicha prorektorlar, ilmiy, ilmiy-texnik kengashlar tomonidan olib boriladi.
Quyidagi hollarda loyihani amalga oshirilishi monitoring natijalariga ko‘ra loyihani moliyalashtirish ilmiy kadr ishlayotgan OTM yoki ITM tashabbusi bilan to‘xtatilishi lozim:
ilmiy kadr tomonidan loyiha ishlari umuman va tegishli darajada bajarilmayotgan bo‘lsa;
ilmiy-tadqiqot ishlari jarayonida natijaga erishish mumkin emasligi ma'lum bo‘lsa;
ilmiy kadrga bog‘liq bo‘lmagan holda tajriba-konstruktorlik va texnologiya ishlarini bajarish jarayonida ishni davom ettirish mumkin emasligi yoki maqsadga muvofiq emasligi ma'lum bo‘lsa.
Loyihani bajarilishi yakunlangandan so‘ng qabul qiluvchi tashkilot va ilmiy kadr o‘rtasida loyihani amalga oshirish xarajatlari ko‘rsatilgan holda bajarilgan ishlar dalolatnoma tuziladi.
Ilmiy kadr akademik harakatchanlik dasturi doirasida olib borilgan loyiha natijalari hisoboti OTM yoki ITMda muhokama qilingani haqidagi Ilmiy kengash yig‘ilishi bayonnoma ko‘chirmasi, ajratilgan mablag‘larning ishlatilgani bo‘yicha OTM yoki ITM rahbari tomonidan tasdiqlangan hisobot Innovatsiya vazirligiga taqdim etiladi.
