11:40 / 06.06.2019
7317
Давлат органларида меҳнат ҳуқуқингиз бузилаётган бўлса, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигига мурожаат қилиш мумкин

Сиз давлат идорасида ишласангиз ва қонуний ҳуқуқларингиз бузилаяпти, деб ҳисобласангиз, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигига мурожаат қилишингиз мумкин. Вазирлик, шикоятни ўрганиб чиқиб, керакли чораларни қўллашини билдирди. Бироқ, вазирлик раҳбари Шерзод Қудбиевга кўра, шу кунгача вазирликка давлат идораси ёки ходимидан ўзларининг меҳнат ҳуқуқи бузилаётганига доир бирорта шикоят келиб тушмаган. 

Шерзод Қудбиев Kun.uz мухбирининг «давлат органларида иш берувчи ва хизматчи ўртасидаги меҳнат муносабатлари қачон тартибга солинади? Яъни, кўп ҳолларда, биз билан суҳбатлашган давлат хизматчилари ишдан чарчаганликдан, белгиланган меъёрдан ҳаддан ортиқча ишлаётганларидан нолишмоқда. Мисол учун дейлик, ҳокимларнинг ҳам дам олишга, шахсий ҳаёти бўлишига ҳақи бор», - деган саволига қуйидагича жавоб берди.   

«Иш тартиби борасида мутлақо ҳақсиз. Биласизми биз бошқа ҳамкасблар билан ҳам бу масалани тартибга солиш бўйича...(фикр алмашамиз, муҳокама қиламиз – таҳр.). Бутун дунёда давлат органлари ва давлат хизматини мувофиқлаштирувчи орган бор. Бизда ҳам давлат дастури доирасида унинг лойиҳасини ишлаб чиқиш белгиланган. Адлия вазирлиги билан биргаликда қонун лойиҳасини ишлаб чиқиб, Президент администрациясига топширганмиз. 

Давлат хизматлари агентлиги ташкил этилиши керак. Бу агентлик давлат хизматларини мувофиқлаштириш билан шуғулланади. Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги давлат хизматини мувофиқлаштирувчи орган эмас. Биз бандлик ва меҳнат муносабатларини мувофиқлаштирамиз. Меҳнат муносабатлари деганда иш берувчи ва ходим ўртасидаги муносабат тушунилади. Бизга қачонки шу масалада иш берувчи ёхуд ходим томонидан мурожаат келиб тушсагина эътибор қаратамиз. Ҳозирча, вазирликка бирорта давлат органи ёки ходимларидан “бизнинг ҳуқуқимиз поймол бўлмоқда” деган мурожаат келиб тушмаган. Агар шикоят келиб тушса ва тасдиқланса, ўша давлат органи раҳбари қонунчиликда белгиланган тартибда жазога тортилади». 

Шу ўринда, вазирнинг «бирорта мурожаат тушмади», деган фикрига бир таклифни илгари суришни мақсадга мувофиқ ва фойдали деб ўйлайман. Аслида бу ривожланган мамлакатлардаги мавжуд амалиёт. Яъни иш берувчи ва ходимлар ўртасидаги муносабатни аниқлаш, ходимларнинг ўз ишлари ва ташкилотдаги муҳит ва муносабатдан қониқиш ҳосил қилаётгани ёки йўқлигини билиш жуда ҳам осон. Бунинг учун шикоят келиб тушишини кутиш шарт эмас, назаримда. 

Давлат меҳнат инспекцияси танланган давлат идорасида аноним тарзда сўров ўтказиши лозим ва унинг натижаси бўйича иш юритиши, керакли чораларни кўриши, давлат идораси раҳбариятига меҳнат муносабатларини қонунда белгиланган тартибга келтириш хусусида тушунтиришлар бериши ёки лозим бўлганда чоралар кўриши яхши самара берган бўлар эди. Бундан ташқари, бу каби сўровларни ахборот-коммуникация технологиялар ва инновацион ечимлардан фойдаланган ҳолда онлайн тарзда мунтазам ўтказиб туриш яхши натижа беради. 

Kun.uz мухбирининг вазир диққатини қаратган иккинчи масала дам олиш ёки иш вақти расман тугаганидан кейин мажлислар, турли йиғилишлар ўтказиш мавзуси бўлди. Сир эмас, кўп ҳолларда, бирор идора ёки ташкилот раҳбари иш вақти тугаганидан сўнг, соат кечки 9да ёки 10да мажлис чақириб, бир неча давом этади. Мажлисларни қисқартириш борасида ҳукумат қарори борлигига қарамай, муаммо барҳам топмаяпти. 

«Мажлислар ўтказилишини биз, албатта, мониторинг қилиб борамиз. Иш берувчининг мажлис ўтказишга ҳуқуқи бор, аммо ходимга ишда қолган қўшимча соатлари учун қўшимча ҳақ тўлаши ёки бошқа кунда келишилган ҳолда дам бериши лозим. Умуман олганда, мажлисни иш вақтидан кейин белгилаш жуда ҳам нотўғри. Буни давлат раҳбари ҳам, ҳукумат раҳбари ҳам жуда кўп бор такрорлаганлар. Шунга қарамай, бунақа ҳолатлар кузатиляпти. Бизнинг камчилигимиз эътибор бермаганимиздир. Буни тузатамиз», - дея таъкидлади Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазири.

Таъкидлаш ўринлики, вазир шу жойнинг ўзида ўринбосарига барча маҳаллий ҳокимият органларига иш вақтидан кейин мажлис ўтказиш тақиқланиши тўғрисида огоҳлантириш юбориш вазифасини топширди. Ишонамизки, ушбу масала ҳам тез орада ўзининг ижобий ечимини топади. Чунки, давлат хизматчиси ўз вақтида дам олмас, шахсий ҳаётидан баҳра олмай ишлар экан, унинг меҳнатида самара бўлмайди. Аксинча, йўқотаётган асаб ва дам олиш вақтларининг ўрнини бошқа нарса билан тўлдиришга уриниши мумкин. Давлат идораси ходимлари ўз вақтида дам олмас экан, ўша ташкилотда коррупция, давлат мулкини талон-торож қилиш, мансаб ваколатларини суиистеъмол қилиш урчимаслигига, вазифани сидқидилдан, масъулият билан бажаришига ҳеч ким кафолат бермайди. 

Top