Energetika vazirligi hisoblagichlar haqida eng ko‘p beriladigan savollarga javoblar e'lon qildi

O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi hisoblagichlar haqida eng ko‘p beriladigan savollarga javoblar e'lon qildi.

1. Hisoblagichlar dasturlangan. Sizning hisoblagichingiz elektrning qaysi o‘lchamlarini hisobga oladi? Nomlanishi/ belgilanishi/ "tugma” bilan qanday chaqiriladi?

2. Reaktiv/faol energiyaning hisobini yuritish (ha/yo‘q). To‘lovga qanday ta'sir ko‘rsatadi?

YeX18 turidagi elektroenergiya hisobini yuritish uskunasi faol va reaktiv energiya hisobini to‘g‘ri va teskari yo‘nalish bo‘yicha yuritadi. Iste'molchi faqat to‘g‘ri yo‘nalishda foydalanilgan faol energiya haqini to‘laydi. Reaktiv energiya haq to‘lashda hisobga olinmaydi.

3. Tarmoqdagi kuchlanishning pastligi. Stabilizatorlardan foydalanishda 170/180 kuchlanishda iste'mol qanday o‘zgaradi? Nima uchun iste'molchi kam kuchlanish uchun qo‘shimcha haq to‘lashi kerak (me'yoriy asoslash)?

Yuqori yoki past kuchlanish YeX18 turidagi elektroenergiya hisobini yuritish uskunasi aniqligiga hech qanday ta'sir ko‘rsatmaydi. Nihoyaviy ishchi kuchlanish bilan nominal kuchlanish diapazoni 161-276 ni tashkil etadi.

Fizik qonuniyatlarga tayanadigan bo‘lsak, kuchlanish kamayganda, tok mutanosib tarzda oshadi, demak, iste'mol o‘zgarmaydi. Stabilizatorlar o‘rnatilganda iste'mol oshadi, stabilizatorning fikidan kelib chiqib, masalan, stabilizatorning fik 95 %ga teng bo‘lsa, yuklama paytida u 1 kVs + 5% energiya iste'mol qiladi, shuningdek, bo‘sh ishlatilganda stabilizatorning texnik xossalariga ko‘ra energiya sarflaydi.

4. T1/T2 va h.z. - bu nima? Agarda bu Tarif bo‘lsa, u haq to‘lashga qanday ta'sir ko‘rsatadi va umuman, turlicha tarifikatsiyalarni kiritish rejalashtirilganmi?

T1/T2/T3/T4 – bu energiyani kun paytiga nisbatan tariflar bo‘yicha hisoblash bo‘lib, hozirgi paytda ushbu funksiyadan foydalanilmayapti. Kelajakda vaqtga oid bo‘linishlar ko‘zda tutilgan, bunda kunning turli paytida elektr energiyaning narxi turlicha bo‘ladi. Ushbu hisob-kitob ulanish qiymati 750 kVt ga teng yuridik abonentlar uchun qo‘llanilmoqda.

5. O‘rnatishda yo‘l qo‘yilgan xatolar.

–"Qizil" lampochkalar. Ular nima sababdan yonadi. Qanday qilib tuzatish kerak.

– "Ustida chizilgan toychoq". Hozirgi paytda hisoblagichlarning aksariyati shuni ko‘rsatmoqda. Nimani bildiradi? Kim va qanday qilib tuzatishi kerak?

Qizil lampochkaning yonishi quyidagilarni bildiradi: klemma bilan qopqoqning ochilishi, abonentning qarz uchun uzib qo‘yilishi, differensial tok, aylanma liniya borligi. "Ustida chizilgan toychoq" hisoblagich qopqog‘i, klemma kolodkasi, modem qopqog‘i ochilganda, magnit maydoni ta'sir ko‘rsatganda yonadi.

6. Hisoblagich qaysi korxona tomonidan ishlab chiqarilgan, ishlab chiqarilishi sanasi, muddati qanday?

Ishlab chiqaruvchi - «ElektronXisoblagich» MChJ QK. Korxonaga 2004 yilda asos solingan. Ishlab chiqaruvchi ishlatilishi boshlanganidan so‘ng 18 oy muddatga kafolat beradi. 

7. O‘zbekistonda hisoblagichlar qanday kompaniya orqali xarid qilinmoqda? Bunday hisoblagichlar yana qayerda (mamlakatlar, shaharlarda) o‘rnatilgan. Ish tajribasi, bunday hisoblagichlar muqobili bormi?

Hisoblagichlar O‘zbekiston Respublikasida ishlab chiqariladi. Ishlab chiqaruvchi «ElektronXisoblagich» MChJ QK. Korxonaga 2004 yildan asos solingan bo‘lib, u O‘zbekiston Respublikasi va yaqin xorijiy mamlakatlar uchun elektron hisoblagichlarni ishlab chiqarish bilan shug‘ullanadi.

8. Uskunaning pasporti, yo‘riqnomasi bormi, qaysi tilda bitilgan?  

Pasport va yo‘riqnoma har bir hisoblagich uchun alohida, davlat tilida yoki rus tilida beriladi. 

9. Hisoblagich-uskunaning sozligi va aniqligini qanday tekshirish mumkin? 

Hisoblash uskunasining aniqligi uchun sertifikatlash bo‘yicha kompaniya – O‘zstandart javob beradi, har bir hisoblash uskunasi inson aralashmagan holda yuqori aniqlikdagi uskunada tekshiriladi. Ham hisoblagichni, ham ma'lumotlarga ishlov berish markazini buzib kirish va kiberhujumlardan himoya qilish bo‘yicha ishonchli tizim mavjud. 

Mustaqil tarzda hisoblagichni "O‘zstandart" tekshiruvidan o‘tkazmoqchi bo‘lsangiz, elektr energiyasi ta'minoti korxonasiga yozma tarzda murojaat etish mumkin va mutaxassislar hisoblagichni yechib oladilar. Shundan so‘ng "O‘zstandart"ning qulay bo‘limiga murojaat etish mumkin. Agar meteorologik ekspertiza hisoblagich noto‘g‘ri ishlayotganini tasdiqlasa, ekspertiza natijalarini elektr energiyasi ta'minoti korxonasiga taqdim etasiz va ular qayta hisob-kitob qilib, ekspertiza uchun to‘lagan pulingizni ham qaytarib beradi.