Ilmiy darajalar beriş tartibi töğrisidagi nizom loyihasi e'lon qilindi. Tegişli hujjat normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portalida joylaştirilgan.
Ilmiy darajalar belgilangan tartibda dissertatsiya himoya qilgan yoki talablarga javob bergan, muayyan fan tarmoğida çuqur kasbiy bilimga, ilmiy yutuqlarga ega bölgan yuksak ma'naviyatli şaxslarga beriladi.
Tibbiyot fanlari böyiça dissertatsiya himoya qiliş – tibbiyot sohasi böyiça oliy ma'lumotga, veterinariya fanlari böyiça dissertatsiya himoya qiliş – veterinariya sohasi böyiça oliy ma'lumotga ega bölgan şaxslarga ruxsat etiladi.
Dissertatsiya izlanuvçi ötkazgan tadqiqotlar va e'lon qilgan ilmiy işlar asosida tayyorlanadi. Dissertatsiyani rasmiylaştiriş va uni himoya qiliş izlanuvçining xohişiga köra özbek, rus, qoraqalpoq va ingliz tillarida yoki OAK bilan kelişilgan holda boşqa tilda amalga oşiriladi.
Talabgor, ilmiy rahbar yoki ilmiy maslahatçi tadqiqotning maqsad va vazifalarini aniq belgilaş hamda dissertatsiya va dissertatsiya avtoreferatining mazmuni uçun mas'ul hisoblanadi.
Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlaş va ularni attestatsiyadan ötkazişga oid qonun hujjatlarida belgilangan talablarni töliq bajargan, jumladan ixtisoslik böyiça malakaviy imtihon (imtihonlar)ni topşirgan izlanuvçilar dissertatsiyani himoya qilişga qöyiladi.
Tadqiqotlar amalga oşirilgan muassasa xulosasi va Ilmiy kengaş taqdimnomasi asosida OAK Rayosati qarori bilan istisno tariqasida, quyidagilarga dissertatsiya himoyasisiz ilmiy daraja berilişi mumkin.
Ilmiy yangiligi dolzarb bölgan patentlar bilan muhofaza qilingan ixtiro patenti va seleksiya yutuqlari patenti muallifiga:
fan doktori (DSc) ilmiy darajasi - kamida 3 ta ixtiro patenti yoki seleksiya yutuqlari patenti asosida fan va texnologiyalarni rivojlantiriş, iqtisodiyot tarmoqlarini modernizatsiya qiliş va ijtimoiy sohalar taraqqiyotiga ulkan hissa qöşiş hamda ilmiy natijalarning amaliyotga joriy qilinişi asosida salmoqli samara olingan bölişi;
falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasi - ixtiro patenti yoki seleksiya yutuqlari patenti asosida fan va texnologiyalarni rivojlantiriş, iqtisodiyot tarmoqlarini modernizatsiya qiliş va ijtimoiy sohalar taraqqiyotiga ulkan hissa qöşiş hamda ilmiy natijalarning amaliyotga joriy qilinişi asosida salmoqli samara olingan bölişi;
Mavzuga oid
Dissertatsiya himoyasisiz ilmiy daraja beriş quyidagi tartibda amalga oşiriladi:
a) muallifning tadqiqotlari amalga oşirilgan kafedra (laboratoriya) patentlar bilan muhofaza qilingan ixtiro patenti va seleksiya yutuqlari patenti asosida tayyorlangan taqdimnoma muhokamasining ijobiy natijasiga köra işni dastlabki ekspertizadan ötkaziş uçun OTM/ITM rahbari nomiga bildirişnoma bilan murojaat qiladi. Murojaatga kafedra (laboratoriya) majlisining bayonnomasi ilova qilinadi;
b) tadqiqotlar amalga oşirilgan OTM yoki ITM kengaşidagi muhokama va uning ijobiy qarori asosida muassasa rahbarining kuzatuv xati bilan tegişli Ilmiy kengaşga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:
tadqiqotlar amalga oşirilgan OTM yoki ITM kengaşining xulosasi;
ixtiro patenti va seleksiya yutuqlari ilmiy natijalari amaliyotga joriy qilingani va salmoqli natijalar olingani töğrisida tegişli boşqaruv organi (organlari)ning ma'lumotnomasi;
Özbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Intellektual mulk agentligining ixtiro va seleksiya yutuqlariga berilgan patent nusxalari;
avtoreferat şaklida tayyorlangan taqdimnoma;
talabgorning faoliyatini tasdiqlovçi tegişli hujjatlar talabgor töğrisidagi obektiv-ma'lumotnoma;
pasport nusxasi;
oliy ma'lumoti töğrisi¬dagi hujjatning nusxasi;
fan doktori (DSc) ilmiy darajasi talabgori uçun falsafa doktori (PhD) yoki unga tenglaştirilgan boşqa ilmiy daraja (falsafa doktori (PhD) diplomining nusxasi va dissertatsiyasi avtoreferati;
v) Ilmiy kengaşda taqdimnoma örnatilgan tartibda dissertatsiyani himoya qiliş tartib-qoidasiga muvofiq holda ekspertizadan ötkazilib (naşr işlari bundan istisno), muhokamasi natijasiga köra attestatsiya işi elektron hujjat aylaniş tizimi orqali OAKga yuboriladi;
g) attestatsiya işi OAKda örnatilgan tartibda körib çiqiladi.
Respublika OTM va ITMlari xalqaro reytingini baholaşda foydalaniladigan QS (Quacquarelli Symonds), Times Higher Education (THE) reyting agentliklari tomonidan tan olingan Elsevier kompaniyasining Scopus, Science Direct xalqaro ilmiy-texnik bazalar röyxatida mavjud ixtisoslaşgan ilmiy naşrlarda (Xalqaro bazalar röyxati) impakt-faktori tegişli fan tarmoği böyiça belgilangan darajada bölib, avtoreferat şaklida tayyorlangan taqdimnoma asosida istisno tariqasida, quyidagilarga dissertatsiya himoyasisiz ilmiy daraja berilişi mumkin:
fan doktori (DSc) ilmiy darajasi - salmoqli ilmiy yangiliklar olgan va kamida 12 ta (ijtimoiy-gumanitar fanlar böyiça 8 ta) ilmiy maqola, jumladan ularning kamida yarmisini keyingi 5 yil içida çop ettirgan mutaxassisga;
falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasi - muhim ilmiy yangiliklar olgan va kamida 6 ta (ijtimoiy-gumanitar fanlar böyiça 4 ta) ilmiy maqola, jumladan ularning kamida yarmisini keyingi 5 yil içida çop ettirgan mutaxassisga.
Xalqaro bazalar röyxatiga kirgan jurnallar impakt-faktorining tegişli darajasi har bir fan tarmoğining xususiyatidan kelib çiqqan holda yetakçi OTM va ITM tavsiyalari asosida manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan kelişilgan holda OAK Rayosati qarori bilan belgilanadi.
Dissertatsiya himoyasisiz ilmiy daraja beriş quyidagi tartibda amalga oşiriladi:
a) muallifning tadqiqotlari amalga oşirilgan kafedra (laboratoriya) uning ilmiy maqolalar asosida tayyorlangan taqdimnoma muhokamasining ijobiy natijasiga köra işni dastlabki ekspertizadan ötkaziş uçun OTM/ITM rahbari nomiga bildirişnoma bilan murojaat qiladi. Murojaatga kafedra (laboratoriya) majlisining bayonnomasi ilova qilinadi;
b) tadqiqotlar amalga oşirilgan OTM yoki ITM kengaşidagi muhokama va uning ijobiy qarori asosida muassasa rahbarining kuzatuv xati bilan tegişli Ilmiy kengaşga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:
tadqiqotlar amalga oşirilgan OTM yoki ITM kengaşining xulosasi;
naşr işlarining asl nusxalari;
ilmiy natijalari amaliyotga joriy qilingani töğrisidagi ma'lumotnomalar;
avtoreferat şaklida tayyorlangan taqdimnoma;
talabgorning faoliyatini tasdiqlovçi tegişli hujjatlar talabgor töğrisidagi obektiv-ma'lumotnoma;
pasport nusxasi;
oliy ma'lumoti töğrisidagi hujjatning nusxasi;
fan doktori (DSc) ilmiy darajasi talabgori uçun falsafa doktori (PhD) yoki unga tenglaştirilgan boşqa ilmiy daraja (falsafa doktori (PhD) diplomining nusxasi va dissertatsiyasi avtoreferati;
v) Ilmiy kengaşda taqdimnoma örnatilgan tartibda dissertatsiyani himoya qiliş tartib-qoidasiga muvofiq holda ekspertizadan ötkazilib (naşr işlari bundan istisno), muhokamasi natijasiga köra attestatsiya işi elektron hujjat aylaniş tizimi orqali OAKga yuboriladi;
g) attestatsiya işi OAKda örnatilgan tartibda körib çiqiladi.
Aniq vazifalarni hal etişga, içki va taşqi bozorlarda talab yuqori bölgan ilğor texnologik işlanmalar muallifiga istisno tariqasida, dissertatsiya himoyasisiz falsafa doktori (PhD) ilmiy daraja berilişi mumkin.
Dissertatsiya himoyasisiz falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini beriş quyidagi tartibda amalga oşiriladi:
a) muallifning tadqiqotlari amalga oşirilgan kafedra (laboratoriya) uning ilmiy işlanmalari asosida tayyorlangan taqdimnoma muhokamasining ijobiy natijasiga köra işni dastlabki ekspertizadan ötkaziş uçun OTM/ITM rahbari nomiga bildirişnoma bilan murojaat qiladi. Murojaatga kafedra (laboratoriya) majlisining bayonnomasi ilova qilinadi. Uşbu iş OTM yoki ITM kengaşida muhokama qilinib, natijasiga köra Yoşlar akademiyasiga murojaat qilinadi. Murojaatga OTM yoki ITM kengaşining xulosasi ilova qilinadi;
b) Yoşlar akademiyasida tadqiqotning ilmiy yangiliklari va ularni amaliyotga joriy qilişdan olingan salmoqli natijalarning muhokamasi va uning ijobiy qarori asosida Yoşlar akademiyasi rahbarining kuzatuv xati bilan tegişli ilmiy kengaşga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:
Yoşlar akademiyasining xulosasi;
ilmiy natijalarning amaliyotga joriy qilingani töğrisida tegişli boşqaruv organi (organlari)ning ma'lumotnomasi;
avtoreferat şaklida tayyorlangan taqdimnoma;
talabgorning faoliyatini tasdiqlovçi tegişli hujjatlar talabgor töğrisidagi obektiv-ma'lumotnoma;
pasport nusxasi;
oliy ma'lumoti töğrisidagi hujjatning nusxasi;
v) ilmiy kengaşda taqdimnoma örnatilgan tartibda dissertatsiyani himoya qiliş tartib-qoidasiga muvofiq holda ekspertizadan ötkazilib, muhokamasi natijasiga köra attestatsiya işi elektron hujjat aylaniş tizimi orqali OAKga yuboriladi;
g) attestatsiya işi OAKda örnatilgan tartibda körib çiqiladi.
Muayyan tarixiy mavzu tadqiqoti natijalari böyiça kamida 4 ta ilmiy yangilik taqdimoti “Özbekiston tarixi” telekanalida ötkazilgan va uşbu ilmiy yangiliklar badiiy yoki hujjatli filmlar ssenariylarida foydalanilgan bölib, ular mazkur telekanalda namoyiş etilgan tadqiqot muallifiga tajriba tariqasida, dissertatsiya himoyasisiz tarix fanlari böyiça falsafa doktori (PhD) ilmiy daraja berilişi mumkin.
Dissertatsiya himoyasisiz falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini beriş quyidagi tartibda amalga oşiriladi:
a) muallifning tadqiqotlari amalga oşirilgan kafedra (laboratoriya) uning ilmiy işlanmalari asosida tayyorlangan taqdimnoma muhokamasining ijobiy natijasiga köra işni dastlabki ekspertizadan ötkaziş uçun OTM/ITM rahbari nomiga bildirişnoma bilan murojaat qiladi. Murojaatga kafedra (laboratoriya) majlisining bayonnomasi ilova qilinadi. Uşbu iş OTM yoki ITM kengaşida muhokama qilinib, natijasiga köra “Özbekiston tarixi” telekanaliga murojaat qilinadi. Murojaatga OTM yoki ITM kengaşining xulosasi ilova qilinadi;
b) tadqiqot amalga oşirilgan OTM yoki ITM kengaşidagi muhokama va uning ijobiy qarori asosida muassasa rahbarining kuzatuv xati bilan tegişli Ilmiy kengaşga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:
tadqiqot amalga oşirilgan OTM yoki ITM kengaşining xulosasi;
naşr işlarining asl nusxalari;
avtoreferat şaklida tayyorlangan taqdimnoma;
talabgorning faoliyatini tasdiqlovçi tegişli hujjatlar (talabgor töğrisidagi obektiv-ma'lumotnoma; pasport nusxasi; oliy ma'lumoti töğrisidagi hujjatning nusxasi).
“Özbekiston tarixi” telekanali tahririyatida mazkur masala muhokama qilinib, uning ijobiy xulosasi asosida (muhokama Özbekiston milliy teleradiokompaniyasi rahbari tasdiqlangan içki tartib asosida taşkil etiladi) Özbekiston milliy teleradiokompaniyasi rahbarining kuzatuv xati bilan tegişli Ilmiy kengaşga “Özbekiston tarixi” telekanali boş direktori tomonidan tasdiqlangan tahririyat xulosasi taqdim etiladi (xulosada ilmiy yangiliklar taqdimoti va namoyiş etilgan filmlar töğrisidagi ilmiy va telema'lumotlar töliq aks ettiriladi);
v) ilmiy kengaşda taqdimnoma örnatilgan tartibda dissertatsiyani himoya qiliş tartib-qoidasiga muvofiq holda ekspertizadan ötkazilib, muhokamasi natijasiga köra attestatsiya işi elektron hujjat aylaniş tizimi orqali OAKga yuboriladi;
g) attestatsiya işi OAKda örnatilgan tartibda körib çiqiladi.
Yopiq mavzular böyiça dissertatsiya himoyasini taşkil etiş va ilmiy darajalar beriş qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oşiriladi.
Binar (ikkilik) himoya tizimi asosida dissertatsiya himoyasi “Binar (ikkitalik) himoya tizimi asosida ilmiy işlanma yaratgan falsafa doktori (PhD) yoki unga tenglaştirilgan ilmiy darajaga ega talabgorga fan doktori (DSc) va ilmiy natijalarni amaliyotga tatbiq etgan talabgorga falsafa doktori (PhD) ilmiy darajalarini beriş tartibi töğrisidagi nizom”ga muvofiq taşkil etiladi.
Talabgor öz dissertatsiyasi (taqdimnomasi)ni ilmiy jamoatçilik oldida himoya qilganidan keyin Ilmiy kengaşning ilmiy daraja beriş töğrisidagi qarori OAKning fan tarmoqlari böyiça ekspert kengaşining tavsiyasi inobatga olingan holda OAK Rayosati tomonidan tasdiqlanadi.
Falsafa doktori (PhD) va fan doktori (DSc) ilmiy darajaciga ega bölgan şaxslarga davlat namunasidagi diplomlar beriladi.
Falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini oliş uçun taqdim etilgan dissertatsiya bilimlarning tegişli sohasida muhim ahamiyatga ega masalaning yangi yeçimidan iborat yoki dolzarb ilmiy masalaning yeçimiga qaratilgan ilmiy asoslangan ilmiy-texnik yoki ijtimoiy-iqtisodiy tavsiyalar işlab çiqilgan tugallangan ilmiy iş bölişi lozim.
Fan doktori (DSc) ilmiy darajasini oliş uçun taqdim etilgan dissertatsiya tugallangan ilmiy iş bölişi va unda:
muhim ijtimoiy-iqtisodiy, ilmiy yoki amaliy muammolar yeçimi keltirilgan;
yoki tegişli fan sohasining istiqbolli yönalişini rivojlantiriş uçun yirik yutuq sifatida baholanadigan yangi nazariy qoidalar kompleksi işlab çiqilgan;
yoki joriy etilişi fan va texnika, ijtimoiy-siyosiy soha yoki iqtisodiyot tarmoğining rivojlanişiga salmoqli hissa qöşadigan nazariy-metodologik va uslubiy asoslar, ilmiy asoslangan texnik, iqtisodiy yoki texnologik yeçimlar işlab çiqilgan (takomillaştirilgan) bölişi lozim.
