Fitr sadaqasi Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi vasallamning hadislarida bayon etilgan quyidagi to‘rt narsaning qiymati barobarida chiqariladi. Ular: bug‘doydan yarim so', arpadan bir so', mayizdan yarim so' va xurmodan bir so'dir. Bir so' taqriban (≈) 4 kilogrammga teng.
Mazkur mahsulotlarning Toshkent shahar bozorlaridagi narxlari o‘rganilganda 1 kg bug‘doy o‘rtacha to‘rt ming so‘m, 1 kg arpa o‘rtacha uch ming so‘m, 1 kg mayiz o‘rtacha o‘ttiz besh ming so‘m va 1 kg xurmo o‘rtacha o‘ttiz ming so‘m ekani aniqlandi.
Shunga ko‘ra, 2020 yil (1441 h.) uchun fitr sadaqasining miqdori:
≈ 2 kilogramm bug‘doy 8 000 (sakkiz ming) so‘m;
≈ 4 kilogramm arpa 12 000 (o‘n ikki ming) so‘m;
≈ 2 kilogramm mayiz 70 000 (yetmish ming) so‘m;
≈ 4 kilogramm xurmo 120 000 (bir yuz yigirma ming) so‘m deb belgilandi.
Har kim o‘z imkoniyatiga qarab ushbu to‘rt mahsulotning xohlagan bir turidan fitr sadaqasini berish kifoya bo‘lishi ta'kidlandi.
Fitr sadaqasi o‘zi nima?
Fitr sadaqasining vojib ekanligida o‘ziga xos hikmatlar bor. Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi, u zot: “Rasullulloh sollallohu alayhi vasallam fitr sadaqasini ro‘zador uchun behuda gap-so‘z va harakatlardan poklanish va miskinlar uchun taomlanish bo‘lishi uchun farz qildilar. Kim uni hayit namozdan oldin ado qilsa, u maqbul sadaqadir. Kim uni hayit namozdan keyin ado qilsa, sadaqalardan bir sadaqani bo‘ladi”-dedilar. Abu Dovud va Doramiy rivoyat qiladi.
Ushbu hadisi sharifdan fitr sadaqasining hukmini va uning savobini topish bilan birgalikda ikkita hikmat va foyda ko‘zda tutilishi ma'lum bo‘ladi.
Birinchi hikmati va foydasi fitr sadaqasi Ramazon ro‘zasini xato va kamchiliklardan poklaydi. Shuning uchun Vake' ibn Jarroh “Ramazon oyining fitr sadaqasi xuddi namozning sahv sajdasiga o‘xshaydi. Namozning vojib amali tark bo‘lgan vaqtda sahv sajdasi namozni to‘g‘rilagandek, fitr sadaqasi ro‘zaning kamchiliklarini to‘g‘rilaydi”, - deydi. Lekin biror uzr bilan ro‘za tutolmagan kishilar ham ro‘za tutish vojib bo‘lmagan yosh bolalarga ham fitr sadaqasini berish vojib bo‘ladi.
