Vashington universitetining sog‘liqni saqlash statistikasi bo‘limi (Institute for Health Metrics and Evaluation) mutaxassislarining taxminiga ko‘ra, Yer yuzi aholisi 2064 yilda o‘zining eng yuqori ko‘rsatkichiga – 9,7 milliard kishiga yetadi, shundan so‘ng ular soni asta-sekin pasayib, asr oxirida 8,8 milliard kishini tashkil qiladi.
Qayd etilishicha, tadqiqotchilar dunyodagi tug‘ish koeffitsiyenti (bir ayol hayoti davomida dunyoga keltira oladigan bolalar soni) o‘zgarishini tahlil qilib shunday xulosaga kelgan. Xususan, 1950 yilda bu ko‘rsatkich 4,7 bo‘lgan bo‘lsa, 2017 yilda ikki baravar kamayib 2,4 ni tashkil etgan.
Mutaxassislar 2100 yilga borib tug‘ish koeffitsiyenti 1,7 gacha tushib ketishini prognoz qilmoqda. Olimlar agar ushbu koeffitsiyent 2,1 dan tushib ketsa, Yer yuzi aholisi qisqara boshlashiga e'tibor qaratgan.
1. Qashshoq davlatlar uchun ijobiy bo‘lishi mumkin
Holat dunyoning turli qismlaridagi segmentlarga turlicha ta'sir ko‘rsatadi. Tug‘ilishning pasayishi, aslida, iqtisodiy rivojlanish bilan chambarchas bog‘liq. Bu holat kambag‘al mamlakatlarda ayollarning ta'lim va ish hayotida ko‘proq ishtirok etishini, ish topishda imkoniyatlari kengayishini, tug‘ilishlar soni nazorat ostiga olinishini anglatadi.
Shunday qilib, kam daromadli mamlakatlar uchun tug‘ilish darajasi yuqori turmush darajasini ifodalashi mumkin. Aytish mumkinki, har bir bola uchun daromad ulushining oshishi bilan sog‘liq va ta'lim imkoniyatlari ham yaxshilanadi. Biroq ushbu pasayishning davom etishi tug‘ilish ko‘rsatkichi yillar davomida pasayib borayotgan mamlakatlar uchun yangi muammolarni keltirib chiqaradi.
Ushbu mamlakatlarning o‘rtacha yoshi oshib borishi natijasida mehnat bilan shug‘ullana oladigan faol aholi soni va soliqlar kamayib ketishi mumkin. Hukumatlar o‘sib borayotgan yoshi katta aholiga g‘amxo‘rlik qilish uchun qanday ishlarni amalga oshirish xususida bosh qotirishiga to‘g‘ri keladi.
2. Nafaqaga chiqish yoshi oshishi mumkin
