Vaksina bilan boğliq fitna nazariyalari: da'volar, gumonlar va raddiyalar

Garçi emlaş uçun ruxsat olingan bölsa-da, vaksinani qabul qilgan odamlarni kuzatiş jarayonlari hamon davom etmoqda.

Bill Geyts va mikroçip da'vosi

Keyingi miş-miş esa butun dunyoni qamrab olgan fitna nazariyasidir.

Uşbu da'voga köra, koronavirus epidemiyasi millionlab odamlarning tanasiga kuzatiluvçi mikroçiplarni joylaştiriş uçun bir «bahona» bölib, bu işlarning ortida Microsoft asosçisi Bill Geyts turibdi.

Holbuki, «vaksina mikroçipi» degan narsa yöq va kelajakda Bill Geytsning şunday loyihasi bölişi haqida dalil mavjud emas.

Bill va Melinda Geyts fondi BBC’ga bergan bayonotida uşbu ayblovlarni rad etdi.

Aslida, miş-mişlar Bill Geytsning mart oyida qilgan bayonoti ortidan tarqala boşladi. Geyts öşanda kimlar tuzalgani, kimlar test topşirgani va kimlar emlanganini körsatuvçi «raqamli sertifikatlar» joriy etilişi mumkinligi haqida gapirgandi. Ammo u mikroçiplar töğrisida söz ham oçmagandi.

Uşbu gaplardan söng ommaga keng tarqalgan bir maqola paydo böldi. «Bill Geyts koronavirusga qarşi kuraşiş uçun mikroçiplardan foydalanadi» nomli mazkur maqolada Geyts jamğarmasi homiyligida ötkazilgan tadqiqot haqida ham söz boradi. Uşbu tadqiqot esa odamlarning vaksina ma'lumotlarini maxsus siyohni quyiş orqali teri yuzasida saqlaşga imkon beradigan bir texnologiya bilan boğliq.

Tadqiqotda aytib ötilgan dasturni mikroçip emas, közga körinmas tatuirovka deyiş mumkin. Ilmiy izlanişda iştirok etgan olim Ana Yaklenets uşbu texnologiya hali tatbiq etilmaganligini, odamlarning şaxsiy ma'lumotlari kuzatilişi yoki ularga kirişga yöl qöyilmasligini va bunday axborot ma'lumotlar bazasida saqlanmasligini ta'kidladi.

Microsoft asosçisi Geytsning nomi epidemiya davomida köplab miş-mişlarda tilga olindi. Bunga Geytsning vaksina yaratiş va aholi soğliğini saqlaşga yönaltirgan yordamlari ham sabab böldi.

Örtada biror dalil yöqligiga qaramay, YouGov tomonidan may oyida ötkazilgan sörovnomada qatnaşgan amerikaliklarning 28 foizi Bill Geyts odamlarni emlaş orqali ularga mikroçip örnatmoqçi bölganiga işonişini bildirgan. Respublikaçilar orasida esa bunga işonuvçilarning nisbati 44 foizni taşkil qilgan.

«Homila töqimasi» bilan boğliq miş-mişlar

Vaksinalarda odam va hayvonlar homilasidagi ba'zi töqimalar, ayniqsa, öpka töqimalari borligi haqidagi miş-mişlar ham mavjud. Ular orasida «Ona qornidagi 3-6 oylik homilalar abort qilinib, ularning tanasidan vaksina tadqiqotlarida foydalaniladi», degan da'volar ham bor.

Bu ham yolğon da'vo.

Sauthempton universiteti doktori Maykl Hed bu miş-mişlarga nisbatan aniq bayonot bilan javob berdi. Uning ta'kidlaşiça, vaksinalarni işlab çiqariş jarayonida homila hujayralaridan foydalanilmaydi.

Bu kabi miş-mişlarning paydo bölişi laboratoriya şaroitida işlab çiqilgan ba'zi hujayralardan vaksinani yaratiş jarayonida ham foydalanilişi bilan boğliq bölişi mumkin. Uşbu hujayralar embrion hujayralarni klonlaş orqali hosil böladi. Ötgan asrning 60-yillarida işlab çiqilgan uşbu texnika «3 oyli gödaklarni abort qiliş va ulardan vaksina yaratiş tadqiqotlarida foydalaniş» kabi holatlarni közda tutmaydi.

Bristol universiteti mutaxassisi doktor Devid Metyuz uşbu usul bilan köplab vaksinalar işlab çiqarilgani, vaksinaning yuqori standartlarini saqlab qoliş uçun vaksinadan hujayra izlari olib taşlanişini ta'kidladi.

Oksford universiteti vaksinasini yaratgan olimlar ham klonlangan hujayralar bilan işlaşganini, ammo bu hujayralar «abort qilingan çaqaloqlarning hujayralari emas»ligini ta'kidlaşdi.

Hujayralar xuddi virusning zaiflaşgan namunasini işlab çiqaruvçi fabrikalar kabi işlaydi. Bu esa vaksinaning asosiy işlaş tamoyilini taşkil etadi. Biroq zaiflaşgan viruslar klonlangan hujayralar yordamida işlab çiqilgan bölsa-da, hujayraviy material vaksinadan olib taşlanadi.

«Soğayiş darajasi» argumenti

Ijtimoiy tarmoqlarda vaksinaga qarşi fikrlardan biri «Agar koronavirusdan öliş darajasi şu qadar past bölsa, emlaş kerak emas», degan iddaodir.

Emlaşga qarşi odamlar tomonidan tarqatilgan bir suratda Covid-19 kasalligida soğayiş darajasi 99,97 foizni taşkil qilişi, koronavirusga çaliniş emlaşdan köra xavfsizroq variant ekani aytilmoqda.

Ta'kidlaş joizki, uşbu rasmdagi «soğayiş darajasi», ya'ni virus yuqqandan söng tuzalib ketiş darajasi töğri körsatilmagan.

Oksford universitetining statistika böyiça mutaxassisi Jyeyson Okning ta'kidlaşiça, koronavirusga çalinganlarning 99 foizi omon qolgan. Boşqaça qilib aytganda, odatda, har 10 ming kişidan 100 nafari vafot etadi va bu raqam suratda keltirilgan ma'lumot – har 10 ming kişidan 3 nafari ölişidan köra ança köproqni taşkil qiladi.

Boşqa tomondan, Jyeyson Ok şuni ham qöşimça qildi: «Xavf yoşga qarab farq qilişi mumkin va Covid-19 sabab keyinçalik yuzaga keluvçi ölimlar ayni paytda hisobga olinmayapti».

Demak, gap faqat tirik qolişda emas. Ya'ni vafot etganlardan taşqari, intensiv terapiya qilinadiganlar va kasallikning uzoq muddatli ta'sirini boşdan keçirayotganlar ham bor.

Soğliqni saqlaş tizimi yelkasidagi «yuk»ning ortib ketişi boşqa kasalliklarga duçor bölgan bemorlarni davolaş imkoniyatini ham çeklab qöymoqda.

London gigiyena va tropik tibbiyot maktabi professori Liam Smitning ta'kidlaşiça, ölimning umumiy hisobiga e'tibor qaratiş vaksinalar bilan boğliq muhim nuqtaning közdan qoçirilişiga sabab böladi.