Saralaş turniridagi eng yaxşi töpurar — Jyenk Tösun (5 gol)
Yevro tarixidagi eng yaxşi natijasi — yarimfinal (2008)
Turkiya boş murabbiyi
Şenol Guneş — ortiqça mubolağasiz aytiş mumkinki, turk futboli afsonasi. 2002 yilda u Turkiyani tarixidagi eng yaxşi natija sari yetaklab borgan — jahon çempionatida bronza medallar qölga kiritilgan. Turnir davomida turklar ikki mezbon davlatni — 1/8 finalda Yaponiyani (1:0), 3-örin uçun bahsda Janubiy Koreyani mağlub etgan (3:2). 69 yoşni qoralagan Guneş Yevro-2020ga turk futbolçilarining butunlay yangi avlodi bilan kelmoqda.
Asosiy yulduzlar
Turkiya termasining har bir çiziğida Yevropa miqyosidagi kuçli futbolçilar bor, ammo ularning biri boşqalaridan ança ajralib turadi. Xoqon Çalxonöğli — turklar hujumining miyasi. Yevro-2020 saralaşida u faqat bir öyinda qatnaşmadi. Hozirda Çalxonöğli klubida ham, milliy jamoada ham yuqori sport formasida. Yakunlangan mavsumda «Milan» uçun 43 uçraşuvda uşbu yarimhimoyaçi 9 gol urdi va 12 golga uzatma berdi. JÇ-2022 saralaşi doirasida mart oyida ötkazilgan ikki öyinda Çalxonöğli ikki gol urib, uç golga uzatma berdi. Yevro-2020da ham Turkiya yetakçisi porlaşi kutilmoqda.
Tarkib
Turkiya Yevro-2020ning eng yoş jamoasi sanaladi – örtaça yoş 25. Turkiya termasi himoyasi markazini — «Lester» a'zosi Çağlar Suyunçi va «Yuventus» vakili Merix Demiral egallaydi, maydon markazida hujumlarni taşkil etuvçi Xoqon Çalxonöğli, texnikasi yuqori bölgan Dengiz Under, hujum markazida esa Fransiya çempionatining yakunlangan mavsum qahramonlaridan biri Burak Yilmaz. Turkiya termasining optimal tarkibida nomlar köp. Bu jamoani saralaşda hatto amaldagi jahon çempioni Fransiya ham mağlub eta olmadi.
Bu jamoa 2008 yilgi Yevropa çempionati çorakfinalida favoritlardan biri Xorvatiya ustidan dramatik ğalabaga erişgan (turklar 119-daqiqada gol ötkazib, 120+2-daqiqada hisobni tenglaştirişadi va penaltilar seriyasida ğalaba qozonişadi), yarimfinalda çalajon holatda qolganiga qaramay, Germaniyaga qiyinçilik tuğdirgan Turkiyaning natijasini (3-örin) takrorlaşi mumkin. Şuningdek, boş murabbiy Guneş 2002 yilgi mundialda milliy jamoa bilan yarimfinalga borib, sensatsiya qayd etganini ham eslaş örinli. Eng muhimi, Turkiya istalgan raqibga «jang» taklif qila oladi.
Teng kuçli jamoalar örin olgan A guruhida Turkiya pley-off uçun da'vogarlik qiladi. Sönggi yillarda Guneş şogirdlari jahonning eng kuçli jamoalari bilan tengma-teng öynaşga qodirligini körsatib kelmoqda. Şu tufayli, turklar guruhdan birinçi örin bilan çiqişini kutiş ham mumkin.
Turkiya uçun Italiya bilan böladigan birinçi bahs (turnirning oçiliş öyini) muhim. Jamoa Italiyadan oçko tortib olsa, bu keyingi öyinlar uçun motivatsiya beradi, futbolçilarning öziga bölgan işonçi ortadi. Italyanlarga qarşi töqnaşuvda köp narsa A Seriya havosidan bahramand bölgan Demiral, Çalxonöğli, Under, Oyxon kabi futbolçilarga boğliq. Ammo nisbatan real variant ikkinçi örin uçun Şveytsariya bilan kuraş böladi, bu jamoalarning özaro uçraşuvi sönggi turda bölib ötadi.
Saralaş turniridagi eng yaxşi töpurar — Andrea Belotti (5 gol)
Yevro tarixidagi eng yaxşi natijalari — ğalaba (1968), 2-örin (2000, 2012)
Italiya boş murabbiyi
JÇ-2018 saralaşidagi muvaffaqiyatsizlikdan keyin italiyaliklar jamoasini Roberto Mançini qabul qilib oladi. Uning boşqaruvi davrida «Skuadra adzurra» faqat ikki öyinda mağlub bölgan — Fransiya bilan örtoqlik öyinida (1:3) hamda 2018 yil Millatlar ligasi kubogida Portugaliyaga qarşi öyinda (0:1). Öşandan buyon italyanlar qatorasiga 27 öyindan buyon mağlubiyat nimaligini bilmay kelmoqda (jamoa 8 öyindan buyon darvozasi daxlsizligini saqlab qolmoqda). Mançini 2004 yildan 2006 yilga qadar 25 öyindan iborat mağlubiyat seriyani qayd etgan Marçelo Lippining natijasini yangiladi. Ötgan asrning 30-yillarida Italiya Italiya Vittorio Potssi boşqaruvida qatorasiga 30 öyinni mağlubiyatsiz ötkazgandi. «Skuadra adzurra» yangi rekord örnatişi uçun Yevro-2020 çorak finaliga qadar mağlubiyatsiz öynaşi kerak böladi — bu esa uddalaş mumkin bölgan vazifa.
Hozirgi Italiya öyin uslubi jihatidan avvalgilaridan hujumkor va yorqin futbol körsatadi. A Seriyada Gasperinining «Atalanta»siga taqlidan köp klublar intensiv, hujumkor öyin namoyiş qilişmoqda. Bu esa milliy jamoaga ham öz ta'sirini körsatmay qolmadi. Öz navbatida, Mançini «Mançester Siti»dagi faoliyatidan beri italyança himoyavi uslubdan voz keça boşlagandi.
Italiyaning ham yutuq, ham kamçiligi – murabbiyning rotatsiyalari. Jamoaning sönggi yillardagi ketma-ket ikki öyinidagi tarkibini taqqoslaganda, doim kamida 5-6 özgariş kuzatiladi. Bu hozirça özini oqlamoqda. Ammo katta turnirlardagi katta öyinlarda rotatsiya pand berib qolişi ham mumkin.
Asosiy yulduzlar
Turnir favoritlaridan biri sifatida qaralayotgan italyanlar Yevro-2020ga har bir çiziqda yetakçi futbolçilar bilan yetib kelişgan: darvozabon — Janluidji Donnarumma, keksayişni bilmaydigan faxriylar — Jorjo Kellini va Leonardo Bonuççi, yoş yarimhimoyaçi — Nikola Barella, hujumçi — Federiko Keza. Ammo şunday kuçli tarkibda ham köp narsa unga boğliq bölgan bir futbolçi bor. Gap «PSJ» yetakçisi — Marko Verratti haqida. U maydonda köp iş qiladi — himoyada ham, hujumda ham. Agar Verratti Yevro-2020 davomida xotirjamlikni saqlagan holda öynay olsa (klubida u köp qiziqqonlik qilib keraksiz kartoçkalarga sabab böladi), italyanlarning turnirdagi ğoliblik uçun imkoniyati ortadi.
Tarkib
Italyanlarning bu tarkibi avvalgilariga qaraganda yulduzli emas deb aytişmoqda, ammo har bir çiziqda yorqin futbolçilar topiladi. Darvozada Donnarumma, «Yuventus»ning afsonaviy himoyaçilari — Kellini va Bonuççi — himoya markazida, Çempionlar ligasi ğolibi Jorjino ham tarkibda, tayanç yarimhimoyaçida unga Verratti qaraşadi, yarimhimoya çiziğida A Seriya yulduzi Barella, hujum çiziğida «Yuve»ning yangi yetakçisi — Keza. Italiya terma jamoasi optimal tarkib bilan köplarga dahşat sola oladi.
Avvalgi yirik xalqaro turnir — JÇ-2018da Italiya saralaşdan öta olmay qatnaşa olmagandi, şu tufayli ular muxlislar köz öngida özlarini oqlaşlari kerak. Hatto bunday qiyin guruhdan ham ular qiyinçiliksiz 1/8 final bosqiçiga ötişlari talab etiladi, pley-offda esa haqiqiy sinovlar boşlanadi. Italiya terma jamoasi uçun Yevro-2020 yarimfinaligaça boriş yomon natija bölmaydi.
Yevro tarixidagi eng yaxşi natijasi — yarimfinal (2016)
Uels boş murabbiyi
2020 yil noyabrida Uels terma jamoasi boş murabbiyi Rayan Giggz bir ayolga tajovuz qilib, tan jarohati yetkazgani böyiça ayblov tufayli işdan çetlatilgandi. «Mançester Yunayted»ning sobiq futbolçisi öziga qöyilgan ayblovlarni tan olmagan, ammo bu unga öz lavozimini saqlab qolişga yordam bermagan. Bezorilik işi böyiça tergov davom etmoqda, boş murabbiy vazifasini esa Giggzning yordamçisi— Robert Peyj bajarmoqda. U jamoaga jiddiy özgartiriş kiritmadi, uning boşqaruvi davrida uelsliklar Millatlar ligasidagi ikki öyinda ikki ğalabaga erişib, buning evaziga A divizionga kötarilişdi. JÇ-2022 saralaşi startida Uels Belgiyaga yutqazdi (1:3) va Çexiyani mağlub etdi (1:0). Jamoani Yevropa çempionatiga Peyj olib keldi, Giggz esa unga maslahatçilik qiladi.
Asosiy yulduzlar
Uelsliklarda ham yaxşigina avlod şakllandi, ammo yetakçilar hamon avvalgi avlod vakillari. Uels terma jamoasi öyini hamon Aaron Remsi va Garet Beylga köp darajada boğliq. Ularning ikkisi ham «Yuventus» va «Tottenhem»da mavsumni juda zör ötkaza olişmadi, ammo u uelslik muxlislar faxriy futbolçilar terma jamoa libosida kuçliroq öyin namoyiş etişiga umid qilişmoqda. Yevro-2016 turnirida ularning ikkisi ham yuqori sport formasida edi, Uels sensatsiya körsatib yarimfinalga qadar yetib borgan, Remsi esa hatto UYeFA talqiniga köra turnir ramziy terma jamoasidan örin olgandi.
«Tottenhem»dagi bir yillik ijaradan keyin «Real»ga qaytadigan golfsevar vinger uçun bu turnir juda muhim. Garet sevimli ustozlaridan biri Ançelottiga madridliklar asosiy tarkibida öynay olişini isbotlaşga harakat qiladi.
Tarkib
Tarkib asosini APL va Çempionşipda öynaydigan futbolçilar taşkil etadi. Darvozada «Kristal Pelas» va «Lester»da zaxirada ötiradigan Hennessi hamda Uord bor. Himoyada «Tottenhem»dan ikki kişi – Ben Devis va Jo Rodon, «Liverpul» qanotida harakat qiladigan yoş himoyaçi Neko Uilyams asosiy futbolçilardir. Yarimhimoya markazida Allen va Remsi kabi tajribali futbolçilar öyinni taşkil etişga mas'ul, hujumda sönggi yillardagi eng yaxşi mavsumini ötkazgan Beyl, «MYu»da zaxira öyinçisiga aylangan Jyeyms, şuningdek, aslida «Liverpul»ga tegişli bölsa-da, ijarama-ijara yuradigan Harri Uilsonni köriş mumkin.
Turnir starti arafasida Uels terma jamoasining optimal tarkibi quyidagiça köriniş oladi.
Uelsliklar tört yil muqaddam Yevropa çempionatida hozirgi guruhdoşlaridan yaxşiroq natija qayd etib, yarimfinalga yetib borişgan, ammo hozirda bunday muvaffaqiyat takrorlanişi ehtimoli juda kam. Uelsga mutaxassislar tomonidan guruh autsayderi sifatida qaralmoqda.
Guruhdagi raqiblar kuçli, Uels esa amalda boş murabbiysiz öynaşiga töğri keladi. Turnir boşlanişi arafasida bu terma jamoa A kvartetidagi eng kuçsiz jamoa bölib körinmoqda.
Uels guruhdagi barça bahslarda ikkinçi jamoa bölib öynaydi va qarşi hujumlar yoki ikkinçi qavatdagi ustunliklar evaziga natijaga erişişga urinib köradi. Şuningdek, uelsliklarga taqvim ham qulay kelgan – jamoa Italiya bilan sönggi turda töqnaşadi.
Uelsliklarda uçinçi örin bilan pley-offga çiqişga umid bor. Agar 46 yoşli mutaxassis bir tekis bölmagan tarkib bilan guruhdan çiqa olsa, buni ijobiy natija sifatida baholaş mumkin.
Saralaş turniridagi eng yaxşi töpurar — Sedrik Itten (3 gol)
Yevro tarixidagi eng yaxşi natija — 1/8 final (2008)
Şveytsariya boş murabbiyi
Vladimir Petkoviç Şveytsariya terma jamoasini 2014 yilgi jahon çempionatidan keyin qabul qilib olgan. Bolqon mutaxassis boşqaruvi davrida jamoa muntazam ravişda yirik turnirlar pley-offida iştirok etib keladi. Hatto 2019 yilgi Millatlar ligasi A divizionida şveysarlar yarimfinalga çiqişgan va yakunda turnirda 4-örinni egallaşgandi. Yevro-2020ga Petkoviç Şveytsariyani guruhdagi birinçi örin bilan olib kelmoqda.
Asosiy yulduzlar
Şveytsariya termasi — yaqqol yetakçilar ajralib qolmagan mustahkam jamoa. Jamoaning saralaş öyinlaridagi eng yaxşi töpurari atigi ikki öyin ötkazgan, yakunda Yevropa çempionati uçun zayavka qilinmagan «Reyndjers» yarimhimoyaçisi Sedrik Itten bölgani ham buni isbotlaydi.
Faxriy futbolçilarni alohida ajratib körsatiş mumkin — darvozabon Yan Zommer, yarimhimoyaçilar Jyerdan Şaqiri va Granit Çaka. Bu uçlik terma jamoada qariyb 10 yildan buyon birga öynab keladi, ular yirik turnirlarda katta tajriba töplaşgan, aynan ular asosiy yulduzlar maqomida.
Tarkib
Darvozani bir öyinda Serxio Ramosning 2ta penaltisini qaytargan Zommer qöriqlaydi. Himoyada Bundesligada öz jamoalarida asosiy tarkibda harakat qiladigan Akanji, Mbabu va Elvedini, «Nyukasl»da boş bilan gollar urib turadigan Şerni, çap qanotda tajribali Rodrigesni köriş mumkin. Yarimhimoyada turnirning eng yoş sardorlaridan biri Çaka, «Atalanta»da porlagan Froyler, çiroyli gollar urişga örgangan va kreativ Şaqiri, şuningdek, Germaniya çempionatida yorqin öyinlari bilan közga taşlanib turadigan Sou va Zakariya bor. Hujumdagi tajribali Mehmedi va Seferoviç, iqtidorli Embolo har qanday himoyaga taşviş tuğdira olişadi.
Şveytsarlar yirik turnirlar guruh bosqiçida grand jamoalardan oçko tortib olişni odat qilgan (JÇ-2018da Braziliya 1:1, Yevro-2016da Fransiya 0:0, JÇ-2010da Ispaniya 1:0).
Şveytsariya va Turkiya sönggi turda pley-offga töğridan töğri yöllanma uçun özaro kuraşişi kutilmoqda. Şveytsariyaliklarda tajriba bor, talantli futbolçilar esa turklarda köproq. Köp ehtimol bilan, Vladimir Petkoviç jamoasi katta turnirda yana bir bor 1/8 finalda öynaydi va şu bosqiçdan ortga qaytadi.
Yevro-2020: A guruhi taqvimi
11 iyun
00.00 Turkiya — Italiya (Rim)
12 iyun
18.00 Uels — Şveytsariya (Boku)
16 iyun
21.00 Turkiya — Uels (Boku)
00.00 Italiya — Şveytsariya (Rim)
20 iyun
21.00 Italiya — Uels (Rim)
21.00 Şveytsariya — Turkiya (Boku)
Umuman olganda, A guruhida yaqqol autsayder yöq. Katta ehtimol bilan 3-turdan söng bu guruhda oçkosiz jamoani uçratmaymiz.